Oblysta jyl saıyn 120-130 adam asqazan obyry, 80-110 adam óńesh qaterli isigi degen dıagnozben jańadan tirkeledi. Bul – elimizdegi ortasha kórsetkishten ájeptáýir joǵary. Onyń ústine keıingi jyldary aty jaman derttiń ósý dınamıkasy baıqalady.
– Bizdiń óńirdiń 2021-2022 jylǵy statıstıkalyq málimetterin taldap qarap, 100 myń halyqqa shaqqanda asqazan obyry 18,6%-dan 19,3%-ǵa, al óńeshtiń qaterli isigi 11,3%-dan 14,2-%-ǵa óskenin kórdik. Ásirese qyltamaq 29,2%-ǵa artqan. 2023 jyldyń 9 aıynda 100 myń halyqqa shaqqanda asqazan obyrymen syrqattanýshylyq 15,2%-dy, óńesh obyry 8,8%-dy qurady. Bul – respýblıkalyq kórsetkishterden joǵary. Qazaqstanda 2021-2022 jyldardaǵy asqazan obyry 100 myń halyqqa shaqqanda 13,5%-14,9%, al óńesh qaterli isigi 5,7%-5,9% bolǵan, – deıdi oblystyq Onkologııa dıspanseriniń dırektory Zeıil Maǵzomov.
Batys Qazaqstanda onkologııalyq aýrýlardyń ishinde sút bezi obyry – birinshi, ókpe obyry – ekinshi, al asqazan obyry úshinshi oryn alyp tur. О́ńesh isigi – besinshi orynda. О́ńesh pen asqazan qaterli isiginiń 58,3-61%-y hırýrgııalyq operasııasy qajetsinedi. Sóz basynda aıtylǵan jańa ádis dál osy salada qoldanylyp jatyr.
Qazirdiń ózinde erekshe tıimdiligin kórsetken jańa ádistiń avtory – oblystyq dıspanserdiń onkohırýrgııa bólimi meńgerýshisi, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Taıman Amanov. 30 jyldyq eńbek ótili bar tájirıbeli mamannyń ádisi ǵylym tilinde «ezofagogastro jáne gastroenteroanastomozdy tigý» dep atalady eken.
О́ńesh pen asqazan aýrýlary úshin radıkaldy hırýrgııalyq opearasııanyń keńeıtilgen aralas gastrektomııa, 2 aımaqty lımfa túıinin dısseksııamen óńeshtiń sýbtotaldy rezeksııasy (Lıýıs tıpti), óńeshtiń tómengi úshten bir bóliginiń rezeksııasy, proksımalyq sýbtotaldy asqazan rezeksııasy, ezofagogastroanastomoz (Gerlok túri), sýbtotaldy proksımaldy asqazan rezeksııasy dep atalatyn birneshe túri bolady eken. Taıman Tóleýǵalıuly bastap qoldanǵan jetildirilgen ádisteme operasııadan keıingi asqyný sanyn nólge jetkizgen. Iаǵnı operasııadan ótken naýqastar 100% saýyǵýǵa bet alǵan.
– Oblysta klınıkalyq tájirıbege engen jetildirilgen ádistemeniń artyqshylyqtary bar. Birinshiden, anastomozǵa salynatyn tigis sanynyń azaıýyna baılanysty onyń senimdiligi men tyǵyzdylyǵy artqan. Ekinshiden, operasııa kezeńderiniń sany azaıǵandyqtan hırýrgııalyq tehnıkaǵa túsetin salmaq azaıdy. Úshinshiden, anastomoz qanmen qamtylǵandyqtan óńeshtiń operasııadan keıingi jazylýy jaqsarǵan. Sondaı-aq operasııa jasaý ýaqyty 3,3 saǵattan 2,15 saǵatqa deıin qysqarǵan. Osy ádistemeniń kómegimen naýqastardyń ómir sapasy aıtarlyqtaı jasqardy, – deıdi Zeıil Jókenuly.
Qaterli isikti emdeýdiń taǵy bir tıimdi ádisi – sáýleli terapııa. Bıylǵy mamyr aıynan bastap batysqazaqstandyqtardyń da bul emge qoly jetti. О́ńirde ıadrolyq medısına ortalyǵy ashylǵanyn budan buryn súıinshilep jazǵan edik. Sodan beri ótken az ýaqyt ishinde oraldyq mamandar radıologııanyń sońǵy múmkindikterin paıdalanyp, qaterli isikti sáýlemen emdeýdiń sý jańa eki tásilin engizip úlgergen. Onyń birinshisi – jatyr moıny qaterli isigin sáýlemen emdeýde 3D josparlaý kómegin paıdalaný. Bul degenińiz – brahıterapııanyń ár satysynda kompıýterlik tomografııa kómegimen 3D kórinis arqyly em júrgizý degen sóz. Qazaqstan boıynsha mundaı em tek 2D kórinis arqyly júrgiziledi. Oraldyqtar jańa ádis úshin arnaıy baǵdarlama jasap, kompıýterlik tomografııa, ýltradybystyq jáne magnıtti-rezonansty tomografııa zertteýleriniń bir-birimen úılesýin qamtamasyz etti, mamandardy oqytyp úıretti.
Qaterli isikti 3D josparlaý tásilimen emdegen kezde sáýle kózdegen núktege óte dál túsedi, sol arqyly emniń paıdaly áseri kóbeıip, nátıje artady jáne jalpy emdeý merzimi qysqarady. Em sońynan bolatyn asqyný azaıyp, tik ishek, qýyq sekildi mańyzdy aǵzalar zaqymdanbaıdy.
– Árıne, 3D brahıterapııa ádisi bizdiń jumysymyzdy kúrdelilendire tústi. Biraq jatyr moıny qaterli isigi dıagnozymen kelgen naýqastar úshin biz esh qıyndyqtan qashpaımyz. Qazir bul emdi onkogınekolog-radıolog dáriger B.Qojas pen medısına fızıgi D.Ýálsherov júrgizip jatyr, – deıdi Iаdrolyq medısına ortalyǵynyń jetekshisi Aleksandr Kýznesov.
Ekinshi ádis – stereotaksıkalyq radıoterapııa dep atalady. Munyń mánisi – mıdyń qaterli isigi men ıntrakranıaldy metastazdy kompıýterlik tomografııalyq sýreti arqyly sáýlemen emdeý. Bul baǵyt bıylǵy mamyr aıynda ǵana bastaldy. Aıyna 60 adam sáýlemen emdelse, mıynda qaterli isik tabylǵan 6 adamǵa radıohırýrgııalyq operasııa jasalǵan. Bul pasıentter qazir hımıoterapııa, ımmýnoterapııa jáne targettik terapııa kýrstarynan ótip jatyr. Stereotaksıkalyq sáýle eminen keıin eshbirinde mı sımptomatıkasy baıqalmaǵan.
– Sondaı-aq taǵy 4 pasıent jambas súıeginiń jumsaq etindegi metastazǵa stereotaksıkalyq radıoterapııa alyp, ol jerde de oń nátıje baıqaldy. Naýqastar aýrýhanaǵa arbamen kelgen bolsa, úıine baldaqqa súıenip óz aıaǵymen júrip qaıtty, – deıdi Batys Qazaqstan oblystyq onkologııa dırektorynyń medısınalyq ister jónindegi orynbasary Nurlan Tólemisov.
Batys Qazaqstan oblysy
