Medıa­keńistiktegi básimiz qandaı?

Memleket basshysy Q.Toqaev «Jańa Qazaq­stan: jańarý jáne jańǵyrý joly» atty Joldaýynda otandyq BAQ-tyń báseke­ge qabilettiligin kóterý máselesine arnaıy toqtalǵan edi. Prezıdent bizdiń BAQ-tyń elimizde, aımaqta jáne halyqaralyq keńis­tikte bolyp jatatyn úderister men aýqymdy oqıǵalarǵa qatysty ózindik kózqarasy bolýy qajettigin, bul óz kezeginde memleketimiz­diń shynaıy aqparattyq qaýipsizdigine qatys­ty ekenin atap ótken-di. Sondyqtan bizge suranysqa saı ári ýaqyt talabyna laıyqty jaýap beretin, úni anyq, jahandyq básekege tótep beretin aqparattyq keńistik qurýdyń mańyzy zor.

Álemdik keńistikte kim aqparattyq turǵy­dan óktem bolsa, sonyń daýysy zor, sózi ótimdi, ótirigi shyndyq, jamany jaqsy, jasyǵy qaıratty, burysy durys. Olar ózgege jábir kórsetip tursa da ózi jábirlengen bolyp kó­rine de alady. О́ıtkeni onyń úni anyq, bárine estiledi. Al aqparattyq básekede bási tómen­niń júzi de tómen. Sondyqtan...

Osy tusta elimizdegi BAQ-tyń álemdegi, aımaqtaǵy, óz qoǵamyndaǵy yqpaly ne­shik, qandaı deńgeıde degen mazmunda zańdy suraq týyndaıdy. Bul saýalǵa kóterińki kóńil-kúımen maqtana jaýap bere alatyndaı múmkindik bar ma bizde? Atalǵan máselege qatysty naqty pálendeı pikir aıtý qıyn. Alaıda aqparattyq keńistikte ult­tyq murattyń álsizdigi ókpeni qysatyn jaǵym­syz kórinisterge qarsy myqty ımmýnıtet qalyptastyra almaı otyrǵanymyz básekeniń tómendigin kórsetedi.

Bizde atalǵan máselede ilgeri nıet bolýy múmkin, biraq izdený, ilkimdi oıǵa júginý joq. Sodan kelip, álgi túzý nıetińniń quny bir tıyn bolady.

Elimizdiń aqparattyq keńistigindegi kon­tent­tiń sapasyn kóterý mańyzdy. Sonda ǵana onyń óz qoǵamymyzdaǵy aýdıtorııa­sy keńeıedi, odan bólek aımaqtyq, tipti álemdik aqparattyq keńistiktegi suranysqa ıe bola bastaıdy. Naqty is-qımyldar jasalsa, jemisin búgin biz jemesek te keler urpaǵymyz qyzyǵyn, paıdasyn kóredi. Sondyqtan da bizge birinshi kezekte elimizdegi aqparat salasynyń qazirgi áleýetine, tynys-tirshiligine memlekettik deńgeıde shynaıy saraptama jasalyp, taldaý-tarazylaý jumystary júrgizilýi mańyzdy. Bul aınalyp kelgende salanyń keleshekke tıimdi qadam jasaýy úshin qajet. Osy taldaý jumystary ortaq ıdeologemalardy naqtylaýǵa múmkindik berýge tıis. Sondaı-aq «búgingi tańdaǵy aqparattyq keńistigimizdegi ónimderdiń sapasy men básekege qabilettiligi qandaı, otandyq BAQ-qa halyqtyń senimi, onyń qoǵamdaǵy áleýmettik jaýapkershiligi qaı deńgeıde?» degen suraqtarǵa laıyqty jaýap alynǵany jón. Atalǵan saýaldarǵa tıisti ári shynaıy jaýap tabylyp jatsa, BAQ salasyna qajetti mamandar daıarlaýdyń qanshalyqty ózekti ekendigi aıqyndalar edi.

Aqparattyq keńistiktegi burynnan qalyp­tasqan eski súrleýlerden túbegeıli bas tartý múmkin emes, árıne. Alaıda qazaq qoǵa­my­nyń suranysyn zerttep, soǵan saı jańa­shyldyqqa negizdelgen ozyq tehnologııalardy engizý, tyń ıdeıalar izdeý, ýaqyt talabyna oraı is-qımyldarǵa ıek artý qajettigi ózdigi­nen belgili bolyp turǵan qazirgi kezeńde laıyq­ty, jańa mamandardyń qýatty býynyn qalyptastyrý ózekti.

Qalaı desek te, basqany bylaı qoıǵanda ózimizdiń aqparattyń keńistigimizde ústem bolyp, únimiz anyq estilgeni abzal. Onsyz halqymyzdy ortaq múddege jumyldyrý qıyn. Bárinen de, oıymyzdy onǵa, sanamyzdy sanǵa bóletin ózgeniń kózqarastary men ustanymdaryna boı aldyryp ketpeýimiz úshin, ulttyq qundylyqtarymyzdy ortaq ıgi­lik retinde taný úshin, saıası, mádenı-rýhanı baǵytymyz bir bolýy úshin óz aqparat­tyq keńistigimizge ıe bolýymyz kerek. Sonda eldigimizdi saqtaý, egemendigimizdi nyǵaı­tý, memleket retindegi bedelimizdi arttyrý baǵytyndaǵy jumystarymyz nátıjeli bol­maq. Olaı bolmasa, óz álemimizdi ózgeniń shań-tozańy basa beredi.

Qoryta aıtqanda, ózimizdiń medıake­ńis­tigimiz kim kóringenniń oıyna kelgenin isteıtin ıesiz alań bolyp qalmaǵany jón. Sondyq­tan aqparat salasyndaǵy básekede básimiz joǵa­ry bolýy úshin umtylys kerek.