Jelden júırik veloshabandozdar
Keshe Azııa oıyndary baǵdarlamasyna sáıkes, velosporttan tas joldaǵy jarys saıysy bastaldy. Alǵashqy nátıjemiz jaman emes. Qos veloshabandozymyz qatysyp, ekeýi de medal jeńip aldy.
Tasjoldaǵy velojarysta synǵa túsken ulttyq quramanyń kóshbasshysy Alekseı Lýsenko úzdik nátıje kórsetip (48:05:75), Azıadanyń altyn medalin enshiledi. Otandasymyz osylaısha Azııa oıyndarynyń úsh dúrkin jeńimpazy atandy. Alekseıdiń bul sońǵy altyny emes dep senemiz.
Al Islam oıyndarynyń úsh dúrkin chempıony Rınata Sultanova bul joly qola medalǵa qol jetkizdi. Jarys baǵdarlamasynyń birinshi kezeńinde el namysyn qorǵaǵan velosıpedshimiz 18,3 shaqyrymdy 25:36,10-da júrip ótti. Atalǵan saıysta ózbekstandyq Olga Zabelınskaıa 24:35,99 ýaqyt kórsetkishimen jeńiske jetse, japondyq Erı Enamınge ekinshi oryn buıyrdy. Ol máre syzyǵyn 25:35,59-da kesti. Rınata Sultanova aldaǵy ýaqytta basqa qashyqtyqta da synǵa túsetinin eskersek, veloshabandozymyzdan áli de altyn medal kútemiz.
Otandasymyz jarystan keıingi áserin aıtyp, óz ókinishin jetkizdi.
– Quttyqtaýlaryńyzǵa rahmet. Biz bul jarysqa tyńǵylyqty daıyndaldyq, medaldan úmitti boldyq. Ekinshi orynǵa sanaýly sekýnd jetpedi. Árıne, ókinishti. Tas jol aýyr dep aıta almaımyn. Tek máre syzyǵynyń aldynda ǵana bolmasa, qalǵan jerlerde asa qıyn burylystar joq edi, – dedi R.Sultanova.
Esýshiler dodany ekinshi bolyp aıaqtady
Kanoede esýden synǵa túsken qyz-jigitter Azııa oıyndaryn 8 medalmen qorytyndylady. 12 medal jıyntyǵy sarapqa salynǵan saıysta Qytaı quramasy 9 altyn, Qazaqstan, О́zbekstan jáne Taıpeı quramalary bir-bir altynnan enshiledi. О́kinishke qaraı, altyn alady-aý degen basqa sportshylarymyz tek 4 kúmis, 3 qola medal jeńip aldy.
Aldymen Sergeı men Tımofeı Emelıanovtar baıdarka men kanoede esýden Azııa oıyndarynyń kúmis medalin qanaǵat tutty. Olar juptyq saıys fınalynda 1000 metr qashyqtyqty 3 mınýt 49,991 sekýndta baǵyndyryp, márege ekinshi bolyp keldi. Bul – sportshylarymyzdyń Azııa oıyndarynda alǵan ekinshi júldesi.
Burnaǵy kúni Sergeı Emelıanov Tımýr Haıdarovpen birge Azıada chempıony atansa, Tımofeı Emelıanov jekeleı synda qola júldege qol jetkizgen edi. Tımofeı Emelıanov úshin bul – tórtinshi Azııa oıyndary. Sportshy juptyq synda baýyrymen kúmis medal alǵanyna qýanyshty ekenin jetkizdi.
– Azııa oıyndaryna tórtinshi ret qatysyp otyrmyn. Bul – meniń besinshi medalim. Keshe qola aldym, Sergeı altyn ıelendi. Búgin ekeýmiz birge kúmis alyp otyrmyz. Juptyq synda sońǵy on jylda birge jattyǵyp, daıyndalyp júrmiz. Degenmen jasym kelip qaldy. Qysqa qashyqtyqta baıaý bolyp baramyn. Sol sebepti keshe óz ornymdy Tımýr Haıdarovqa bosattym. Sergeı ekeýi jarady, jeńimpaz boldy. Bizdiń isimizdi jalǵastyrar jas sportshylar bar. Jarystan keıin kishkene ózimizge kelip, qorytyndy jasaımyz, – dedi Tımofeı Emelıanov.
