Dıvıdend tóleýden bas tartqan kompanııalar

2023 jyldyń 1 shildesindegi jaǵdaı boıynsha KASE saýda tizim­derinde 224 emıtenttiń 602 ataýyn­daǵy memlekettik emes baǵaly qaǵaz­dar bar. Baǵaly qaǵazdardyń orta­lyq depozıtarııinde jeke tulǵa­lardyń 682 myń jeke shoty tirkelgen.

«Jyl basynan beri aksııalar naryǵynyń kapıtaldandyrylýy 8%-ǵa nemese 1,7 trln teńgege, jalpy 22,9 trln teńgege (50,3 mlrd dollar) deıin ósti. Bul rette 2023 jyldyń ekinshi toqsanynyń qorytyndysy boıynsha aksııalar naryǵynyń kapıtaldandyry­lýy 6%-ǵa nemese 1,3 trln teńgege kóbeı­di. 2023 jyldyń ekinshi toqsanyn­da emıtenttiń bastamasymen KASE resmı tiziminen «О́skemen qus fab­rıkasy» AQ-nyń qarapaıym aksııa­lary alynyp tastaldy», delingen bırja aqparatynda.

KASE-degi saýda-sattyqtyń eń kóp kólemi «QazMunaıGaz» UK» AQ jaı aksııalaryna tıesili boldy – 98,3 mlrd teńge (ındekstik aksııa­larmen saýda-sattyqtyń jal­py kóleminiń 79,8%-y). Ult­tyq kompanııanyń aksııalary jarty­jyl­dyqtyń qorytyndysy boıyn­sha 10 097,99 teńgege jetken, bul ótken jyldyń jeltoqsanda ornalas­tyrý baǵasynan 20,1%-ǵa joǵary. Jarty jyldy 2,8%-ǵa tó­men­deýmen jabatyn jalǵyz ındeks­tik kompanııa «Kegoc» AQ boldy.

KASE-de ındekstik sebettiń toǵyz ókiliniń segizi jasyl aımaq­ta jabyldy. Bul rette otandyq naryqta álemdik trendter­men salystyrǵanda qarjy sek­tory­­nyń aksııalary lıderge aı­naldy: «Qazaqstan Halyq jı­naq banki» AQ jaı aksııalary birinshi jartyjyldyqtyń qory­tyndysy boıynsha aksıonerlerge qun ósiminiń 29,7 %-y, sondaı-aq 15,5%-y mólsherinde dıvıdendtik kiristilikti ákeldi. Quny 14,8%, sondaı-aq dıvıdendtik kiristiligi 4,6%-ǵa ósýimen ekinshi orynda «QazTransOıl» AQ jaı aksııalary tur. Úshtikti Kaspi.kz túıindedi. Onyń jaı aksııalary jarty jylda 12,7%-ǵa ósip, 2022 jyldyń aqpannyń deńgeıine deıin qalpyna kelgen. Kompanııa bir jyl jáne birinshi toqsan úshin myqty qarjylyq esepterdi jarııalady, jahandyq depozıtarlyq qolhattardy keri satyp alý baǵdar­lamasyn jalǵastyrýda, sondaı-aq AQSh-ta lıstıngke daıyndyqtyń bastalǵanyn jarııalady. Birinshi toqsannyń qorytyndysy boıynsha Kaspi.kz AQ aksııaǵa 750 teńge kóleminde dıvıdendter tólegen.

«Ksell» AQ jáne «Qazaqte­le­kom» AQ telekommýnıkasııa­lyq operatorlarynyń aksııalary tıisinshe 10,1% jáne 8,6%-ǵa ósip­ti. Eki kompanııa 2022 jyldy jáne 2023 jyldyń birinshi toq­sanyn myqty qarjylyq derektermen aıaqtady, biraq dıvıdend tóleýden bas tartty. Bul rette «Qazaqtelekom» AQ osy jyldyń kúzinde dıvıdendter tóleýdi áli de maquldaı alady.

