Foto: Ashyq derekkóz
Nazarbaev ýnıversıteti (NU) bir top ǵylym taqyrybyn jazatyn jýrnalısterdi jınap, beıresmı formatta ǵalymdarmen kezdesý uıymdastyrdy. Sol jerde basty spıker bolǵan aeroǵarysh ınjeneri Dmıtrıı Sızov jer orbıtasy spýtnıkter men qoqys bólikterine tolyp bara jatqanyn aıtty.
«Ǵaryshtyń bári qoqysqa tolyp ketti dep aıta almaımyz. Biraq eń qajetti keńistik qalyńdap barady. Oqyrmanǵa uǵynyqty bolý úshin qarapaıym mysalmen túsindirip kóreıin. Máselen, biz Astana qalasynan Almaty qalasyna jeńil kólikpen jol tarttyq delik. Avtojol qoqysqa tolyp ketse, siz jolsyzben júrip kete bere almaısyz ǵoı. Sol sekildi spýtnıkterdiń de ǵaryshta júretin naqty baǵyty, joly, keńistigi bar. Kerek tusy jabyq bolsa, jol joq degen sóz. Osy turǵydan ǵaryshty ıgerýde álemge ortaq másele bar. Jer orbıtasy spýtnıkter men qoqys bólikterine tolyp bara jatyr. Bul túıtkil baılanysqa, GPS jáne aýa raıyn baqylaýǵa áser etedi. О́ıtkeni bárimiz biletindeı, biz jerdi ǵaryshtan baqylaımyz», deıdi D.Sızov.
Spıkerdiń sózine sensek, ǵaryshtaǵy ǵalamǵa ortaq suraqtyń jaýabyn tabý úshin álemdegi kóptegen zertteýshi óz sheshimderin usynǵan. Biraq jer orbıtasyn naqty tazarta alǵan eshkim joq. Eger D.Sızov óz tobyndaǵy birneshe ǵalymmen birlesken jobasy sátti nátıjesin berse, túıtkildiń túıinin tarqatqan alǵashqy el Qazaqstan bolýy múmkin. Osyǵan oraı ǵalymdar Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginen 120 mln teńgege arnaıy grant alǵan. Qazir Q1 deńgeıli ǵylymı jýrnalǵa zertteý týraly maqala daıyndap shyǵarǵaly otyr. Sol materıal jaryq kórgende jumysty egjeı-tegjeı tarqatyp aıtýǵa bolady.
Ázirge bizge belgilisi NU zertteýshileri spýtnıkter ınfraqurylymyn qaýipsiz basqarýdy túsiný úshin ǵarysh qoqysyn qadaǵalaý jáne «tazalaý» boıynsha jumystar júrgizip jatyr. Spýtnıkter qyzmetin belsendi paıdalanatyn el retinde Qazaqstan úshin bul óte mańyzdy. Tipti shaǵyn soqtyǵystar da baılanysqa, navıgasııaǵa jáne meteorologııalyq baqylaýlarǵa áser etýi múmkin.