Artynsha kanoege otyrǵan Margarıta Torlopova men Ýlıana Kıseleva juptyq saıysta 200 m qashyqtyqty 46 sekýndta baǵyndyryp, kúmis júldege ıe boldy.
Sonymen qatar kanoede esýden synǵa túsken Marııa Brovkova 200 m qashyqtyqty 49,368 sekýndta máre syzyǵyna jetip, Azıadanyń qola medal ıegeri atandy. 18 jastaǵy sportshynyń Azııa oıyndarynda jeńip alǵan ekinshi júldesi. Burnaǵy kúni Marııa juptyq synda kúmis júlde alǵan edi. Jarystan keıin oıymen bólisken jerlesimiz qarsylastarynyń myqty bolǵanyn, ketken qateliktermen aldaǵy ýaqytta jumys isteıtinin aıtty.
– Altynnan úmitti edim. Biraq qytaılyq, taılandtyq qarsylastarym myqty bolyp shyqty. Solardan qalmaýǵa tyrystym. Onyń ústine men de óz deńgeıimde óner kórsete almadym. Degenmen nátıjege kóńilim tolady. Qateliktermen jumys isteý kerek, – dedi jerlesimiz.
Baıdarka men kanoede esýden Qazaqstan quramasynyń bas bapkeri Qaısar Nurmaǵambetov Azııa oıyndaryn qorytyndylady.
– Nátıje jaman emes. 1 altyn, 4 kúmis, 3 qola medalimiz bar. 12 jıyntyqtyń segiz medalin aldyq. Áıtkenmen, altyn azdaý. Búginde Qytaı quramasy myqty bolyp tur. Olardyń sapynda álem jáne Olımpıada chempıondary bar. Komandalyq esepte Qytaıdan keıin ekinshi orynda turmyz. Ári qaraı jumys isteý kerek. Brovokova, Iskakova, Kıseleva syndy jas qyzdarymyz ósip kele jatyr. Keler jyly Japonııada Olımpıada joldamasy úlestiriletin irikteý týrnıri ótedi. Soǵan daıyndyqty bastaımyz, – dedi Q.Nurmaǵambetov.
Altynnyń ornyna – qola
Batýttaǵy gımnastıkadan álem kýboginiń ıegeri Danıl Musabaev pen bıiktikke sekirýden álem chempıonatynyń qola júldegeri, jeńil atlet Nadejda Dýbovıskaıadan Azııa oıyndarynan altyn kútken edik.
Danıl batýttaǵy gımnastıkadan erler arasynda fınalda 57,270 upaı jınap, tek ekinshi orynǵa taban tiredi.
Al Nadejda bolsa 1,86 metr bıiktikti úshinshi múmkindiginde ǵana baǵyndyryp, Azııa oıyndarynyń qola júldegeri atandy. Altyn, kúmis medal alǵan ózbekstandyqtar da týra osyndaı bıiktikte sekirgen bolatyn. Alaıda ózbektiń qyzdary birinshi-ekinshi múmkindikte atalǵan bıiktikti baǵyndyrǵan-dy. Sol sebepti de altyn men kúmis ózbekstandyqtarǵa buıyrdy.
Bokstaǵy ádiletsiz sheshim
Áńgimemizdiń basynda Azııa oıyndarynda bolyp jatqan bokstaǵy bylyqtardyń shetin shyǵarǵan edik.
Bul keshte 71 kg salmaqta óner kórsetken Aslanbek Shymbergenov jartylaı fınalda 2:3 esebimen japondyq Sevon Okadzavaǵa ese jiberdi. Biraq ese jiberdi deýge kelmeıdi, tóreshiler alyp berdi degen durys. Jekpe-jekti bir emes, eki ret qaıtalap kórip shyqtyq. Aslanbek soqqy jaǵynan da, belsendilik jaǵynan da alda bolǵanyn ańǵarý qıyn emes. Biraq tóreshilerdiń kózqarasy basqa bolyp shyqty.
