Memleket basshysy Q.Toqaev UǴA aldyna jáne Qazaqstan ǵylymynyń aldyna mańyzdy mindetter qoıyp, ekonomıkany damytý jolynda qoǵamǵa, halyqqa bet burý jáne olar úshin naqty paıda ákelýdi tapsyrǵany belgili. Osy oraıda Prezıdent janyndaǵy UǴA prezıdenti Kúnsulý Zakarııa forým barysynda «Ǵalymdarǵa qanshalyqty ǵylymı áleýetti damytýǵa qyzyǵýshylyq tanytatyn bıznes-qaýymdastyqtar qajet bolsa, ǵalymdardyń da ınnovasııalyq, tehnologııalyq sheshimderi bıznesti qyzyqtyra bilýi tıis. Bul baǵytta eki jaqty ári jyldam júzege asatyn is-qımyldar qajet» degen pikir bildirdi.
Elimizde talanatty, ásirese ǵylymǵa qushtar jastar kóp. Biraq qoǵamda ǵylymdy nasıhattaý jaǵy kem. UǴA vıse-prezıdenti, Asqar Jumadildaev atap ótkendeı, jastardy ınnovasııaǵa, zamanaýı tehnologııalarǵa beıimdeý ýaqyt kúttirmeıdi. Tipten, búginde elimniń damyǵan elderi nátıjege jetkizgen kvanttyq tehnologııalar, kvanttyq kompıýterdi meńgergen jastar neken-saıaq. Al ǵalymdardyń ónertabystary, baıandamalary men jarııalaǵan maqalalary shań basqan sórelerde qalyp qoıýda. Sondyqtan bul forým el ekonomıkasy úshin tartymdy jobalardy óndiriske engizýde altyn kópirge aınalýy qajet.
Forým barysynda elimizge belgili ǵalymdar, bıznes ókilderi tájirıbesimen bólisip, ǵylymdy damytýdyń tetikterine toqtaldy. Zań ǵylymdarynyń doktory, ınjener-fızık, belgili bıznesmen Muhtar Jákishev elimizdiń jer qoınaýyn tıimdi paıdalanýǵa qatysty oılarymen bólisip, álemde týyndap otyrǵan energetıkalyq tapshylyq, elimizde atom elektor stansasyn salýǵa qatysty suraqtarǵa jaýap berdi.
«Alageum Electric» energetıkalyq kompanııasy baqylaý keńesiniń tóraǵasy Erkebulan Ilııasov ınnovasııalyq damý qashan da ǵylymmen yqpaldastyqty qajet etedi, dep atap ótti. Onyń aıtýynsha, joǵary oqý oryndary, jeke bilim berý ortalyqtarymen baılanysyn nyǵaıtyp otyrǵan kompanııa úshin ınnovasııalyq ónimder shyǵarý, seriktes qalalardy damytý jobalaryn ǵalymdarmen birlesip sheshý qajet. Osy usynysty quptaǵan «Sergek» kompanııasynyń negizin qalaýshy Qaırat Ahmetov kompanııada jasalǵan saraptamalyq sheshimderdiń buǵan deıin ǵylymnyń qatysýynsyz iske asyp kelgen. Onyń aıtýynsha, Smart City sheńberinde qoǵamdyq qaýipsizdik, kólik jáne ekologııa sııaqty baǵyttardy keńeıtý josparlanýda. Kompanııa ónimderi Big Data kómegimen kólik qozǵalysyn taldaýǵa, jol qaýipsizdigin arttyrttyrýǵa jáne qorshaǵan ortanyń lastaný kózderin anyqtaýǵa múmkindik beredi. Endigi kezekte ınfrqurylymdardy damytýǵa qatysty aqparattardy tereń taldaý, zertteýlerge ǵalymdardy tartý mindeti tur.
«Kórkem telekom» dırektory Áset Ahmetov, «Qazbiopharm» ulttyq holdıngi» AQ bas dırektory Erǵalı Ábdraıymov, «Ǵylym qory» AQ basqarma tóraǵasy Á.Shámenov, IIM akademııasynyń bastyǵy, polısııa general-maıory Aıdar Saıtbekov, «Astana Vision» klınıkalar jelisiniń quryltaıshysy Vladımır Kım, «Kazahstan ınjınırıng» R&D qurastyrý kompanııasynyń ókili Qalqabek Aıdos, basqa da bıznes ókilderi ár salada joǵary nátıjege jetý ǵylymnyń qatysýymen ǵana joǵary nátıje beredi degen usynystaryn bildirdi.
Bıznes ókilderi ǵalymdardyń kommersıalandyrýǵa daıyn ǵylymı-ınnovasııalyq jobalarymen tanysý barysynda «Qazaqstan ekonomıkasyn ınnovasııalyq jańǵyrtýdyń ıadrolyq fızıka ádisteri men tehnologııalaryn damytý» baǵdarlamasy aıasynda Iаdrolyq fızıka ınstıtýty ázirlegen «Aqua dress» gıdrogeldi tańǵyshtar óndirisin damytý máselesine nazar aýdardy. Gıdrogeldi tańǵyshtar bakterısıdtik qasıetke ıe, dene jaraqaty, kúıik kezinde, jumsaq tinderdiń zaqymdanýy, teri qabynýynda qoldanylady. Endigi kezekte «Aqua dress» óndirisin ishki naryqty ǵana emes, shetelge shyǵarý mindeti tur.
Qazaq ǵylymı-zertteý veterınarlyq ınstıtýty ázirlegen aýylsharýashylyǵy janýarlarynyń juqpaly aýrýlaryn emdeýge arnalǵan vaksına, antıgender jáne Qazaq jemis-kókónis ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń alma sorttaryn kóbeıtýge arnalǵan jobalary da bıznes ókilderiniń nazaryn aýdardy. Qazirgi kezde aýylsharýashlyǵyn damytý elimizdiń azyq túlik saıasatyn damytýda mańyzdy rólge ıe. Sondyqtan salanyń damýy, óndiris ýaqyt talaby. Sonymen qatar «Bıologııalyq qaýipsizdik prolemalarynyń ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń» veterınarlyq medısına, molekýlıarly bıologııa, gendik ınjenırııa, bıotehnologııa salasynda tıimdi qoldanys tapqan jobalary, «Ǵaryshtyq zertteýler jáne tehnologııalar ulttyq ortalyǵynyń» aeroǵarysh, aýyr mashına jasaý, qorǵanys salasynda paıdalanýǵa bolatyn joǵary sapaly buıymdar óndirisi, Q.Sátbaev atandaǵy Qazaq tehnıkalyq ǵylymı-zertteý ýnıversıteti ǵalymdary usynǵan protatıvti kardıoanalızator, professor Oralbaı Dármenovtyń qan tamyrlaryn tazartatyn ónertabysy júrek-qan tamyrlary aýrýyna shaldyǵýdyń aldyn alý, ólim-jitimdi azaıtýǵa aqpal etetin sheshimderdiń biri bolsa, «TRENCO» R&D kompanııasynyń metallýrgııa ónerkásibine arnalǵan tehnologııalary da jer qoınaýy qazbalaryn óndirý, qaıta óńdeý salasynda tıimdiligin kórsetetini anyq.
Jıynda ártúrli taqyrypqa arnalǵan sheberlik dáristeri ótip, ǵylym men bıznes úshin sátti jobalarǵa qatysty kelisimder jasaldy.
