El tiregi – berekeli otbasy

Otbasy shaǵyn memleket deımiz. Úlken otbasymyz – memleke­timiz­diń baq-berekesi eń aldymen shaǵyn memlekettiń – ár shańyraqtyń aıasyn­daǵy yrys-yntymaqqa baılanysty ekeni sózsiz. Otbasy qundylyǵy – qaı zamanda da, qaı elde de memleket saıa­sa­tynyń temirqazyǵy, ardaq tutar qazy­nasy. Halqymyz qashanda otbasyn qasıetti qurylym retinde qabyldap, zor mańyz, úlken mán bergen.

Elimizde otbasy qundylyǵyn nasıhattaıtyn «Mereıli otbasy» ulttyq baıqaýy ótkizile bastaǵanyna 10 jyl bolǵan eken. Saıystyń bıylǵy ke­zeńi mereıtoılyq dárejesine saı erek­she atalyp ótýde. Muny baıqaý jeńim­pazdary men qatysýshylaryn arnaıy quttyqtaǵan óńir basshysy Narıman Tóreǵalıev anyqtap aıtyp ótti.

– «Mereıli otbasy» baıqaýy – maz­muny men tárbıelik jaǵynan ózgeshe is-shara. Iаǵnı aǵa býynǵa «Artymda qandaı urpaq qaldyramyn?» degen oı salyp, jas býyndy áke salǵan joldy jaı ǵana jalǵastyryp qoımaı, tyń ıdeıa­larmen baıytyp, jańasha qarqynmen jetildirýge jeteleıtin, rýhanı baıytatyn sharanyń máni tereńde jatyr. Bul ulttyq baıqaý urpaqtar sabaqtastyǵyn jarııa etip, elge qyzmet etýdiń eń ozyq úlgilerin kórsetip, ónege alatyn saıys bolýymen de qoǵam aldyndaǵy qundylyǵy arta túspek, dedi oblys ákimi.

«Mereıli otbasy» baıqaýy 2013 jyldan beri turaqty ótip kele jat­qanyn aıttyq. Osy ýaqyt ishinde ult­tyq baıqaýdyń kezeńderine elimizde 20 myńnan asa, al Batys Qazaqstan oblysynda 2 myńnan asa úıelmen qatysqan eken. Bul otbasy qundylyǵyn tý etken, shańyraq shattyǵyn ózgelerge de úlgi etýge umtylǵan jarasymdy juptardyń mol ekenin kórsetedi.

Baıqaýdyń bıylǵy qorytyndysy Astanada qyrkúıek aıynda ótedi dep kútilip otyr. Al bul saıysqa ár óńirden iriktelip shyqqan eń tańdaýly otbasylar baratynyn eskersek, qazylar alqasyna da ońaı bolmaıtyn tárizdi.

Otbasy ınstıtýtyn, otbasylyq qundylyqtardy nyǵaıtý, bala tárbıe­sindegi ata-analardyń jaýapkershiligin arttyrý, úlgili otbasyn nasıhattaý maqsatynda uıymdastyrylǵan «Mereıli otbasy» ulttyq baıqaýynyń aýdandyq, oblystyq deńgeıdegi is-sharalary jyl boıy ótkenin aıttyq. Sonyń ishinde 50 jyl birge turǵan ónegeli juptar úshin «Altyn shańyraq», 40 jyl birge turǵan otbasylarǵa «Kúmis kerege» atty marapattaý sharala­ry uıymdastyryldy. Baıqaý jeńim­paz­dary qoǵamdyq baqylaý jumys­taryna, áleýmettik mańyzy bar joba­larǵa sarapshy retinde tartyldy. «Me­reı­li otbasy» Ulttyq baıqaýynyń 10 jyl­­dyǵyna oraı aýdandyq, qalalyq, ob­lys­tyq deńgeıde túrli aksııa – sýret baı­qaýy, shyǵarmashylyq baıqaýlary, jas otbasylar saıysy ótti.

Al baıqaýdyń bıylǵy oblystyq kezeńine 200-den asa otbasy ótinish bildirdi. Sonyń ishinde 21 otbasy iriktelip shyǵyp, oblystyq kezeńge joldama aldy. Batys Qazaqstan oblystyq drama teatrynyń ǵımaratynda marapattaý is-sharasyna jınalǵan baıqaýǵa qatysýshylardyń ózi-aq keń zaldy toltyryp, aınalany merekelik kóńil kúıge bólep jiberdi.

