Taǵzym • 18 Qazan, 2023

Er esimi umytylmaıdy

380 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Balasaǵun babamyzdyń «Adam – bul dúnıege qonaq, onyń ómiri ótkinshi, sondyqtan ol artyna jaqsy isi men jaqsy sózin qaldyrýy kerek» degen tálimdi sózi bar. Sondaı ıgi jaqsynyń qataryna Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysqan Júsip Buzaýbaevty da qosýǵa bolady.

Er esimi umytylmaıdy

Ol 1912 jyly Aqtóbe oblysynyń Qara­butaq aýdanynda dúnıege kelgen. Sol aýdanda bastaýysh mektepti úzdik bitirip, keıin Aqtóbe qalasynda bilim alyp, alǵashqy eńbek jolyn Qyzylorda oblysynyń Aral aýdanyna qarasty Úshkól aýyldyq bastaýysh mektebinde muǵalim bolyp bastaǵan. Bul – 1933 jyl bolatyn. Keıin 1935 jyly Júsip atamyz «Mıllıoner Tastúbek kolhozy» atanǵan aýyl mektebine aýystyrylady. Balalardyń sanasyna bilimmen qosa tárbıeni de sińirýge bel sheshe kirisken jas ustaz BK(b) partııasy músheligine ótedi. 1938 jyly osy ujymshar quramyndaǵy Qarabulaq eldi mekeniniń bastaýysh mektebine meńgerýshi bolyp aýysady.

El basyna kún týǵanda Júsip atamyz da Aral aýdandyq áskerı komıssarıatynyń sha­qyrýymen maıdanǵa attanady. Al­dymen Saratov qalasyndaǵy joǵary áskerı komandırler daıarlaıtyn arnaýly ýchılıshede leıtenant shenin alyp shyǵady da, 79-gvardııa­lyq atqyshtar polkine qarasty 26-Shyǵys Sibir gvar­dııa atqyshtar dıvızııasynyń vzvod ko­man­dıri sheninde soǵysqa aralasady. Eldi jaý­dan azat etý jolynda kúsh-jigerin jumsaıdy.

1944 jyldyń aqpan aıynda 26-gvar­dııa­lyq atqyshtar dıvızııasy Vıtebsk qala­syn jaý­dan azat etýge qatysady. Leıtenant Júsip Buzaýbaev basqaratyn vzvodqa qala­nyń batysyndaǵy Malye Rýbıny selosyn basyp alýǵa buıryq berilgen. Vzvod jaýyn­gerleriniń jan­qııar­lyq erliginiń arqasynda buıryq buljytpaı oryndalyp, eldi meken jaý­dan tolyq azat etiledi. О́kinishke qaraı, sol shaı­qasta bári de erlikpen qaza tabady.

Shybyn janyn Otany úshin pıda etken atamyz Belorýstiń Vıtebsk oblysy Gorodskoı aýdany Malye Rýbı­ny selosyndaǵy baýyrlastar zıratynda jer­lengen. Ol jóninde 1944 jylǵy 31 naý­ryzdaǵy buıryqtyń kóshirmesinde jazyl­ǵan. Bul qujat Aral aýdandyq AÁK-tiń №30-tiziminde tirkelgen, arda­ger­ler alleıasy tiziminde tur. 1999 jyly shyqqan «Boz­daqtar» kitabyndaǵy soǵysta qaza bol­ǵan qyzylordalyqtar týraly tarıhı derek­terde atamyzdyń Ekinshi dúnıejúzilik soǵys­qa qatysyp, erlik kórsetkeni jóninde aıtylǵan.

Júsip atamyzdyń urpaqtary arasynda muǵalimder de, áskerı salany tańdaǵandar da boldy. О́ziniń bel balasy Saǵıtjan Júsipov 1940 jyly Sek­seýil kentinde dúnıege kelgen. Eńbek jo­lyn Sekseýil stansasynda vagon qa­raýshy bolyp bastaıdy. Biliktiligi men izdenimpazdyǵynyń arqasynda Qazaly vagon jóndeý deposyna qyzmetke aýy­sady. Osy jerde 1974 jylǵa deıin eńbek etip, Jambyl qalasyndaǵy vagon jóndeý deposyna aǵa sheber, vagon revızory bolyp, Jambyl qalalyq máslıhat depýtattyǵyna saılanyp, qoǵamdyq ju­mys atqarady. 2003 jyly eńbek demalysyna shyǵyp, 2012 jyly qaıtys boldy.

Saǵıtjan aǵamyzdyń artynda 4 ul, 1 qyz qaldy. Uldarynyń biri Rysmaǵanbet Júsipov uzaq jyl áskerı qyzmette bolyp, podpolkovnık sheninde zeınetke shyǵyp, qazir Taraz qalasyndaǵy №24 gımnazııada alǵashqy áskerı daıyndyq jáne tehnologııa pániniń muǵalimi. Al taǵy bir uly Altynbek Júsipov kóp jyl boıy Ulttyq ulanda basshylyq qyzmet atqaryp, búgingi tańda qurmetti zeınetke shyqqan polkovnık. Taýly Qarabaq soǵysynyń ardageri, professor.

Júsip Buzaýbaevtyń da eńbegi men er­ligi týǵan jerinde óz dárejesinde qur­mettelýge tıis. Ol surapyl soǵys jyldarynda janqııarlyqpen Otanyn qorǵaǵan. Sondyqtan bolashaq urpaq úshin keýdesin oqqa tosyp, basyn báıgege tikken maıdanger atamyzdy eske alý – keıingi urpaqtyń min­deti. Syn saǵatta elin qorǵaǵan arda­ger­lerimizdi qurmetteý – paryzymyz. Erligi aıan, batyrlyǵy belgili qaharman bozdaq­tyń týǵan jeri Sekseýil kentinen bir mekt­ep­tiń atyn berse, nur ústine nur bolar edi.

 

Baqytjan JOLMYRZA,

Sekseýil kenti ardagerler keńesiniń tóraǵasy

Altynbek JÚSIPOV,

zapastaǵy polkovnık, maıdangerdiń nemeresi

Sońǵy jańalyqtar