Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Qosymsha aksııalaryn satylymǵa shyǵardy
Sonymen ótken aıdyń sońyna taman elimizdiń qor naryǵynda SPO formaty boıynsha «KEGOC» AQ aksııasyn satylymǵa shyǵarý jóninde usynys jarııalandy. Qaıtalama usynystyń bir bóligi retinde kompanııa ınvestorlarǵa 15 mıllıonnan astam aksııasyn (nemese jalpy sannyń 5%) satpaqshy. BCC Invest ınvestısııalyq bankiniń sarapshylary baǵaly qaǵazdardyń ósim áleýetin qarastyryp, SPO-ǵa qatysýǵa óz usynystaryn bergen edi. Buryndary bırjadan shyǵyp ketken «KEGOC» AQ – Qazaqstannyń barlyq negizgi elektr jelilerin ıelik etip otyrǵan ulttyq operator, qazirgi tańda qosymsha aksııalaryn qaıtadan satylymǵa shyǵardy.
Kompanııa alǵash ret IPO-ǵa (bastapqy ornalastyrý) 2014 jyly qatysqan bolatyn. Sodan beri aksııa baǵasy 3 esege ósip, osy kezeńde tólengen dıvıdendterdiń jalpy somasy 218 mlrd teńgeni quraǵan. Negizi aksıoneri «Samuryq-Qazyna» AQ bolyp tabylatyn kompanııanyń usynyp otyrǵan SPO formaty memlekettik aktıvterdi jekeshelendirý men kompanııanyń baǵaly qaǵazdaryn qor naryǵyna shyǵarýǵa áreket etý. Osy oraıda kásiporynnyń jekeshelendirý jónindegi basqarýshy dırektory Saltanat Sátjan bylaı deıdi. «KEGOC» AQ SPO – osy baǵyttaǵy basym qadamdardyń biri. Ol kompanııanyń qarjylyq jaǵdaıyn nyǵaıtyp, jańa ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrýda jáne ashyqtyqty jarııalaýǵa múmkindik berer edi. Jınalǵan qarajat elimizdiń Biryńǵaı elektr júıesi Ońtústik aımaǵynyń jelilerin qalyptastyryp, iri ınvestısııalyq jobaǵa jatatyn Shý-Jambyl-Shymkent eki 500 kV jelisiniń jáne úsh 500 kV qosalqy stansasynyń qurylysyn iske asyrýǵa baǵyttalatyn bolady», deıdi.
SPO-ǵa qalaı qatysýǵa bolady?
«KEGOC» AQ aksııalaryn satyp alýǵa ótinimder 16 qazanda bastalyp, 2 qarashaǵa deıin jalǵasady. Aksııalardy kez kelgen adam satyp ala alady. Ol úshin BCC Trade mobıldi qosymshasyn (App Store jáne Google Play dúkenderinde qoljetimdi) júktep alý, onlaın brokerlik shot ashý, ony qarjylandyrý jáne aksııalardy satyp alýǵa ótinim berýge bolady.
«Atalǵan qoldanbany negizgi ekranda SPO_KEGC túımesin basyp, satyp alýǵa bolatyn baǵaly qaǵazdardyń sanyn kórsetip baryp «SMS-ke qol qoıý» túımesin basý arqyly júrgiziledi. BCC Trade qoldanbasyn júktep almas buryn, eGov uıaly telefonda bolýy kerek. Ol qosymshada brokerlik shotty ashý týraly buıryqqa qol qoıý úshin qajet bolady. Banktiń shot ashyp, ótinim bergeni úshin komıssııa ustalmaıdy. Investısııanyń eń az mólsheri kompanııanyń bir aksııasynyń qunyna teń», dep túsindiredi mamandar.
Atalǵan kompanııanyń aksııalaryn ornalastyrý baǵasy SPO kezinde 1 482 teńgeni quraıdy.Eger ınvestordyń portfelinde 28 qyrkúıekke deıin satyp alynǵan «KEGOC» AQ aksııalary (17 aksııadan astam) bolsa, onda ol birinshi bas tartý quqyǵyn paıdalana alady. Bul quqyqty júzege asyrý merzimi 28 qyrkúıek pen 27 qazan aılaryn qosa alǵanda 30 kúnge sozylady. 2 qarashada tapsyrystar kitapshasy jabylyp, 9 qarashada KASE jáne AIX bırjalarynda ótinimder boıynsha esep aıyrysýlar ótedi. AIX jóninde qaıtalama saýda 10 qarashada bastalady.
