kazwrestling_official
Rızabek jeńisinen keıingi suhbatynda «Men 2019 jyly 15 jasymda Astana qalasynda ótken álem chempıonatynda erikti bolyp, uıymdastyrýshylarǵa kómektestim» degendi aıtty. Ile áleýmettik jelide dál sol oqıǵanyń beınejazbasy da tarady. Jankúıerler «keshegi volonter, búgingi chempıon» dep de daqpyrtyn asyrdy. Rasynda Rızabektiń jeńisi kezdeısoqtyq pa? Beıbit kúnniń batyr tulǵaly balýanyn bala kúninen kúreske baýlyǵan alǵashqy bapkeri hám ákesi Qanat Aıtmuhan myrzadan surap, suhbat qurdyq.
– Qanat aǵa, jeńis qutty bolsyn. Rızabek tarıhtyń jylnamasyna esimin altyn árippen qashap jazdy desek te bolady. Bul jeńisti keshegi atalary Ábilseıit Aıhanov, Amangeldi Ǵabsattarov, Amanjol Buǵybaev, búgingi kúnde orta býyn ókili sanalatyn Máýlen Mamyrov, Islam Baıramýkov, keıingi tolqyn ókilderinen Dáýren Jumaǵazıev, Dáýlet Nııazbekov, Nurqoja Qaıpanov syndy balýandar da armandady, soǵan jetýge umtyldy. Biraq qazaq eliniń ýysyna ilikpeı, qanjyǵasyna bókterý buıyrmaı kelgen erkin kúresten álem chempıony ataǵy Aıtmuhan aqsaqaldyń nemeresine buıyrǵanyn tarıhı sát desek qata aıtpaǵan bolar edik.
– Sózińizdiń jany bar. Bul – áýeli Jaratýshynyń bizge bergen úlken syıy, nyǵmeti. Jasaǵan ıemiz osylaı buıyryp tur eken. Ekinshiden, toǵyz jyl boıy bozkilemnen bir eli ajyramaı, jattyǵýdan alystamaı tókken terimizdiń óteýi der edim. Rızabek úıdiń tuńǵyshy. 10 jasynda ózim jetelep kúres úıirmesine ákeldim. Qolastymda jattyǵý jasady. Tulpardy taı kúninen tanyǵandaı, ulymnyń kúreske degen beıimdiligi, yntasy bala kúninen ańǵarylatyn.
– Qazaqta «quldy maqtaý óltiredi» degen sóz bar. Bizdiń halyq ózi batyryn qurmettep, qushaǵyna qysqanda erekshe dáripteıdi ǵoı. Rızabek fınalǵa shyqqanda da qurmetteýshiler kóp, tileýlestik tanytqandar da qısapsyz boldy. Psıhologııalyq turǵydan qalaı daıyndaldy?
– Biz kásibı bapker bolǵandyqtan mundaıda asa saqtyqpen qadam jasap, ábjil qımyldaımyz. Jartylaı fınalda jeńiske jetken soń birden fınalǵa deıingi ýaqytta Rızabektiń jurtshylyqtyń arasynan jyryp, saıaq alyp kettim. О́ıtkeni óziń aıtpaqshy jan-jaqtan qoldaý, tileýlestik moınynda turǵan halyqtyń jaýapkershiligi men amanatty odan beter aýyrlatyp jiberýi múmkin. Bala qansha degenmen eresekter arasynda alǵash ret álem chempıonatyna qatysyp otyr, qarsylasy da osal emes, óte tájirıbeli balýan. Sondyqtan da eshteńege alańdamasyn dep fınalǵa barynsha sabyrly qalpynda shyǵýyn qamtamasyz ettik.
– Bárimiz de júregimiz kóterilip otyryp tamashaladyq qoı Osman men Rızabektiń beldesýin. 2:0 esebimen Osman ústem turdy, beldesýdiń bitýine 40 sekýnd qana qaldy. Qandaı kúıde boldyńyz?
– Kilemniń syrtynda turyp men mazasyzdansam balam odan beter «janyp» ketpeı me? Jankúıerler úshin, syrt kózge 40 sekýnd óte az ýaqyt bolyp sanalýy múmkin. Biraq sportshy úshin ájepteýir merzim bul. 2:0 esebimen utylyp jatyr, asa qatty upaı aıyrmasy joq. Jeńetinine senimdi boldym. Ras, qarsylasy da ońaıdan emes. Osman – álem chempıonatynyń eki dúrkin júldegeri, Eýropa chempıonattarynda olja salyp júrgen oǵlan. Oǵan da álem birinshiliginiń altyn medali men belbeýi qajet boldy, soǵan baryn saldy. Biraq sońǵy sekýndtarda ol álsirep, dińkeledi. Bizge de keregi sol bolatyn, aqyrǵy sekýndqa deıin arpalysty Rızabek.
