Kollajdy jasaǵan Almas MANAP , «EQ»
Myrzaǵalı Aıtjanov,
bokstan ulttyq quramanyń bas bapkeri:
Úsh joldamadan úmittimiz
– Uzaq joldan soń jigitter bir kún demaldy. Bizge arnaıy berilgen sportzalda alǵashqy jattyǵýymyzdy jasadyq. Shákirtterime qarsylas bolady-aý degen boksshylardyń barlyǵyn bilemiz. Kezinde Danııar Eleýsinov, Ábilhan Amanqul, Tursynbaı Qulahmet sekildi myqty boksshylarymyzǵa qarsylas bolǵan fılıppındik Eýmır Marsıal kásipqoı bokstan áýesqoı boksqa qaıta oralypty. Ol búginde 80 kılo salmaqta judyryqtasady. Nurbek Oralbaıdyń basty qarsylasynyń biri.
Bizdiń qurama sary qurlyq dodasyna óte joǵary deńgeıde daıyndalyp keldi. Almaty oblysyndaǵy «Aqbulaq» Olımpıadalyq ortalyǵynda sportshylar taýǵa shyǵyp, dene daıyndyǵyn shyńdady. Qorytyndy jattyǵý Túrkistan oblysynda ótti.
Keıingi kezde boksta kóptegen ózgeris bolyp jatyr. Buryn boksshylar Olımpııa oıyndarynda 10, 11, tipti 12 salmaqta synǵa tússe, qazir 7 salmaq qana qaldy. Atap aıtsaq, Parıj tórinde erler 51, 57, 63,5, 71, 80, 92, 92 kılodan joǵary salmaq dárejesinde judyryqtasady. Azııa oıyndarynda da osy jeti salmaqta fınalǵa shyqqan qos boksshy Olımpıada joldamasyn qanjyǵasyna baılaıdy.
Buıyrtsa, sol jeti salmaqtan beriletin 14 joldamanyń meılinshe kóbine ıelik etemiz dep oılaımyn. Barlyǵyn rıng kórsetedi. Dese de úsh joldamadan dámelimiz. Barlyq jigitterden úmit kútemiz. Bul joly baǵy janbaǵandarǵa lısenzııa taratatyn jarystar aıaqtalmaıdy. Azııa oıyndary – joldama úlestiriletin jarystardyń basy. Parıj Olımpıadasynyń joldamalary sarapqa salynatyn alda áli eki iri halyqaralyq týrnır bar. Onyń biri – Italııada, ekinshisi Bangkokta ótedi. Birinshisinde – 49, al ekinshisinde 51 lısenzııa oınatylady. Demek Hanchjoýda joly bolmaǵan boksshylarǵa alda áli de kóptegen múmkindikter bar. Bizdiń basty maqsatymyz – boksshylardy Parıj Olımpıadasyna jeti salmaqta tolyq qurammen aparý.
Barlyq jaǵdaı jasalǵan
Ulttyq Olımpıada komıtetiniń ókili Elsııar Qanaǵatov tý kóterý saltanatyna jınalǵan sportshylarǵa sáttilik tilep, Azııa oıyndary elimiz úshin mańyzdy sport dodasy ekenin atap ótti.
– Búgin Azııa oıyndarynda elimizdiń kók baıraǵy kóterildi. Qazir 200-ge jýyq sportshy Atletıkalyq aýylǵa kelip qonystandy. Bul joly Qytaı eli sportshylarǵa jaqsy jaǵdaı jasaǵan eken. Jatyn orynnan bastap, jattyǵý zalyna deıin tııanaqty oılastyrylǵan. Endi tek jarys jolynda aıanbaı ter tógip, jankúıerlerdi qýantý ǵana qaldy. Sportshylarymyz el úmitin aqtaıdy dep senemiz. Atletterimizge sáttilik tileımiz, – dedi Elsııar Qanaǵatov.
