Prezıdent el ekonomıkasyn damytýǵa qatysty naqty zerttelgen, eseptelgen aýqymdy joba-josparymen tanystyryp, bul baǵyttaǵy árbir máselege jeke-jeke toqtaldy. Árbir ózekti túıtkildiń ekonomıkamyzdyń damýyn qalaı tejep otyrǵanyna mysaldar keltirip, ony sheshýdiń naqty joldaryn kórsetti.
Joldaýda eń aldymen ulttyq ekonomıkanyń qurylymyna qatysty reformanyń basty baǵyttary ashyq aıtyldy. Elimizdiń ekonomıkalyq qaýipsizdigi, azyq-túlik qaýipsizdigi, ulttyq ekonomıkanyń ishki jáne syrtqy syn-qaterlerge tózimdiligi aldyńǵy qatarǵa shyǵaryldy. Munyń sebebi, qazirgi kezde geosaıası ahýal ýshyǵyp, álemdik naryqta ekonomıkalyq tejelý anyq baıqalady.
Memleket basshysy «Eshkim de syrttan kelip, Qazaqstandy kórkeıtip jibermeıdi» deı kele, barlyq ekonomıkalyq júıeni shuǵyl túrde túpkilikti qaıta qarap, ózgertý jolymen ǵana órkendeıtinimizdi qadap aıtty. Ekonomıkamyz ózimizdi tolyq qamtamasyz ete alatyn jaǵdaıǵa jetý úshin qandaı qadamdar jasaýymyz qajettigin jipke tizgendeı etip, egjeı-tegjeı túsindirip berdi. Mysaly, jańa ónerkásip saıasatyn júrgizip, elimizdegi jumysqa otandyq shıkizatty, taýar men kadrlardy paıdalaný kerektigin aıtty. Shyndyǵyna kelsek, qazir biz aýlalardy abattandyrýǵa qajetti taýarlardy (balalar alańyndaǵy qural-jabdyqtar) Reseıden tasymaldap otyrmyz. Arzan jumys kúshi esebinde qurylysqa kadrlardy О́zbekstan, Qyrǵyzstannan shaqyrtamyz. Bul úrdiske tosqaýyl qoıatyn kez keldi.
Prezıdent ulttyq qaýipsizdik máselesine erekshe nazar aýdardy. Bul baǵyttaǵy mańyzdy máseleniń biri – qorǵanys-ónerkásip keshenin jan-jaqty nyǵaıtý. Biz qazir qorǵanys ónerkásibinde ımportqa táýeldilikten aryla almaı otyrmyz. Áskerı tehnıkany kórshiles elderden satyp alamyz. Prezıdent óz áskerimizdi zamanaýı áskerı tehnıkamen, qarý-jaraqpen qamtamasyz etý úshin jergilikti óndiristi damytýdy birinshi orynǵa qoıyp otyr. Bul oraıda Arnaýly qorǵanys-ónerkásip keshenin damytý qory arqyly óz kásiporyndarymyzǵa tikeleı qarjylyq qoldaý kórsetiletinin málimdedi.
Bul Joldaýdyń eki jańalyǵy – jańadan eki mınıstrlik qurylady. Prezıdent ekonomıkanyń strategııalyq jaǵynan mańyzy zor eki salasy – kólik-logıstıka jáne sý sharýashylyǵyn damytýǵa aıryqsha toqtaldy. Qazirgi tańda elimiz kólik-logıstıka salasynyń áleýetin tolyq paıdalana almaı otyrǵanyna dálel-dáıekter keltirdi. Sonyń biri – syn kótermeıtin avtojoldar qurylysy, osy saladaǵy jemqorlyqtyń artýy. Prezıdent salany tıimdi basqarý úshin Kólik mınıstrligi qurylyp, oǵan jol ınfraqurylymyn salý mindeti de qosylatynyn aıtty.
Keıingi kezderi baspasózde jıi kóterilgen máseleniń biri – sý. О́ıtkeni kún saıyn kúlli álemde sýdyń quny da, mańyzdylyǵy da birneshe esege artyp barady. Halyq sany ósse, sýdy da kóbirek tutynamyz. Sonyń bir dáleli, elordadaǵy sý máselesiniń birinshi orynǵa shyǵýy. Prezıdent 2040 jyldarǵa qaraı Qazaqstandaǵy sý tapshylyǵy 12-15 mıllıard tekshe metrge jetýi múmkin ekenin málimdedi. Sýǵa kelgende transshekaralyq sý kózderine táýeldi bolǵandyqtan ádil, tıimdi sý saıasatyn júrgizbesek, keıin barmaq shaınap qalatynymyzdy alǵa tartty. Bul salada bizde másele shash-etekten. Sol sebepten Memleket basshysy Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligi qurylyp, sala aıasynda Ulttyq gıdrogeologııa qyzmeti qaıta jumys isteıtinin súıinshiledi.
Budan bólek, Prezıdent elimizde IT-salany damytý, ekojúıege durys kózben qaraý, kreatıvtik ındýstrııa men orta kásipkerlikti órkendetý sekildi túıtkili mol máselelerge keńinen toqtaldy. Bul jumysty atqarý úshin bizge birlik, yntymaq, yqylas, kúsh-jiger, otanshyldyq sııaqty qasıetter qajettigin aıtty.
Bıbigúl JEKSENBAI,
Senat depýtaty