Al batys qor alańdary 2023 jyldyń birinshi jartyjyldyǵyn taldaýshylardyń kópshilik boljamdaryna qaramastan aıtarlyqtaı ósimmen aıaqtady: SP 500 – 16,36%-ǵa, Nasdaq – 32,74%-ǵa, Dow Jones 3,84%-ǵa ósti. Qor naryǵynyń ósý úrdisi bastapqyda IT sektory kom­panııalarynyń aksııalary esebinen qalyptasqan. Biraq ekinshi toqsanda ósý basqa sektorlarǵa taraldy jáne jartyjyldyq qorytyndysy boıynsha jasyl aımaqta ekonomıkanyń 11 sektorynyń jeteýi jabylypty.

Ádepki alty aı qorytyndysy boıynsha KASE-de saýdalanatyn korporatıvtik qaryz kólemi 9,2%-ǵa nemese 1,3 trln teńgege, jalpy 13,1 trln teńgege (28,9 mlrd dollar) deıin tómendedi. Bul rette korporatıvtik qaryz kólemi 2023 jyldyń ekinshi toqsanynda 1,3%-ǵa nemese 172,2 mlrd teńgege azaı­ǵan. Korporatıvtik oblı­ga­­sııa shy­ǵarylymyn jasa­ǵan emı­tentter qatarynda «MQU On­laınKazFınans» AQ, «Bank «Bank RBK» AQ, «KMF» mıkro­qarjy uıymy» JShS, «R-Finance» mıkroqarjy uıymy» JShS, «Arkada Indastrı» JShS, «Fi­naccord Limited», «QazMu­naıGaz», «Qazaqstan temir joly», «MQU «Express Finance Group» JShS, «Forpost» JShS, «Magıst­ral­­nyı Vodovod» JShS, «MQU «TAS finance group» JShS, «KA «ID Collect» JShS uıymdary bar.

Korporatıvtik oblıgasııa­lar­dyń bastapqy naryǵyndaǵy ınves­torlardyń negizgi sanattary bólinisinde bankterdiń úlesi – 18,4%, brokerlik-dılerlik uıym­dardyń úlesi – 1,4%, basqa ınstıtýsıo­nal­dyq ın­vestorlardyń úlesi – 37,8%, ózge zań­dy tulǵalar­d­yń úlesi – 37,8% jáne jeke tul­ǵalar­dyń úlesi – 4,6%. Korpora­tıvtik oblı­gasııa­lar­dyń bastapqy naryǵyndaǵy beı­re­zı­dentterdiń úlesi 13,6%-dy qurady.

Sonymen qatar esepti kezeńniń sońynda KASE saýda-sattyq tizimderinde bes halyqaralyq qarjy uıymynyń 53 oblıgasııasy shyǵaryldy. Olar – Azııa damý banki (11 shyǵarylym), Eýrazııalyq damý banki (25 shyǵarylym), Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki (14 shyǵarylym), Halyqaralyq qarjy korporasııasy (2 shyǵarylym) jáne Jeke sektordy damytý jónindegi ıslam korporasııasy (1 shyǵarylym). Azııa damý banki jyldyq 14,10 óteýge kiristiligi bar jáne óteý merzimi 7,6 jylǵa deıingi halyqaralyq áleýmettik oblıgasııa­lardy ornalastyryp, 13,3 mlrd teńge tartsa, ICD Eagle Limited jyldyq 14,95% merzimdik tólem mólsherlemesimen bes jyldyq trast sertıfıkattaryn ornalastyryp, 2 mlrd teńge tartty.

Investorlardyń negizgi sanattary bólinisinde 2023 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda ekinshi deńgeıli bankterdiń bastapqy naryqtaǵy úlesi 27,9%-dy, brokerlik-dılerlik uıymdardyń úlesi 6,7%-dy, basqa ınstıtýsıonaldyq ınvestorlardyń úlesi 37,8%-dy, ózge zańdy tulǵa­lardyń úlesi 27,1%-dy, jeke tulǵalardyń úlesi 0,5%-dy qurady. Beırezıdentterdiń úlesi 0,1%-dan kem boldy.