Týrızm jáne sport mınıstrliginiń ókili Aıgúl Bektenova Azııa oıyndaryna arnalǵan sportshylar qalashyǵynda jan-jaqty múmkindik aıtty.
– Azııa oıyndaryna keletin 800-den astam adamnyń alǵashqy legi 20 qyrkúıekten beri osynda júr. Ekinshi delegasııa 23 qyrkúıekte keledi. Osyndaı retpen sportshylarymyz 1 qazanǵa deıin Hanchjoýǵa kelip úlgeredi. Elden kelgen arnaıy qyzmetkerlerimiz sportshylarǵa qyzmet kórsetip jatyr. Sportshylar qonystanǵan jer logıstıka turǵysynan tıimdi ornalasqan. Jatyn bólmeleri keń, eriktiler joǵary deńgeıde qyzmet atqaryp júr. Jattyǵý zaldary da kóńildegideı, kólik tasymaldaryna da qatysty másele joq. Endi sportshylarymyzdan tek jeńis kútemiz, – dedi Aıgúl Bektenova.
Boksshylar saqadaı saı
Azııa oıyndarynda 524 sportshy el namysyn qorǵaıtynyn buǵan deıin birneshe ret jazdyq. Barǵan sportshylarymyz eldiń abyroıyn kóterip, medal alýǵa talpynatyny anyq. Alaıda bári birdeı júldeger bolmasa da, solardyń arasynan el úmitin aqtaıtyn chempıondardyń shyǵatyny aqıqat. Endi solardyń ishinde «Kimderge senim artýǵa bolady?» degen suraqqa jaýap izdep kóreıik.
Olımpıada ne Azııa oıyndary bolsyn, birinshi kezekte boksshylarǵa úlken senim artylady. Bul jolǵy dodaǵa qatysatyn jeti boksshynyń ekeýi – Olımpıada júldegeri, úsheýi – álem chempıony. Sondyqtan atalǵan sport túrine jankúıerler úlken úmitpen qaraıdy. Degenmen, bizdińshe, bul synda Mahmut Sabyrhan men Aslanbek Shymbergenovtiń jeńimpazdar qatarynan kórinýine múmkindik bar. Al sońǵy álem chempıonatynda atoı salǵan Nurbek Oralbaı fınalǵa deıin jetse de – úlken nátıje bolmaq. Ol fınalda ejelgi qarsylasy, qytaılyq qazaq boksshysy Toqtarbek Tańatqanmen judyryqtasýy yqtımal. Nurbek Toqtarbekpen Prezıdent kýboginde jáne sońǵy álem birinshiliginde eki ret kezdesip, ekeýinde de jeńiske jetti. Degenmen birinshi kezdesýden góri sońǵy kezdesýde Qytaı atynan shyǵyp júrgen Toqtarbektiń óte joǵary daıyndyqpen kelgeni ári deńgeıi ájeptáýir óskeni ańǵaryldy. Onyń ústine Azııa oıyndary Qytaıda ótip jatqanyn da eskerý qajet.
Rıo Olımpıadasynyń qola júldegeri Sáken Bıbosynovtyń aıtýynsha, ol búginde jaraqatynan tolyq aıyqqan. Onyń osy jolǵy qarsylastary da myqty. Kóbisi ózbek boksshysy Hosonbaı Dýsmatovty Sáken Bıbosynovtyń basty qarsylasy sanaıdy. Otandasymyzdyń ózge qarsylastaryn da esepten shyǵarýǵa bolmaıdy. Sebebi 2021 jylǵy álem chempıonatynyń jeńimpazy japondyq Tomoıa Sýboı, 2023 jylǵy álem birinshiliginiń qola júldegeri úndistandyq Borıa Dıpak, 2021 jylǵy álem chempıonatynyń júldegeri, taılandtyq Saengphet Tanarat syndy tórt qurlyqty moıyndatqan boksshylar ájeptáýir qarsylyq tanytatyny anyq. Áıtkenmen, Sáken jarysqa 100 paıyz daıynmyn dep otyr.