Osy jekpe-jekke baılanysty quramanyń bas bapkeri Myrzaǵalı Aıtjanov otandyq boksshyǵa jeńisti bermegenine kúıindi.
– Shaǵym qabyldanbaıdy. Jaqsy daıyndalyp shyqty. Ol da álem chempıony. Biraq úsh raýnd boıy jaqsy utyp turdy. Jeńisti bermedi. Amal joq, – dedi bas bapker.
Al Qazaqstan boks federasııasynyń tóraǵasy Keńes Raqyshev Azııa oıyndaryndaǵy Aslanbek Shymbergenovtiń jekpe-jegine qatysty pikir bildirip, tóreshilerdiń shyǵarǵan sheshimin synǵa aldy. Federasııa basshysy Azııa oıyndarynda boksshylarymyzǵa ádiletsizdik jasalǵanyn aıtyp kúıindi. K.Raqyshev bul turǵyda Qazaqstan boks federasııasy HOK tóreshisine resmı túrde óz talaptaryn bildiretinin jetkizdi.
– Tóreshilerdiń Azııa oıyndary tarıhyndaǵy eń ádiletsiz sheshimi! Qurmetti jankúıerler, álem chempıony, Qazaqstan quramasynyń kapıtany Aslanbek Shymbergenovtiń jartylaı fınaldyq kezdesýinde tóreshilerdiń asa ádiletsiz sheshimine qatysty óreskel oqıǵa oryn aldy. Shymbergenov búkil jekpe-jek boıy japonııalyq Sevon Okazavany soqqynyń astyna aldy. Soqqylary qarsylasqa dál tıip jatty. Barlyq jaǵynan myqtyraq ári basymyraq boldy. Biraq olar Shymbergenovtiń qarsylasynyń qolyn kóterdi. Halyqaralyq olımpıada komıteti IBA-daǵy tóreshilikke qatysty árdaıym shaǵym bildirip kelgen edi, biraq Hanchjoýdaǵy Azııa oıyndarynyń jartylaı fınalynda bolǵan oqıǵa shekten shyǵyp ketti. Osyǵan baılanysty Qazaqstan boks federasııasy Azııa oıyndary boıynsha HOK tóreshisine óz talaptaryn resmı túrde bildiredi. Bul rette týrnırdiń eń myqty boksshylary bizdiń bylǵary qolǵap sheberlerimen birdeı jerebege túsýi, jalpy jerebeniń ótkizilý reti, tóreshilerdiń jumysyna qatysty suraqtar týyndatty. Al jergilikti boksshylarǵa «qyzyl kilem» tóseldi, – dep jazdy ol boks federasııasynyń resmı Instagram paraqshasynda.
Keńes Raqyshev halyqaralyq rıngte mundaı ádiletsizdikke jol joq ekenin aıtyp, Shymbergenovke óz qoldaýyn bildirdi.
– HOK qamqorlyǵyndaǵy týrnırlerde tóreshiler sheshimine narazylyq pen shaǵymdy berýge bolmaıdy. Qazaqstan – boks derjavasy, bokstyń kóshbasshysy retinde rıngtegi mundaı ádiletsizdik faktilerimen kelise almaıdy. Men óz tarapymnan Aslanbek Shymbergenovke jeke qoldaý bildiremin! Mundaı faktiler kapıtanymyzdyń rýhyn syndyra almaıdy, eńsesin túsirmeıdi dep senemin. Ol bokstan eń mańyzdy halyqaralyq týrnırlerde Qazaqstan týyn bıikte jelbiretedi dep oılaımyn, – dep jazdy ol.
