Úkimette negizgi azyq túlik baǵasyn turaqtandyrý jáne otandyq qant óndirýshilerdi qoldaý sharalary talqylandy.
Otandyq óndirýshilerdiń ótinishterin nazarǵa ala otyryp, Saýda Komıtetiniń tóraǵasy Aıdar Ábildabekov qazir naryqtyń qanyǵýy arzan reseılik ónim esebinen júretinin, al otandyq óndirýshilerdiń qanttary suranystyń tómen bolýyna baılanysty zaýyttardyń qoımalarynda ekenin atap ótti. Qazaqstandyq óndirýshilerdi qoldaý úshin qantqa eń tómengi kóterme baǵany engizý máselesi birneshe ret qaraldy. Alaıda bul sheshim jazǵy maýsym aıaqtalǵanǵa deıin keıinge qaldyryldy.
«Buryn baǵany turaqtandyrýdyń jańa tásilderin iske asyrý aıasynda óńirlik ÁKK aınalym shemalary boıynsha qant zaýyttaryna shıkizat satyp alýǵa 14,3 mlrd teńge baǵyttaǵan edi. Otandyq qant zaýyttaryn qoldaý úshin qosymsha 9 mlrd teńge aınalym qarajatyn jibere otyryp, aınalym shemasy boıynsha qarjylandyrýdy qaıta iske qosýdy usynamyz. Budan basqa, buryn jasalǵan sharttardy 1,5 jylǵa uzartý oryndy dep sanaımyz», A.Ábildabekov usynystaryn aıtty.
Baǵany turaqtandyrý tetikterin iske asyrýdyń úlgilik qaǵıdalary sheńberinde óńirlerdi forvardtyq qarjylandyrý boıynsha jumys barysy týraly Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Erbol Tasjúrekov habarlady. Erejege sáıkes, aımaqtar aqpan aıynda kúzgi eginnen kókónis satyp alýdy forvardtyq qarjylandyrýdy bastaýy kerek edi. Keıbir aımaqtarda bul jumys áli aıaqtalǵan joq.
«О́ńirlerge aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler men qaıta óńdeý kásiporyndaryna qarjylandyrýdyń 70% bólý jónindegi talaptardy saqtaý óte mańyzdy. Biz úlgilik qaǵıdalar sheńberinde kelisimshart talaptaryn saqtaý boıynsha baqylaýdy kúsheıtetin bolamyz. Talaptar saqtalmaǵan óńirler boıynsha tıisti usynystar engiziletin bolady», dedi Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri.
Erbol Tasjúrekov habarlaǵandaı, elimizde pııaz ben sábiz boıynsha usynylatyn qor kólemi qalyptasqan. Kartop pen qyryqqabat boıynsha bul jumys áli de jalǵasyp jatyr. 5 óńirde kartopty kontraktasııalaý kólemi usynylǵan kólemnen tómen. Bul Atyraý oblysy (55%), Abaı oblysy (65%), Ulytaý oblysy (74%), Almaty oblysy (79%) jáne Aqmola oblysy (92%).
Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri ákimdikter men ÁKK-niń qyryqqabat boıynsha kelisimshart jasaý jónindegi álsiz jumysyn atap ótti. Máselen, 10 óńirde kelisimsharttardyń kólemi usynylatyn qajettilik kóleminen tómen. Onyń ishinde úsheýinde qorlar 50%-dan az qalyptasty. Bul Ulytaý (30%), Almaty (45%) oblystary men Astana (49%) qalasy. Qamtamasyz etý monıtorıngi kórsetkendeı, 8 óńirde un boıynsha is júzinde kelisimsharttar joq nemese aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi usynǵan kólemniń 50%-nan aspaıdy. Aqtóbe oblysynda kúnbaǵys maıy men kúrish boıynsha kelisimsharttar joq.
«Barlyq óńirlerge jaǵdaıdy túzetýge ýaqyt beremin. Jaz biz úshin aldaǵy ýaqytta baǵany turaqtandyrýǵa qor jınaýdyń jalǵyz ýaqyty. Bir apta ishinde áleýmettik azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ındeksi nóldik paıyzdy qurady, degenmen ýaqytyly jumys istegen kezde deflıasııa bolýy kerek edi. Qyzylordadaǵy kúrish jármeńkesiniń qorytyndysy boıynsha kúrishti satyp alýǵa memorandýmdardy tek 8 óńirdiń ákimdikteri jasady. Olar 1,4 myń tonna kúrishke kelisimshart jasady, al el boıynsha shamamen 21 myń tonna qajet. Barlyq óńirler búgin keńeste belgilengen barlyq mindetterdiń oryndalýyn qamtamasyz etýi qajet», dep qorytyndylady vıse-premer Serik Jumanǵarın.
