Onyń ashylý saltanatyna belgili qoǵam qaıratkerleri men abaıtanýshy ǵalymdar, elimizdegi dıplomatııalyq elshilikter ókilderi qatysty.
– Abaı kúni – Ulttyq rýhymyzdyń baıraǵyn jelbiretetin kún. Kirlegen júregimizdi Abaıdy oqyp tazartatyn kún. Abaı kemshiligimizdi synady eken dep, Abaıdy jek kórýge esh haqymyz joq. Kerisinshe, «syn túzelmeı, min túzelmeıdi». Abaı rýhy asqaqtaı bersin! – dedi aqyn Dáýletkereı Kápuly.
Rasymen de, bul kúni kókirek kózimizdi oıatyp, janymyz tazarǵandaı kúı keshtik. «Segiz aıaq», «Jelsiz túnde jaryq aı», «Tatıana sózi» syndy Abaı ánderin tyńdap, jan-júrek shymyrlap, kóńilimiz alaburtty. Budan ármen Abaı áleminiń san qyryn jurtshylyqqa tanytatyn nebir keremet jıyndar legi bastaldy. Sondaı-aq qalyń oqyrman nazaryna «Abaı – tutas bir álem» atty kitap kórmesi usynyldy. Kórmege Abaıdyń ár jyldary jaryq kórgen eńbekteri, fılosofııalyq paıymdary, shet tiline tárjimalanǵan shyǵarmalary, Abaı muragerleriniń eńbekteri alty bólim boıynsha jiktelip qoıylǵan. Kórmeniń basty qazynasy – Muhtar Áýezovtiń 1942 jyly jaryq kórgen «Abaı jolynyń» birinshi kitaby. Kitap muqabasynda avtordyń óz qoltańbasy bar ekenin aıta ketken jón.
Ádebı is-shara aıasynda «Adamshylyqtyń aldy – mahabbat, ǵadilet, sezim» atty halyqaralyq dóńgelek ústel, «Sen de bir kirpish dúnıege..» poezııa saǵaty ótti. Sondaı-aq ustaz, «Aǵylshynsha til syndyrý», «Tolyq adam jáne tórt taný» syndy jobalardyń avtory Ernat Qashqynovtyń «Abaı arqyly aǵylshynsha úıren» atty sheberlik saǵaty boldy.
«Astanada aǵylshyn tilinen sabaq berip júrgenimde, altynshy synypta oqıtyn oqýshymnyń ata-anasy «Siz qazaq tilin jaqsy bilesiz. Ádebıetten, Abaı taǵylymynan habaryńyz bar. Balama aǵylshyn tilimen qatar qazaq tili men ádebıetin úıretińizshi» degen usynys aıtty. Ata-ananyń ótinishin jerge tastaı almaı, uzaq oılanyp júrip, sońynda Abaı arqyly aǵylshyn tilin oqytý ıdeıasy oıǵa keldi. Oqýshylar arasynda tanymal Abaı óleńderi men qara sózderin taldap alyp, ony aǵylshynsha úıretýdiń ádistemesin jasap shyǵardym», deıdi shyǵarmashyl ustaz.
Ernat Qashqynovtyń sheberlik saǵaty qatysýshylarǵa erekshe áser etti. Sabaqtyń bir artyqshylyǵy, aǵylshyn tilin meńgerip qoımaı, Abaı óleńderiniń maǵynasyn tereńirek túsinip paıymdaýǵa degen qyzyǵýshylyǵymyz artqandaı. Ustazdyń aıtýynsha, Abaı álemin tanyp-túsinip, óleń-qara sózderiniń aǵylshynsha jattap alǵan bala halyqaralyq báıgelerde de sol óner-bilimin ortaǵa sala alady, bir sózben aıtqanda, «Abaı áleminiń elshileri» atanady deıdi.
Aqynnyń týǵan kúnine oraı áleýmettik jelide uıymdastyrylǵan «Abaı meniń júregimde» beıne-Reels-tar baıqaýy da qorytyndylanyp, jeńimpazdar marapattaldy. Is-sharanyń sońynda kitaphana qonaqtary men oqyrmandary «Abaıdyń sońǵy kúnderi» derekti fılmin tamshalady.
Abaı kúni Abaı jumbaǵyn tanýǵa degen umtylystyń bastaýy ma dersiń.
Aısulý SEZHAN,
Abaı atyndaǵy QazUPÝ-dyń stýdenti
