Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Ulttyq ekonomıka mınıstri Álibek Qýantyrovtyń málimdeýinshe, bıylǵy 10 aıda el ekonomıkasynyń ósý qarqyny 4,9%-ǵa jetti. Naqty sektordaǵy oń dınamıka 3,8%-dy, qyzmet kórsetý salasynda 5,4%-dy quraǵan. Salalar arasynda eń joǵary kórsetkishter qurylys, saýda, aqparat jáne baılanys, sondaı-aq kólik salalaryna tıesili.
Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalardyń ósý qarqyny 12,6%-ǵa jetipti. Olardyń aǵyny kólik jáne qoımalaý salasynda – 58%-ǵa, densaýlyq saqtaý salasynda – 40%-ǵa, saýdada – 38%-ǵa, bilim salasynda – 18%-ǵa, aýyl sharýashylyǵynda – 8,7%-ǵa, ónerkásipte 8,3%-ǵa ósken.
Aldyn ala jasalǵan qorytyndylar boıynsha qańtar-qyrkúıekte respýblıkanyń syrtqy saýda aınalymy 2,4%-ǵa, ıaǵnı 102 mlrd dollarǵa deıin ósipti. Eksport 57 mlrd dollardan astam boldy. Onyń ishinde óńdelgen taýarlar eksportynyń úlesi – 18 mlrd dollar, taýarlar ımportynyń úlesi 44 mlrd dollardan asqan. Bárin qorytyndylap aıtqanda Qazaqstannyń oń saýda balansy 13 mlrd dollarǵa teń boldy.
Qarjy vıse-mınıstri Dáýren Temirbekovtiń málimetinshe, 10 aı ishinde memlekettik bıýdjetke 15,5 trln teńge kiris túsken. Sóıtip, jospar 98,3%-ǵa oryndalǵan. Sonymen, respýblıkalyq bıýdjet 10,5 trln teńgege, jergilikti bıýdjetter 5,1 trln teńgege tolyqtyryldy. Sondaı-aq memlekettik bıýdjet shyǵystary 98,2%-ǵa, respýblıkalyq bıýdjet shyǵystary 99,4%-ǵa, jergilikti bıýdjet shyǵystary 97,2%-ǵa oryndalǵanyn aıtty.
Premer-mınıstr elimizdiń ekonomıkasy qolaısyz jaǵdaılarǵa beıimdele otyryp, ornyqty ósý jolyn jalǵastyryp jatqanyna toqtaldy. Atap aıtqanda, naqty sektor ekonomıkadaǵy turaqty damýdy qamtamasyz etýge múmkindik berdi. Mashına jasaý salasy 27%-ǵa, onyń ishinde avtomobıl jasaý 42%-ǵa ósti, munaı jáne tabıǵı gaz óndirý esebinen taý-ken ónerkásibinde ósim 6%-dan asty, óńdeý ónerkásibinde ósim 3%-dan joǵary boldy. Toqyma buıymdary óndirisiniń ulǵaıýy esebinen jeńil ónerkásipte 12%-ǵa jýyq ósim tirkelip otyr.
О́ndiriste plastmassa buıymdaryn óndirý 5,5%-ǵa, azyq-túlik ónimderi 3%-ǵa jáne sýsyndar óndirisi shamamen 2%-ǵa artqan. Qurylys sektorynda da ósý qarqyny joǵary – 12,5%, 13 mln sharshy metrden astam turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Qyzmet kórsetý sektory boıynsha saýda 10%-dan astam, baılanys 8% jáne kólik sektory 7%-ǵa ósken kórinedi.
Jalpy barlyq negizgi kórsetkish boıynsha Abaı, Batys Qazaqstan, Jetisý, Qyzylorda oblystarynda jáne Almaty qalasynda kórsetkishter jaqsy.
«Jyl sońyna deıin barlyq óńir áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń nysanaly kórsetkishterine qol jetkizýge tıis. Jeke ınvestısııalardy tartý ekonomıkalyq ósýdiń mańyzdy faktory bolyp tabylady. Bul – bizdiń basty mindetimiz», dedi Á.Smaıylov.
Úkimet basshysy memlekettik organdar men óńirler ınvestısııa tartý boıynsha jumys júrgizip, josparlanǵan jobalardyń iske asyrylýyn qamtamasyz etýi qajet ekenin eskertti.
«Memleket basshysy árbir orta kásiporyn boıynsha óndiristi 2-3 esege keńeıtý mindetin qoıdy. Jaýapty memlekettik organdar, ákimdikter «Atameken» ulttyq palatasymen birlesip, osy tapsyrmany iske asyrý jóninde naqty sharalar qabyldaýy qajet», dedi ol.
Premer-mınıstrdiń aıtýynsha, jalpy jumys istep turǵan óndiristerdi keńeıtý jáne jańa kásiporyndar qurý baǵytynda bıznesti belsendi qoldaý kerek. Sondaı-aq der kezinde qabyldanǵan sharalardyń arqasynda ınflıasııa deńgeıin 10,8%-ǵa deıin tómendetýge múmkindik týdy. Jyl sońyna deıin ınflıasııany 2 esege azaıtý úshin memlekettik organdar men ákimdikter ınflıasııa deńgeıin baqylaý jáne tómendetý boıynsha sharalar kesheni aıasynda barlyq josparlanǵan qadamdy júzege asyrýdy qamtamasyz etýi qajet.
«Jyl sońyna deıin 1,5 aı qaldy. Ekonomıkanyń ósý traektorııasyn saqtaı otyryp, barlyq nysanaly kórsetkishti qamtamasyz etý qajet», dedi Á.Smaıylov.