Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken baspasóz máslıhatynda Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaev Memleket basshysynyń orman sharýashylyǵyn damytý baǵytyndaǵy tapsyrmalaryn oryndaýdyń barysy, jaı-japsary jóninde keńinen áńgimelep berdi.
Barshaǵa belgili, elimiz shaǵyn ormandy memleketter qataryna jatady, orman qorynyń jalpy aýdany – 30,9 mln ga. Ormannyń eń kóp alqaptary Qyzylorda jáne Jambyl oblystarynda ornalasqan, onda negizinen sekseýil ósedi. Shyǵys Qazaqstan jáne Almaty oblystarynda maıqaraǵaı, samyrsyn, balqaraǵaı jáne shyrsha sııaqty qundy aǵash túrleriniń qory mol.
Memleket basshysy 2020 jylǵy 1 qyrkúıektegi Joldaýynda 5 jyl ishinde elimizdiń orman qorynda 2 mlrd jáne eldi mekenderde 15 mln aǵash túpterin otyrǵyzýdy mindettegen bolatyn. Qazirgi kezde orman qorynda kóshet otyrǵyzý jumystary qarqyndy júrgizilip jatyr. Oblys ákimdikteri men Mınıstrliktiń vedomstvolyq baǵynystaǵy uıymdary 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan ormandardy molyqtyrý jáne orman ósirý kólemin ulǵaıtýdyń keshendi josparlaryn bekitti. 2021-2022 jyldardaǵy aǵash egý jónindegi josparlar tolyq kólemde oryndaldy. Shamamen 421 mln kóshet otyrǵyzyldy. Aǵymdaǵy jyly 409 mln astam kóshet otyrǵyzý josparlanǵan.
Búgingi tańda elimizdiń 2 741 gektar alqabynda 218 orman pıtomnıgi jumys isteıdi. Aldaǵy ýaqytta osy pıtomnıkterdi 294 gektarǵa keńeıtip, 190 gektar jerge jańa orman pıtomnıkterin qurý josparlanýda. Osy pıtomnıkterdiń tolyq iske qosylýy belgilengen jumys kólemin oıdaǵydaı oryndaýǵa múmkindik beredi.
Ormandy molyqtyrýmen qatar ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartý maqsatynda Aral teńiziniń qurǵaǵan túbinde orman melıorasııalyq jumystary júrgizilip jatyr.
Osy jyldyń qańtar aıynda qoldanystaǵy zańnamalyq aktilerge engizilgen ózgeristerge sáıkes ekologııalyq buzýshylyqtar men vandalızm kórinisteri úshin jaýapkershilik kúsheıtildi. Bıylǵy jyly orman qorǵaý jónindegi sharalar sheńberinde memlekettik orman qory aýmaǵynda 16 myńnan astam reıd júrgizildi. 6 myń tekshe metr kóleminde ormandy zańsyz kesýdiń 214 faktisi anyqtaldy. Bul faktiler boıynsha 61 buzýshyǵa 207,5 mln teńge kóleminde aıyppul salyndy. 17 kólik quraly men 40 aǵash kesý quraly tárkilendi.
Orman sharýashylyǵy mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý, qyzmetshilerdiń jalaqysyn kóterý, áleýmettik qamtamasyz etý máseleleri de kún tártibinen túsken emes.
«Tabıǵatty qorǵaý jáne orman sharýashylyǵy mekemeleri tehnıkamen jetkilikti qamtamasyz etilmegen. Máselen, maýsym basynda alapat órt oryn alǵan Semeı orman sharýashylyqtaryndaǵy 65 órt sóndirý mashınasynyń 30 mashınasy 1971-2003 jyldar aralyǵynda shyǵarylǵan. 1974 jyly shyqqan GAZ-66, 1973 jyly shyqqan Ýral-375 jáne 1980 jyly shyqqan ZIL-131 «eksponattyq» mashınalary áli paıdalanylyp júr. Bıyl qalyptasqan jaǵdaıdy durystaý maqsatynda tehnıkany jańartýǵa 13,4 mlrd teńge bólindi. Jyldyń sońyna deıin tabıǵat qorǵaý mekemelerine 29 órt sóndirý avtomashınasy, 59 orman órtin sóndirýdiń shaǵyn kesheni, 151 traktor, 58 patrýldik kólik jetkiziletin bolady. Birikken Ulttar Uıymy damý baǵdarlamasynyń tehnıkalyq kómek kórsetý aıasynda 330 radıostansa men 150 avtomobıl antennasy alyndy. Bıyl 1 shildeden bastap memlekettik orman qorǵaý mekemeleri qyzmetkerleriniń laýazymdyq jalaqysy 100%-ǵa kóterildi. Al shtattaǵy ákimshilik qyzmetkerler jáne de shtattan tys qyzmetkerlerge mınıstrlik pen kásipodaq arasyndaǵy salalyq kelisimniń sheńberinde 70% ústemeaqy qarastyrylǵan», dedi E.Nysanbaev.
Sondaı-aq orman jáne dala órtterin erte anyqtaý jáne aldyn alý jónindegi jumystar kúsheıtilýde. Aıtalyq, azamattyq qorǵaý salasyndaǵy 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan birinshi kezektegi sharalardyń keshendi josparynda orman órtterin erte anyqtaý júıelerin ornatý jáne 102 órt-baqylaý munarasyn ornatý kózdelgen. Orman qoryn avıasııalyq jáne jerdegi patrýldeý, onyń ishinde UUA qoldaný arqyly jandandyrylatyn bolady.
Jalpy, 2023-2027 jyldary Úkimet qabyldaǵan Azamattyq qorǵaýdyń keshendi josparyna sáıkes tabıǵat qorǵaý jáne orman sharýashylyǵy mekemelerin jaraqtandyrýǵa 68 mlrd teńge bólý kózdelgen.
«Orman – jerdiń kórki, eldiń baılyǵy», «Ormany bar eldiń qorǵany bar», deıdi halqymyz. Elimizde orman-toǵaılardyń az, aǵash qorlarynyń tapshy ekenin eskersek, bul iske barsha buqara bop múddelilik tanytqan jón. Sol turǵyda tabıǵı resýrstardy, onyń ishinde orman sharýashylyǵy men janýarlar dúnıesin qorǵaý, olardyń sany men ósimin molaıtý jáne utymdy paıdalanylýyn baqylaý men qadaǵalaý jumystary aldaǵy ýaqytta da jalǵasa beretin bolady.
