Qoǵam • 10 Tamyz, 2023

Qaýip basy – qapersizdik

280 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qyzylordada sýǵa shomylý maýsymy ashylysymen aıdyn jaǵalaýyn baqylap, adamdardyń sýǵa ketip qalmaýyn qadaǵalaıtyn, oqys oqıǵalardyń aldyn alýǵa tıisti qurylym mamandary úshin mazasyz tirlik bastalady. «Jalaqy alyp otyrǵan jumystary ǵoı...» deýińiz múmkin. Biraq talaı márte tuńǵıyqqa batyp bara jatqan jandardy qutqaryp qalǵan bularǵa qulaq asatyndar az.

Qaýip basy – qapersizdik

«Jyl bastalǵaly oblys aý­ma­ǵyndaǵy sý aıdyndarynda 26 adam qaza boldy, olardyń 19-y – ere­sek, jeteýi – bala. Bul oqı­ǵalardyń deni qaýipsizdik ere­jelerin óreskel buzýdan bolyp­ otyr», deıdi oblystyq TJD aza­mattyq qorǵanys basqarmasy bas­ty­ǵynyń mindetin atqarýshy Jandos Júginisov.

Qapersizdik degennen shyǵady, oqys oqıǵa qurbany qataryndaǵy bir bala esik aldyndaǵy aryqqa túsip ketse, taǵy biri septıkke qulap ketken, Árıne, «Jazym bolsa, bylamyqqa da tis synatyny» anyq. Sonda da oınap júrgen balaǵa baqylaý jasasaq, mundaı jaǵdaı azaıar edi.

Departament bastyǵynyń buı­­ryǵyna sáıkes oblystyq polı­­sııa departamenti, Ulttyq ulan­­nyń 5547 áskerı bólimi, jer­­g­ilikti atqarýshy organ, «Qy­zyl­­orda eriktileri» qoǵamdyq qo­r­y ókilderi birlesip, oblys aý­ma­ǵyndaǵy sý aıdyndarynda kúndelikti reıd júrgizedi. Osy­ǵa­n deıin 517 reıd ótkizilip, 36 myń­nan astam adamǵa sýdaǵy qaýip­sizdik erejeleri boıynsha túsin­dirme jumystary júrgizilip, ún­paraqtar taratylypty.

Syrdarııanyń oblys aýma­ǵy­men­­ ótetin bóliginiń uzyndyǵy ؘ– 1 274 shaqyrym. Buǵan 19 iri, 220 shaǵyn kanal jáne 201 kól­di­ qosyńyz. Bıylǵy jazǵy sýǵa sho­­mylý maýsymyna jedel qut­qa­­rý jasaǵynyń júzý qural­da­ry, súń­gýir jaraqtary men jab­dyq­ta­­ry 27 sáýir kúni daıyn­dyq­qa­­ keltirildi. Jasaqta 69 qut­qa­­­rý­shy, 19 avtokólik, 23 júzý qu­­ra­­ly, 34 súńgýir jaraǵy bar. Ar­­naý­­ly avtokólikter qajetti qut­­qarý qural-jabdyqtarmen to­lyq­­­ jaraqtandyrylǵan. Al oqys jaǵ­­­daıdy taldaǵan mamandar kóp oqı­­­ǵa­nyń sebebi – qaýipsizdik ere­je­­­le­rin óreskel buzý ekendigin aı­­­ta­dy. 

Árıne, aspan aınalyp jerge túserdeı ystyqta oıyn balasy tyıymyńdy tyńdamaıtyny ras. Jyl on eki aı balalar arasynda kez­desý ótkizetin tótenshelikter jyl basynan beri 115 740 oqý­shy­nyń qatysýymen «Sýdaǵy qaýip­sizdik erejeleri», «Sýda zar­dap shegýshilerdi qutqarý, al­ǵashqy dárigerge deıingi medı­sı­na­lyq kómek kórsetý tásilderi» ta­qy­ryptary boıynsha 212 ınter­ak­tıv­ti sabaq ótkizgen.

«Oblys sý aıdyndaryndaǵy 63 qaýipti aımaqqa 310 eskertý taqtaıshasy qoıylyp, 68 bılbord ornatyldy. Oblystyq polısııa departamentimen birlesip, sýǵa shomylý maýsymy kezeńinde «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» kodekstiń 364-babyna sáıkes 93 adamǵa eskertý berilip, 412-bap boıynsha bir turǵynǵa aıyppul salyndy jáne osy kodekstiń 440-baby boıynsha 2625 azamatqa ákimshilik shara qoldanyldy», deıdi Jandos Shaıymuly.

Jalpy, ózender men sý aıdy­nyn­­da­ǵy sýǵa ketý jaǵdaılary ábden saralanyp baryp, ondaǵy qaýipti aýmaqtar belgilenedi. Osy kúni 63-ke jetip otyrǵan osyndaı oryn qatary taǵy artýy múmkin.

Bıylǵy jańalyq, oblys­ áki­mi­niń qaýlysyna sáıkes Shıeli aýdanynda Aqorda, Syrdarııa aýdanynda Qalǵandarııa, Qar­maqshy aýdanynda Muratbaev jáne Qazaly aýdanynda Qash­qan sý aýmaqtary kommýnaldy­ jaǵajaı bolyp ashyl­dy. Al 300 myńǵa jýyq tur­ǵyny bar­ oblys ortalyǵynda maý­sym­ boıyna 2-aq jaǵajaı ju­mys­ isteıdi. Qyzylordada sýǵa tú­se­­­­tin aýmaqtardy kóbeıtý, kom­­mýnaldyq jaǵajaı ashý jó­nin­­de aıtylyp júrgeli biraz jyl boldy. Bul baǵytta tıisti oryn­­darǵa túrli usynys ta be­ril­­gen. Biraq ázirge aıtylǵan sóz­­diń iske aınalýy qıyn bo­­­lyp tur. Keler jyly qala­nyń dál­ irgesindegi Edelveıs saıa­ja­ıyndaǵy kól osyndaı ja­­­­ǵa­­­jaıǵa aınalýy múmkin de­­­­gen úmit bar.

 

Qyzylorda

Sońǵy jańalyqtar