Oryndy aıtylǵan sóz. Biraq, shaǵym túsirgennen ne paıda? Oǵan deıin jarys bitedi, boksshylarymyz joldamasyz qala beredi. Shyntýaıtyna kelgende osyndaı iri dodalarda joǵary jaqtan qoldaý bolmaıynsha, boksshylar zardap shege beredi. Áıtpese, Aslanbektiń bylaı qoıǵannyń ózinde qarsylasyn qanshama sabap tursa da jeńilis tapqan Mahmud Sabyrhan (57 kg), qarsylasyn nokdaýnǵa jibergen Nurbek Oralbaı (80 kg), tipti birinshi raýndta qarsylasyn esep ashatyndaı táltirektetip jibergen Sáken Bıbosynov (51 kg) sekildi boksshylar tóreshilerdiń kesirinen ádiletsizdiktiń qurbany bolyp kete beredi.
Qamshybek barlyǵyna núkte qoıýy kerek!
О́zbek aǵaıyndar qaıtip tóreshiler men uıymdastyrýshylardyń tilin taýyp otyr? Búginde Azııa oıyndary bastalysymen О́zbekstan boks federasııasynyń vıse-prezıdenti Sáken Polatov degen ulty qazaq azamatynan bastap, olardyń kómekshileri de taıly-tuıaǵymen osynda júr. Maqsattary bireý – ózbek boksshylaryn qorǵap shyǵý. Al Qazaqstan quramasyn qorǵaıtyn otandyq boks salasynyń damýyna zor úles qosqan, 1996-2006 jyldary Halyqaralyq áýesqoı boks assosıasııasynyń (AIBA) birinshi vıse-prezıdenti bolǵan Beket Mahmutovtaı azamattar bolmaı tur.
Sportshylardy tek áleýmettik jeli arqyly qoldap otyrǵan Keńes Raqyshevti de baıqaı almadyq bul jarystan.
Dál qazir Qazaqstanǵa eki tańdaý bar. Birinshisi, Halyqaralyq olımpıada komıteti moıyndamaıtyn (HOK), Reseı azamaty Ýmar Kremlev basqaratyn IBA-men (burynǵy AIBA) jumys isteý. Ekinshisi – HOK-pen birigý. Bizde basqa jol joq. IBA-men birge bolsań, Azııa chempıonaty men álem birinshiliginde top jaryp júre beresiń. Biraq Olımpıada, Azııa oıyndary sekildi lısenzııa beriletin jarystan altynsyz qaıta beretinimiz anyq. О́ıtkeni IBA-nyń chempıondaryn HOK onsha moıyndaı bermeıdi. Oǵan dálel retinde sońǵy eki álem birinshiligi men sońǵy Olımpıada men Azııa oıyndaryn aıtsaq ta jetedi.
Búginde eki kemeniń basyn ustaǵan Qazaqstan quramasy 2021 jyly Belgradta ótken álem chempıonatynda 2 altyn, 2 kúmis, 1 qola medal jeńip alsa, bıyl mamyr aıynda Tashkentte ótken álem birinshiliginde 4 altyn 1 kúmis enshiledi.
Al endi HOK uıymdastyrǵan jarysqa zer salsaq, el boksshylary 2021 Tokıo Olımpıadasynda eki qola medal enshilep, altynsyz qaıtty. Al Hanchjoýdaǵy Azııa oıyndarynda tek Qamshybek Qońqabaev qana fınalǵa joldama alyp otyr. Al Qamshybektiń fınaldaǵy qarsylasy Olımpıada chempıony Bahodyr Jalolov. Sondyqtan Qamshybekke bul kezdesýde jeńiske jetý óte qıynǵa soǵaıyn dep tur. Degenmen búgin óz deńgeıin tolyq kórsete almaǵan Qamshybek fınaldyq aıqasta tek ózi úshin ǵana emes, búkil qazaqtyń abyroıy úshin rıngke kóterilip, jeńiske jetýi kerek. Eger de jerlesimiz ózbek boksshysynan basym tússe, joǵarydaǵy jazylǵan, áleýmettik jelide aıtylyp jatqan syn-pikirler azaıar edi. Sondyqtan da Qamshybek barlyǵyna núkte qoıý kerek!