Uıymdastyrýshylar baıqaýdyń fınaldyq kezeńine ótken 21 qatysýshyny da sahna tórine shyǵaryp, erekshe qurmet kórsetti. Bulardyń ishinde 18 otbasy óńir basshysynyń qolynan estelik syılyq pen alǵyshat alsa, eń úzdik 3 ot­basyna qomaqty qarjy sertıfıkaty usynyldy. Al birinshi oryn ıegeri 1 mln teńge júldege qosa Astanada ótetin respýblıkalyq baıqaý fınalyna joldama aldy.

Sonymen, batysqazaqstandyq ba­qyt­ty otbasylardy kezegimen tanys­tyryp óteıik. Sahnaǵa eń aldymen qaratóbelik Aqdonov otbasy kóte­rildi. Úlken áýlettiń temirqazyǵy, «Qurmet» sharýa qojalyǵyn quryp, aýyl sharýashylyǵyn damytyp otyrǵan Birimjan Aqdonov «Egemen Qazaqstan» gazetiniń oqyrmandaryna tanys bolsa kerek. 1987 jyly Qazaq KSR mem­lekettik syılyǵyn alǵan aǵamyz jaıyn­da bıyl ǵana maqalamyz shyqqan edi. Jary Tursyngúl apamyzben birge otbasynda 4 ul, 4 qyz tárbıelep ósirgen Birimjan aǵamyz qazir 15 nemere-jıen súıip otyr. Aıta keteıik, tórt tú­lik mal ósirip otyrǵan «Qurmet» sha­­rýa qojalyǵynda barlyq sharýany Aqdonov otbasy tek óz kúshimen atqa­rady, birde-bir adamdy syrttan qospaıdy eken.

Kelesi Shyńǵyrlaý aýdanynan kelgen Baıǵalıev otbasy ónerimen áıgili shańyraq bolyp shyqty. Otaǵasy Jumabaı Tilegenuly Shyńǵyrlaý aýdany ardagerler ansambliniń jetek­shisi bolsa, qyzy Bıbigúl Jumabaıqyzy – S.Seıfýllın atyndaǵy Qaraǵandy oblystyq qazaq drama teatrynyń ár­tisi, memlekettik «Daryn» jas­tar syı­lyǵynyń laýreaty, al Nurgúl Jumabaıqyzy túrli respýblıkalyq, oblystyq saıystardyń júldegeri eken.

Baıqaý jeńimpazdarynyń basym kópshiligi – qarapaıym aýyl turǵyny, eńbek torysy. Olar – aqadal eńbegimen ózderin asyrap qana qoımaı, elge de sharapatyn tıgizip otyrǵan shańyraqtar. Mysaly, Syrym aýdany Josaly aýyl­dyq okrýgi Qońyr aýylynan kelgen Baıqatov otbasy, Qaratóbe aýdany Jýsandyoı aýylynyń turǵyny Baqytjanov áýleti, Bórli aýdanynan kelgen Ashot Manýkıan, Jańaqala aýdany Másteksaı aýylynyń turǵyny Jeńis Músirepov – dál osy sanattan. Al Jańaqala aýdany Birlik aýy­lynyń baıyrǵy turǵyny Aıdos Ǵı­nıetollauly otbasy, 60 jyldyq ustazdyq eńbek ótili bar báıterektik Januzaqov otbasy urpaq tárbıesindegi qyzmetimen erekshelense, Báıterek aýdany Atameken aýylynan kelgen Dosmuhambetov otbasy qoǵamdyq belsendi qyzmetimen aýyldastaryna úlgi bolǵan. Shyńǵyrlaý aýdandyq «Serpin» gazetinde, aýdandyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde qyzmet atqarǵan Qarshyǵa Elemesovti jerles­teri jýrnalıst-jazýshy, aqyn retinde jaqsy tanıdy. Jubaıy Janar Orynbasarqyzy ekeýi budan buryn da oblystyq «Altyn uıa», «Oqyrman otbasy» syndy baıqaýlarǵa qatysyp, júldeger atanǵan. Bókeıordalyq Satybaldy Erekeshov «Orda» shekara zastavasynda kınolog bolyp qyzmet etedi. Qaztalov aýdanynan úzdik shyqqan Esenǵazıev otbasy – halyqqa adal qyzmet etip júrgen eńbek adamy qatarynan. Áýlettiń atasy Serikqalı Orashuly mehanızator bolsa, jubaıy Sándesh – 40 jyldan astam Qaztalov aýdandyq aýrýhanasynda qyzmet etip, eldiń alǵysyna bólengen jandar. Al Bórli aýdany Pýgachev aýyldyq okrýgi ákimi apparatynda keńse kúzetshisi bolyp qyzmet etetin Amanjol Qablanov – ulttyq tárbıe men sportty tý etken otbasynyń ıesi.