Boljamdar men keleshegi
BCC Invest sarapshylary kompanııanyń SPO-dan keıingi damý áleýetin aıtarlyqtaı oń baǵalap, aksııa baǵasynyń +21,2%-ǵa (1 796 teńgege deıin) ósýin boljaıdy.
Bul tujyrymǵa ınvestısııalyq tartymdylyqtyń birneshe negizgi faktorlary bar.
Birinshiden, «KEGOC» AQ – Qazaqstandaǵy barlyq magıstraldyq jelige ıelik etetin monopolıst, onsyz elimizdiń elektr energetıkasy tolyq jumys isteı almaıdy.
Ekinshiden, bul kompanııanyń qunyndaǵy jańa normatıvtik ózgeristerge baılanysty ósimniń aıtarlyqtaı áleýeti eskerilgen.
Bıylǵy shildeden bastap elektr energııasyn ulttyq elektr jelisi arqyly berý, ulttyq elektr jelisin paıdalaný, jelige jetkizýdi tehnıkalyq dıspetcherleý, elektr energııasyn tutyný, elektr energııasyn óndirýdi teńgerimdeýdi uıymdastyrý jáne elektr energııasyn tutyný jónindegi rettelip kórsetiletin qyzmetterge jańa tarıfter men tarıftik smetalar belgilendi. Sodan beri naryqqa Biryńǵaı elektr energııasyn satyp alýshy mehanızmi engizilgen edi.Aldaǵy ýaqytta Energetıka mınıstrligine qarasty Jańartylǵan energııa kózderin qoldaýdyń esep aıyrysý-qarjy ortalyǵy júrgizetin bolady. Buǵan sarapshylar halyq sanynyń artýyna oraı, elektr energııasy naryǵynyń ósýine, elektromobılderdiń tanymaldylyǵyna jáne turmystyq elektr qurylǵylary sanynyń kóbeıýimen baılanystyryp, «KEGOC» AQ aksııalary baǵasynyń ósimin boljaıdy.
Atalǵan kásiporyn bıylǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵyndaǵy taza paıdasy ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 9 mlrd teńgege nemese 64%-ǵa artyp, 23 mlrd teńgeni quraǵan.
Bul ósim operasııalyq paıdanyń jyldyq 47% bolǵany, eldegi satyp alýshylar (+9%), Reseı (+17%) men qyrǵyz satyp alýshylarynan túsken tabystyń artýymen baılanystyrady. Usynylǵan qyzmetterdiń quny is júzinde ózgerissiz qalyp, nátıjesinde negizgi qyzmetten túsken kiris 114 mlrd teńgeni quraǵan. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 11%-ǵa ulǵaıǵan kórinedi.
Kompanııanyń strategııalyq ósý jaǵdaıynda turaqty dıvıdendtik saıasaty bar – ol 2014 jyldan beri naryqta saýda jasap, sodan beri jylyna eki ret dıvıdendter tólep keledi.
«Bastapqy ornalastyrýdan beri aksııalar 300%-ǵa óskeniń, biz KEGOC-tiń odan ári ulǵaıý perspektıvalaryn kórip otyrmyz. Ulttyq elektr jelisin paıdalaný boıynsha jańa qyzmetterdi engizý, normatıvtik-quqyqtyq ózgerister men elimizdiń BEJ Ońtústik aımaǵynyń jelilerin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan ınvestısııalar kompanııanyń oń qarjylyq jáne operasııalyq kórsetkishteriniń alǵysharttary bolady. Nátıjesinde, biz satyp alý usynysymen aksııanyń ósý áleýetin SPO baǵasynan +21,2% deńgeıinde baǵaladyq», dep túsindiredi BCC Invest ınvestısııalyq bankiniń sarapshylary.