– Daıyndyq óte jaqsy ótti. Tashkenttegi álem chempıonatyna qaraǵanda, daıyndyǵym oıdaǵydaı. Eń bastysy, Azııa oıyndarynda barlyq qarsylasymnan basym túsip, ánuranymyzdy shyrqatsam deımin. Sondaı-aq Olımpıadaǵa lısenzııa utyp alǵym keledi. 51 kıloda Azııa qurlyǵynda kileń myqtylar jınalǵan. Búginde álem chempıondary men júldegerleriniń barlyǵy Azııa oıyndaryna kelip otyr. Meniń nátıjem alǵashqy kezdesýge baılanysty. El úmitin aqtaýǵa barymyzdy salamyz, – deıdi álem chempıony Sáken Bıbosynov.
Al qyzdar boksynda kóshbasshylar kóp bolmasa da, álem chempıonatynyń kúmis júldegeri Karına Ibragımova, sondaı-aq eki dúrkin álem chempıony Nazym Qyzaıbaı Azııa oıyndarynda top jarady degen senimdemiz.
Tórttikten kórinýge tyrysamyz
Boksshylardan bólek, jeńis tuǵyrynan kórinedi-aý degen sportshylar quramada jetip artylady. Mysaly, erkin kúresten álem chempıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri, eki dúrkin Azııa chempıony Azamat Dáýletbekov, grek-rım kúresinen álem chempıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri, Azııa chempıony Aıdos Sultanǵalı, qyzdar kúresinen álem chempıonatynyń eki dúrkin kúmis júldegeri, Azııanyń úsh dúrkin jeńimpazy Jámıla Baqbergenovanyń qaı-qaısysy bolsyn qurama qorjynyna altyn salýǵa laıyq. Sondaı-aq karateden Tokıo Olımpıadasynyń qola júldegeri Sofııa Berýlseva men álem chempıonatynyń qola júldegeri Qaısar Alpysbaıdy esten shyǵarmaýymyz kerek. Al regbıden Qazaqstan áıelder quramasy 2014 jylǵy Azııa oıyndarynyń jeńimpazy ekeni belgili. Tý ustaýshy, álem chempıonatynyń qola júldegeri Nadejda Dýbovıskaıadan da úmit kóp.
Sporttyq gımnastıkadan Álem kýbogi kezeńiniń jeńimpazy Narıman Qurbanov, Ýnıversıada chempıony Mılad Karımı syndy atletterimiz Qazaqstan ánuranyn shyrqatady dep senemiz. Sonymen qatar semserlesýden Rýslan Qurbanov ta atoı salýy kerek. Brazılııalyq djıý-djıtsýdan kóp jarysta top jarǵan Mansur Habıbýlla – basty favorıtterdiń biri.
Al shahmatshylar arasynda grosmeısterler Bıbisara Asaýbaeva, Jansaıa Ábdimálik, Dınara Sádýaqasovalarmen Azııa turmaq álem shahmatshylary syna-
sady.
Basqa da sportshylardy atap ótýge bolady. Aıtalyq, kıbersport, velosport, quzǵa órmeleý, eskek esý, júzý, nysana kózdeý sekildi sport túrlerinen ánuranymyzdy shyrqaýǵa laıyq sportshylar barshylyq.
Joǵaryda aıtqan 20-ǵa jýyq sportshyny top basyna qoıǵanda, Qazaqstan quramasy beıresmı komandalyq esepte buǵan deıingi jetistikten asyp túsedi dep senemiz. Eń bastysy sportshylarymyz jergilikti klımatqa tez beıimdelip, jaýapty jarysqa tyń kúshpen shyǵýǵa tıis. Jattyqtyrýshylardyń aıtýynsha, sportshylarymyzdyń daıyndyǵy oıdaǵydaı. Al olardyń baǵy men baby qatar shapsa, joǵary nátıjege qol jetkizemiz.