Árıne, shyǵarmashyl áleýetimen tanymal bolǵan tasqalalyq Nárikov otbasyna, adamı qundylyqtar men salt-dástúrdi erekshe baǵalaıtyn jánibektik Rahmýshev pen tasqalalyq Sansyzbaev áýletine, patrıottyq tárbıeni tý etken bókeılik Súıinishev shańyraǵyna, talanttar uıasy – oraldyq Súleımenniń árqaısysyna bir maqala arnaýǵa bolar edi. Degenmen jınalǵan halyq «Mereıli otbasy-2023» ulttyq konkýrsynyń oblystyq fınalyndaǵy eń basty úsh júldegeri jarııalanar sátti asyǵa kútti.

Qazylar alqasynyń sheshimimen bu­qaralyq aqparat quraldary ókilderinen quralǵan syrymdyq Qajıahmetov áýleti júldeli III orynǵa, alǵyshat pen 500 myń teńgelik syıaqyǵa ıe boldy. Aıta keteıik, áýlet basy Mahmet Qajıahmetov – aqyn, ardager jýrnalıst, Qazaqstan Jazýshylar jáne Jýrnalıster odaǵynyń múshesi. Sanaly ǵumyryn aýdandyq gazettiń qarbalas tirshiligine arnaǵan Mahmet aǵa búginde Syrym aýdanynyń qur­met­ti azamaty. Jubaıy Botagóz Haırosh­qyzy da aýdandyq gazette uzaq jyl lınotıpshi, korrektor bolsa, áýlettiń tuńǵysh uly Dáýren «Aqjaiyq» telearnasynyń Syrym aýdanyndaǵy teleoperatory qyzmetin abyroımen atqaryp keledi. Dáýren túsirgen beınematerıaldar oblystyq telearnadan bólek «Qazaqstan» ulttyq arnasy, «Habar 24», «Abai TV», taǵy basqa respýblıkalyq arnalardan kórsetiledi. Bul áýlettiń úlken kelini Shynar Moldanııazova da – jýrnalıst. Qajıahmetov otbasynyń jýrnalıstıka salasyndaǵy eńbek ótili 107 jyl bolǵan eken.

Al oraldyq kópbalaly, áskerı qyzmet­shiler áýleti – О́tebaev otbasy oblystyq kezeńde II orynǵa laıyq dep tanylyp, 700 myń teń­ge­niń sertıfıkatyna ıe boldy. Ota­ǵasy Ǵalymjan Kóbenuly da, ju­baıy Zylıha Túlkibaıqyzy da Oral qala­syndaǵy 5515 áskerı bólimin­de qyzmet etedi. Jaýyngerlik úzdik qyzmeti, Otan aldyndaǵy erekshe eńbegi, óskeleń urpaqty áskerı-patrıottyq tárbıeleýge belsendi qatysqany úshin talaı márte marapatqa ıe bolǵan. Ot­basyndaǵy 5 bala da oqýda ozat, sport­ta alǵyr, qoǵamdyq jumysta belsendi.

Sonymen, «Mereıli otbasy-2023» baıqaýynyń Batys Qazaqstan oblysy boıynsha jeńimpazy ataǵy men 1 mln teńge syılyqqa Qaztalov aýdany Saryqudyq aýylynan kelgen Nıetqabylov otbasy ıe boldy. Qarapaıym eńbek adamdary, kópbalaly otbasy shaǵyn aýylda tursa da sharýanyń kózin taýyp, aınalasyna úlgi kórsetýde. 2010 jyly qurylǵan «Saǵyngereı» sharýa qojalyǵy búginde qurt jasaý kásibimen áıgili bolǵan. Atakásipti qolǵa alyp, sıyr saýyp, qurt jasap, bir jylda 40 myń qurt satyp, aýyl ortalyǵynan záýlim úı salǵan berekeli otbasy. Nıetqabylov áýleti músheleriniń basqa da óneri kóp, balalary bilimdi, eńbekqor bolyp ósip keledi. Buıyrsa qyrkúıek aıynda Astanada ótetin respýblıkalyq saıys­ta Aqjaıyq óńiriniń namysyn abyroımen qorǵaý osy áýletke júktelip otyr. «Tynymsyz, adal eńbekpen ómir súrip, jetistikke jete bilý – bizdiń Nıetqabylov otbasynyń basty ustanymy», deıdi áýlettiń báıteregi, 70 jastaǵy Saǵyngereı Qarekenov.

Biz osyndaı otbasylarmen maqta­na­myz. О́ıtkeni Otannyń tiregi – shańy­raǵyna shattyq uıalaǵan, bosaǵasyna bere­ke baılanǵan osyndaı otbasylar!

Batys Qazaqstan oblysy