Otbasy qundylyǵy – ónege bastaýy

Alqaly jıynǵa Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri D.Qydyráli, Qazaqstan musyl­mandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy, Bas múftı N.Taǵanuly, Túrkistan oblysynyń ákimi D.Satybaldy, Bala quqyqtary jónindegi ýákil D.Zakıeva, quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderi, din qyzmetkerleri, din salasyndaǵy aqparattyq-túsindirý toptary músheleri, ońaltý salasyna jaýapty dintanýshy-teolog mamandar, qala, aýdan ákim orynbasarlary, BAQ ókilderi qatysty.

Jıynda Aqparat jáne qoǵam­dyq damý mınıstri Mysyr, Sham, Qudys qalalarynda Baı­barys babamyzǵa qatysty is-shara­lar jóninde aıtyp ótti. «Kúlli musylman álemine ámirin júrgizgen, ózin qos qubylanyń sardary ataǵan Baıbarys baba­myzdyń Iаsaýı iliminen sýsyn­daǵanyn jańa derekter aıǵaqtap otyr. Bul taqyrypta jańa zertteýlerge toly aýqymdy eńbek jýyqta jaryq kóredi. Aldaǵy ýaqytta «Islam ensıklopedııasy» atty kólemdi eńbek daıyndalyp jatyr. Ulttyq quryltaıdyń ekinshi otyrysynda Prezıdentimiz ortaǵa salǵan syndarly tujyrymdaryn, sarabdal oılary men tapsyrmalary búgingi basqosýda tereńnen talqylanady degen oıdamyz. Dinniń ózegi tárbıe ekenin eskersek, jastarymyz týra joldan taıqyp, jat aǵymdardyń jetegine ermeýi úshin otbasy qundylyqtary ulttyq tárbıeniń negizi bolýǵa tıis. Bul rette qaımaǵy buzylmaǵan Ońtústik óńiri dástúr men dindi berik saqtap, ulttyq bolmysymyzdyń altyn arqaýyn úzbeı keledi. Otan otbasynan bastalatyndyǵyn eskeretin bolsaq, qoǵamda áýlet qundylyqtaryn dáripteý din qyzmetshileri jumysynyń basym baǵyty bolýǵa tıis. Búgingi jıyn Memleket basshysynyń «Ádi­letti Qazaqstan – Adal aza­mat» tujyrymy aıasynda qoǵam­da izgilik qundylyqtaryn qalyptas­tyrýda óz septigin tıgi­zedi dep senemiz», dedi Darhan Qydyráli.

Ál-Farabıdiń qaıyrymdy qoǵam tujyrymy, Júsip Balasa­ǵun negizdegen memleket ustyny, Qoja Ahmet Iаsaýıdiń kemel musylmany, Abaı óleńderindegi 5 asyl is – munyń bári de ádiletti memleket, izgi qoǵam, adal adam úshtaǵanynyń irgetasy. Sondaı-aq mınıstr keıingi kezderi jastar­dyń belsendi rýhanı izdenisteri aı­qyn baıqalatynyn, dinniń qoǵam­daǵy orny men mańyzy ar­typ keletinin atap ótti. Bul baǵyt­ta múftııattyń zaman men qo­ǵam talaptaryna saı shyǵaryp jat­qan pátýalary men ǵylymı iz­d­e­nis­teri, jastardyń talpyny­sy artyp kele jatqanyn málimdedi.

Al Túrkistan oblysynyń ákimi D.Satybaldy Iаsaýıdiń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly tarıhshylar arasynda zertteý ádistemelerin damytýmen aýqymdy ǵylymı bazany qalyptastyrýdyń qajet ekenin málim etti. Memleket basshysynyń Túrkistan qalasyna erekshe mártebe berý boıynsha tapsyrmasyn iske asyrý baǵytynda tıisti zań jobasy ázirlengenin jetkizdi.

«Túrkistan qalasyna beri­letin jańa mártebe qalamyz­dyń odan ári damýyna jańa serpin beretini sózsiz. San ǵasyr Ortalyq Azııa, odan ári búkil túrki dúnıesiniń kıeli shaha­ry bolǵan Túrkistan qalasy, qazir­gi órkenıettiń de mańyzdy or­ta­lyǵyna aınalyp otyr. Bul shaharmen halqymyzdyń ondaǵan ǵasyrlyq tarıhy sabaqtasyp jatyr. El taǵdyry úshin mańyz­dy sheshimder qabyldaǵan kıeli shahardyń áli de ashylmaǵan syrlary kóp. Bul turǵyda biz Qoja Ahmet Iаsaýıdiń murasyn zertteýdi jalǵastyrýymyz kerek. Uly dala danasy «Dıýanı hıkmet» eńbegi arqyly kúlli musylmandar úshin qasıetti Quran kitabyn túrki tilinde sóılete aldy. Prezıdentimiz aıtqandaı, Túrkistandy Iаsaýısiz elestetý múmkin emes. Bıyl uly oıshyldyń týǵanyna 930 jyl tolyp otyr. Osy oraıda ǵulamanyń eńbekterin jan-jaqty zerttep, «Iаsaýıtaný» ǵylymı ortalyǵyn nemese ınstıtýtyn qurý máselesin qozǵaǵan bolatyn. Mine, búgin osy zalda otyrǵan árbirimiz – bul iske óz úlesimizdi qosýymyz qajet dep sanaımyn. Iаsaýıdiń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly tarıhshylar arasynda zertteý ádistemelerin damytýmen aýqymdy ǵylymı bazany qa­lyp­tastyrý qajet dep estep­teı­min. Sonymen qatar Qazaq­stan musylmandary dinı bas­qar­ma­synyń ókilderi, ǵalymdary ǵulama babamyzdyń eńbekterin jańa qyrynan tanytýǵa zor úles qosady dep bilemin. Biz oǵan barynsha qoldaý kórsetýge da­ıyn ekenimizdi jetkizgim keledi. Sondyqtan kıeli Túrkistannyń tarıhy men Iаsaýıdiń murasy jáne Keseneniń turǵyzylýy týraly tarıhı fılm túsirýdi usynamyn. Osy fılm arqyly biz keleshek urpaqqa asa úlken murany amanat etip jetkizemiz. Biz óz tarapymyzdan tıisti jumystardy atqarýǵa daıynbyz», dedi oblys ákimi. Sondaı-aq dóńgelek ústelge qatysýshylar din salasyndaǵy ózekti máseleler, dinı ekstremız­ge qarsy kúres jaıynda pikir almasty.

TÚRKISTAN