Nesıe aýyrtpalyǵy qalaı sheshiledi?

«Memlekettik kredıttik bıý­ro» AQ derek­terine súıensek, bıyl 1 sáýir­degi jaǵdaı boıynsha ekinshi deńgeıdegi bankterdegi, mıkroqarjy uıymdaryndaǵy jáne kollektorlyq agent­tik­terdegi balanstaǵy jáne ba­lans­tan tys kepilsiz tuty­ný­­shylyq kredıtter men mıkro­kre­dıt­te­riniń kólemi 2023 jylǵy I toqsanda 8 trln teńgeden 8,3 trln teńgege deıin (+0,3 trln teńge), 3,2%-ǵa ulǵaıǵan. Qaryz alýshy sany – 9,3 mln adam (+0,2 mln adam, 2,4 paıyzǵa ulǵaıǵan).

Agenttiktiń habarlaýynsha, vedomstvo keıingi jyldary borysh júktemesin azaıtý jáne tuty­nýshylyq kredıt berý táýe­kel­derin barynsha azaıtý úshin is-sharalar keshenin iske asyrdy. Onyń ishinde:

• 2020 jylǵy 1 qańtardan bas­­­tap tólem merzimi 90 kún ótken­nen keıin jeke tulǵalardyń bar­lyq kepilsiz tutynýshylyq kre­dıtteri men mıkrokredıtteri boıynsha aıypaqyny jáne ko­mıs­sııalardy esepteýge zań­na­malyq tyıym salyndy;
• Problemalyq tutynýshylyq kredıtterdiń shamadan tys ósýine jol bermeý úshin prýdensııalyq retteý sharalary kúsheıtildi;
• Qaryz alýshylardyń borysh júktemesiniń ósýin shekteý maqsatynda tutynýshylyq kredıtter boıynsha syıaqy mól­sher­lemelerin retteý jóninde is-sha­ralar qabyldandy;
• Qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan problemalyq qaryz alýshy­lar­ǵa qoldaý kórsetý úshin olar­­dyń tólem qabilettiligin qal­pyna kel­tirý jáne kredıtorlar aldynda qabyldanǵan min­­det­temelerdi ýaqtyly oryn­daýdy jalǵastyrý maqsa­tyn­­da 2021 jylǵy qazan aıynan bastap ekinshi deńgeıdegi bankterdiń jáne mıkroqarjy uıymdarynyń merzimi ótken qa­ryzdy qaıta qurylymdaýǵa qaryz alýshylardyń ótinishterin qaraýynyń mindetti rásimin kóz­deı­tin problemalyq bere­shek­ti sotqa deıingi retteýdiń biryńǵaı tártibi engizildi;
• Ekinshi deńgeıdegi bankter men mıkroqarjy uıymdarynan problemalyq kredıtter men jeke tulǵalardyń mıkrokredıtterin azaıtý jónindegi jeke josparlar talap etildi.

Agenttik sonymen qatar tu­tyný­shylyq kepilsiz mıkro­kre­dıtterdiń shamadan tys ósýine jol bermeý, sondaı-aq qarjylyq qyzmetterdi tu­ty­nýshylardyń quqyqtaryn qor­ǵaý úshin mynalardy kóz­deıtin túzetýlerdi qabyl­daýdy usynady:

1) Ekinshi deńgeıdegi bank­ter­diń jáne mıkroqarjy uıym­darynyń 90 kúnnen asa tólem merzimin keshiktirgen jeke tulǵa­lar­ǵa kredıtter men mıkrokredıtter berýine tyıym salý;

2) Ekinshi deńgeıdegi bankter men mıkroqarjy uıymdary mer­zimi ótken bereshek týyndaǵan kezden bastap 18 aı ishinde problemalyq bereshekti retteýdi júrgizbegen jeke tulǵalardyń kre­dıtterin kollektorlarǵa satý­ǵa tyıym salýdy engizý;

3) Kollektorlyq agenttik­ter­diń ózderi satyp alǵan jeke tulǵalardyń kredıtteri bo­ıynsha problemalyq bereshekti ret­teý rásimderin júzege asyrý min­detin belgileý;

4) Qaryz alýshylarmen jáne olardyń ókilderimen ózara is-qımyl jasaý kezinde olar qoldana almaıtyn josyqsyz áreketterdi bekitý arqyly kollektorlyq agenttikter qyzmetkerleriniń jaýapkershiligin arttyrý. Bul rette qaryz alýshynyń ýaqyt shyǵyndaryn jáne kollektorlyq agent­tikterdiń qarjylyq shy­ǵyndaryn qysqartý maqsa­tynda qaryz alýshymen nemese onyń ókilimen baılanys kezinde kol­­lektorlyq qyzmetkerler usy­­natyn aqparat tizbesi ońtaı­lan­dyryldy.

«2021 jylǵy 1 qańtardan bastap mıkroqarjylandyrý na­ryǵynyń barlyq sýbektisi qarjy uıymdaryna jatqy­zyldy. Qa­zirgi ýaqytta mıkro­qarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıym­dardyń qyzmetin retteý jáne baqylaý «Qarjy nary­ǵy men qarjy uıymdaryn mem­lekettik retteý, baqylaý jáne qadaǵalaý týraly» zańǵa sáı­kes josparly, jospardan tys jáne qujattamalyq tekserýler nysanynda júrgiziledi. «Mıkroqarjylyq qyzmet týra­ly» zańnyń erejelerinde uıym­dardyń qarjylyq ornyq­ty­lyǵyn qamtamasyz etý jáne qar­jylyq qyzmetterdi tutyný­shylardyń múddelerin qorǵaý úshin belgilenetin prýden­sııa­lyq normatıvterdiń tolyq tiz­besi aıqyndalǵan. Uıym­dar­dyń qyzmetin baqy­laý­dy kú­sheıtý jáne jedel yqpal etý maqsatynda mıkroqarjy uıym­­darynyń qyzmetin qashyq­tan qa­daǵalaý nysanyn júrgizý jáne mıkroqarjy nary­ǵynyń sýbektilerine qatysty qosymsha prýdensııalyq normatıvterdi bel­gileý jónindegi ýákiletti or­gan­nyń quzyretin basqa qar­­jy uıymdaryn retteýge uqsas to­lyq­tyrý usynylady», de­lin­gen agenttik usynysynda.