Turaqty damý maqsattarynyń 13 baǵytyn qamtıtyn is-sharany ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ men Sankt-Peterbor polıtehnıkalyq ýnıversıteti birlesip uıymdastyrdy.
Konferensııada ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń basqarma tóraǵasy-rektor Janseıit Túımebaev baıandama jasap, sharanyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
− Ekonomıka – kez kelgen memlekettiń qozǵaýshy kúshi. Ekonomıka ǵylym men óndiris baılanysy arqyly damıdy. Álemde ekonomıka, energetıka salasyndaǵy mamandarǵa suranys artýda. Biz ǵylymǵa basymdyq bere otyryp, ár salaǵa bilikti maman daıarlap, jańa ınnovasııalyq sheshimderdi iske asyrýymyz kerek. Búgin biz óz zamanymyzdyń eń mańyzdy jáne ózekti taqyryptarynyń biri – ekonomıkany dekarbonızasııalaý joldaryn talqylaý úshin jınaldyq. Kóptegen jyldar boıy adamzat klımattyń ózgerýine baılanysty qıyndyqtarǵa tap boldy. Bul qıyndyqtar tek nazar aýdarýdy ǵana emes, sonymen qatar naqty áreketterdi de qajet etedi. Parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn azaıtý jáne turaqty ekonomıkaǵa kóshý maqsaty mańyzdy bola bastady. Bul proseste ınnovasııa men tehnologııa sheshýshi ról atqarady, – dedi rektor.
Alqaly jıynda akademık Asqar Aqaev: «Búgingi is-shara Qazaqstan Prezıdentiniń úsh bastamasyn iske asyrý turǵysynan asa mańyzdy ról atqarady. Konferensııa jumysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tarıhı bastamalaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan. Birinshisi – Qazaqstanda Ortalyq Azııa elderi úshin BUU TDM boıynsha óńirlik hab qurý. Ekinshisi – 2026 jyly Almatyda BUU qamqorlyǵymen OAО́ elderi úshin jobalyq keńse qura otyryp, óńirlik klımattyq sammıt ótkizý. Osy turǵyda sammıtti ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-da ótkizýge oqý ordasynyń mol múmkindigi bar dep oılaımyn. Meniń oıymsha, bul tarıhı oqıǵa bolar edi. Úshinshisi – Qazaqstanda OAО́ elderi úshin energııa kózderin ótkizý boıynsha áriptestik baǵdarlamasyn iske qosý», dep atap ótti.
RǴA Muhıttaný ınstıtýtynyń ǵylymı jetekshisi Robert Nıgmatýlın baıandamasyn klımattyń ózgerýindegi muhıttardyń áserine toqtaldy. Ǵalymnyń aıtýynsha, jaýyn-shashynnyń az bolýy, muhıt deńgeıiniń kóterilýi, muzdyqtardyń erýi aýa raıynyń qubylýyna kóp áser etýde. Sondyqtan óz sózinde Robert Nıgmatýlın atalǵan problemalardy búkil el bolyp sheshý qajet ekenine nazar aýdardy.
Ekonomıka jáne energetıka salalaryndaǵy ózekti máselelerdi talqylaýǵa qatysqan jıynda Qyrǵyz Respýblıkasynyń eks-prezıdenti, Reseı Ǵylym akademııasynyń akademıgi, M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń professory Asqar Aqaev, RǴA Muhıttaný ınstıtýtynyń ǵylymı jetekshisi, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory Robert Nıgmatýlın, professor, e.ǵ.d. Borıs Porfırev, RǴA korrespondent-múshesi, ekonomıka ǵylymynyń doktory Aleksandr Shırov, RǴA Sibir bólimshesi Kómir ınstıtýtynyń dırektory, professor Vladımır Klıshın, Áleýmettik ǵylymdardy zertteý joǵary mektebiniń dırektory Sapır Jak, Lıssabondaǵy Atlantıkalyq ýnıversıtetiniń professory Tesselano Kampos, UǴA akademıgi Nıkolaı Býktýkov, ekonomıka ǵylymynyń doktory Bolat Qusaıynov, taǵy da basqa oqytýshy-professorlar pikirlerin ortaǵa saldy.
Konferensııa barysynda turaqty damý baǵyttary boıynsha ómir súrý sapasyn jaqsartý, adam densaýlyǵyn nyǵaıtý, energııany únemdeý, tıimdi ınstıtýttar qurý, tehnologııalardy jetildirý, ekologııany saqtaý, energetıka salasyndaǵy ınklıýzıvti ósý men energııany tutyný, energetıkalyq aýysý jáne sıfrlyq transformasııa máseleleri talqylandy. Sonymen qatar qaldyqsyz kómir tehnologııalary, sýtegi men atom energetıkasynyń damýy, kólik qozǵalǵyshtyǵy jáne klımattyń ózgerý taqyryptary da qozǵaldy.
ALMATY