Bul altyn medal, álem chempıony degen atań kezdeısoq jeńis, jol-jónekeı kezikken jetistik emes. 9 jyldyq eńbek jatyr munda. Bıylǵy jyldaǵy Rızabektiń júrip ótken jolyna qarańyz, onyń qandaı babyna engenin baǵamdaısyz. Aqpan aıynda Almaty qalasynda Qazaqstannyń jazǵy spartakıadasy ótti. 92 kelide chempıon atandy. Sáýir aıynda Azııa chempıonatynyń fınaldyq beldesýinde japon balýanyna ese jiberip kúmis medal oljalady. Álemdik reıtıngtik týrnırde qola medal buıyrdy. Jastar arasynda álem chempıonatynyń kúmis júldegeri boldy. Bul degenińiz bıyldyń ózinde Rızabekti qandaı dodaǵa salsań da nátıjemen oralǵanyn aıqyndaıdy. Munyń barlyǵy da shelektep tókken terdiń óteýine buıyrǵan júlde. Osy álem chempıonatyna daıyndyq júrgizgende jan-jaqtan bilikti bapkerlerdi shaqyrttyq, ulttyq quramanyń bapkerlerimen birlesip ázirlik júrgizdi olar. Mine, sonyń jemisi álem chempıonatynyń altyn medali. Kópshilik sýdyń betin ǵana kórip, tereńine boılaı bermeıdi ǵoı, áıtpese Rızabek 2019 jyly eriktilikpen ǵana shuǵyldanǵan joq. Bala kúninen álem chempıony, jazǵy Olımpıada oıyndarynyń altyn medalin alamyn degendi maqsat etti. Soǵan jetý úshin jasóspirimder arasynda Qazaqstan birinshiligin úsh márte jeńdi, Azııa chempıonatynda olja saldy. Jastar arasyndaǵy jeńisin joǵaryda aıttym. Bir áttegen-aıy, Rızabektiń tuńǵysh álem chempıony atanǵanyn qazaq balýandary arasynan shyqqan tuńǵysh Olımpıada chempıony Jaqsylyq Úshkempirov aǵamyz kóre almady. «Men qarakózderimizdiń Olımpıada, álem chempıonattarynda olja salǵanyn kórsem» deýshi edi jaryqtyq, jete almaı ketti.
– Rızabek álem chempıony atanǵan 92 keli Olımpıadalyq salmaq sanalmaıdy. 97 kelige aýysa ma endi?
– Mindetti túrde, 92 kelidegi sońǵy dodasy osy Serbııadaǵy álem chempıonaty. Biz altyn úshin bardyq, sol bıikke shyǵa aldyq. Endi jattyǵýdy odan ári júrgizip, olımpıadalyq salmaq 97 kelige ótedi.
– Qurmetteý, qoshemetteý, toı-tomalaqqa shaqyrý, artyq-aýys jıyn, mereke sportshynyń rejımin buzbaı ma?
– Biz oǵan jol bermeımiz. Reseılik MMA sheberi, UFC chempıony Habıb Nýrmagomedovtyń ákesi marqum Abdýlmanap Nýrmagomedov aıtyp edi, «bala qansha talanty tas jaryp tursa da tártipke baǵynbasa túk óndire almaıdy» dep. Sondyqtan da bizge birinshi kezekte tártip, jattyǵý mańyzdy. Astana qalasynda sport mektep ınternatynda bilim aldy, odan keıin Almatydaǵy «Shańyraq» sport mektep-kolledjine aýysyp, oqýyn sol jaqta jalǵastyryp jatyr. Bizge sapaly bilim alyp, jattyǵýyn úzbe kelesi Olımpıada oıyndaryna ázirlikti júrgizý basty orynda turady.
– Rızabektiń inisi de erkin kúrespen shuǵyldanady eken.
– Iá, kishi jasóspirimder arasynda el birinshiliginiń kúmis júldegeri. Jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonatynda 4-orynǵa turaqtady. Qyrǵyzstanda ótken Azııa chempıonatynyń altyn medal ıegeri. Jastar arasynda Italııada ótken halyqaralyq týrnırdiń kúmis júldegeri.
