Qoǵam • 10 Tamyz, 2023

Aýylda qoqys qalmaıdy

290 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Bıyl mamyr aıynan bastap Batys Qazaqstan oblysynda mal sharýashylyǵyn, ósimdik sharýashylyǵyn, shaǵyn bıznesti damytýǵa, aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterin jaraqtandyrýǵa, «Jasyl beldeý» jáne «Sút beldeýi» jobalaryna baǵyttalǵan «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy iske asyryla bastady. Bul úshin respýblıka bıýdjetinen 6,4 mlrd teńge bólindi. «Aýyl amanaty» jobasy aýyl turǵyndaryna 5-7 jyl merzimge jyldyq 2,5% jeńildikpen nesıe alýǵa múmkindik beredi.

Aýylda qoqys qalmaıdy

«Osy ýaqyt ishinde biz­diń oblys boıynsha 1 106 óti­nim ke­lip tústi. Onyń ishin­de jalpy somasy 1 mlrd 852 mln teńgege 272 óti­nim maquldandy. Qal­ǵan óti­nimder ázirge qara­lý­­­da. Aq­jaıyq, Terekti, Syrym, Qaz­talov jáne Báıterek ­aýdandary turǵyndarynyń belsendiligin atap ótý kerek. Bul baǵdarlama – ósimdik pen mal sharýashylyǵynan basqa tehnıkaǵa servıstik qyzmet, jartylaı fabrıkattar óndirý, tigin sehy sııaqty baǵyttar­dy damytýǵa jaqsy múmkin­dik», deıdi «Aqjaiyq» áleýmet­tik kásipkerlik korporasııa­sy» aksıonerlik qoǵamynyń bas­qarma tóraǵasy Baqdáýlet Ibraımov.

«Aýyl amanaty» joba­syn­da belsendilik tanytqan óńirdiń biri – Terekti aýdany ekenin aıttyq. Shynymen de terektilik kásipkerlerdiń aldy jeńildikti nesıeni alyp, sharýasyn bastap ta ketken.

«Terekti aýdanynan «Aýyl amanaty» jobasyna 832 mln teńge suraǵan 127 ótinish tústi. Onyń 14-i – kásipkerlikti da­mytýǵa, ekeýi – qus, bireýi – egin sharýashylyǵyna, al 110 ótinish – sút baǵytyndaǵy mal sharýashylyǵyn damytýǵa ar­­nal­ǵan eken. Qazirgi tań­da osy jobalardyń 30-y ma­qul­dandy, 20-sy 133,5 mln teń­ge nesıe alyp ta úlgerdi. Bul atalǵan 20 adam jeke ká­sip­kerlik nysanyn ashyp, ne­sıeni ıgerýde. Olardyń ishin­­de qos kásipker qus sharýashylyǵyn damytý boıynsha joba usynsa, sonyń biri broıler men jumyrtqalaǵysh taýyq satyp alyp, karantınge qoıdy. Endi biri 4 ınkýbator, qus azyǵy jáne t.b. qa­jetti zattardy aldy», deıdi Terekti aýdandyq kásipker­lik jáne aýyl sharýashylyq bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy Azat Áýbákirov.

Úkimettiń aýyl kásip­ker­lerine baǵyttalǵan kómegine aldymen qol jetkizgenderdiń biri – Terekti aýdanynyń turǵyny Sarjan Ibatov. Ol aýylda qatty turmystyq qal­dyqtardy jınaqtaý úshin ar­naıy qurylǵy satyp alǵan. Bolashaqta qaıta óńdeý kásibin de ashqysy keledi eken.

«Biz osy nesıege úsh stanok satyp aldyq. Onyń biri turmystyq qatty qaldyqtar – makýlatýra men plastık buıymdardy syǵymdap, ta­sy­maldaýǵa yńǵaıly etip be­­redi. Odan bólek, qoı men eshki júnin tazartyp, tútip bere­tin stanok, qus mamyǵyn tazartatyn apparat ta qolǵa tıdi. Qazirdiń ózinde shaǵyn seh ashyp, ulttyq naqyshtaǵy kórpe-tósek tigýdi bastadyq», deıdi Sarjan.

Terektilik kásipkerdiń bo­lashaq jospary aýqymdy. Mysaly, ol qazir turmystyq qal­dyqtardy Oral qalasyna apa­ryp tapsyryp júr. Al bo­lashaqta shaǵyn sehtar ashyp, polıetılennen órnektas, qa­ǵaz­dan dárethana qaǵazy se­kildi daıyn ónim shyǵarýdy qolǵa almaq.

Shyny kerek, qazir tur­mystyq qaldyq, ásirese, aýyl­dyq jerde úlken máselege aınalyp bara jatyr. Sonyń ishinde tabıǵatqa ydyrap ke­týi qıyn plastık buıymdar eko­logııalyq apatqa aınalǵan. Mine, osyndaı qaldyqtardy jınaıtyn, sóıtip eldi meken­derdi qoqystan tazalaıtyn bastamanyń máni úlken. Eko­logııany saýyqtyratyn mun­daı kásippen aınalysatyn kásip­kerge memleket tarapy­nan sýbsıdııa berse de artyq emes sııaqty. Alaıda qazir turmystyq qaldyqtardy jı­nap tapsyrý óte tıimsiz. Ma­kýlatýra men plastıktiń ba­ǵasy ishki naryqta tym arzan. Jınaǵan, tasymaldap jet­kizgen shyǵyndy ótemeı qa­la­tyny ras. Mysaly, makýlatýra ortasha eseppen 20-30 teńgege, plastık qal­dyqtar 5-10 teńgege ǵana baǵa­lanady. Al kásipker qyz­metkerlerine jalaqy tóleýi kerek, kásibin damytýy qajet.

«Degenmen «Aýyl amanaty» jobasy aýyl sharýalary úshin óte tamasha bastama boldy. 2,5 paıyzben ǵana be­riletin nesıege bir jyl kanıkýl qarastyrylǵan. Nesıe alarda korporasııa mamanda­ry mán-jaıdy tolyq túsindi­rip, barynsha kómektesedi. Eger ká­sipkerdiń qujaty durys bol­sa, eshqandaı kedergi joq. О́z basym 4,6 mln teńge ne­sıeni ońaı aldym. Buıyrsa 5 jyl­dyń ishinde qaıtarýym ke­rek», deıdi S.Ibatov.

Kóp keshikpeı Terekti aýda­nynyń eldi mekenderinde tur­mystyq qaldyqtardy irik­tep jınaıtyn arnaıy jáshik­ter qoıyla bastamaq. Búginde órkenıettiń bir ólshemi tur­mystyq qaldyqtardy óńdeý, qaldyqsyz tehnologııaǵa kóshý desek qatelespeımiz. Endeshe, Terekti aýdany órkenıettiń tabaldyryǵynan attady der edik.

p

 

Batys Qazaqstan oblysy

Sońǵy jańalyqtar