Q. Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnıversıtetinde ótken sý jańa eńbektiń tanystyrylymyna avtordyń ózi qatysty. Is-sharaǵa kelgen ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderi, sondaı-aq, Orazaq aǵanyń qaıratkerlik jolyn úlgi tutatyn talapker jastar avtorǵa kókeıdegi saýaldaryn qoıyp, jyly júzdesý rýhanı syrlasý keshine ulasty.
«Ár adamnyń ǵumyry – bir kitap. Toqsan asyp taǵylymdy ǵumyr keshtim be, taýqymetti ǵumyr keshtim be, onyń baǵasyn kitapty oqyǵan sanaly oqyrman bere jatar. Osy jasqa deıin qazaq ǵylymyna tom-tom kitaptar qostym. Eńbekterimdi el tanyp, muhıt asyp, sheteldiń jastaryna da paıdasy tıip jatyr. Arasynda ot qushyp, órtengeni de bar. Biraq ómirdiń eshqandaı qaltarys-bultarysy meni syndyra alǵan joq. Sondyqtan da alǵash ret bar ǵumyrymdy qaǵaz betine túsirip usynyp otyrmyn», degen avtor kezekti kitapta óz ómir jolyn sýrettegen.
Qazaq etnosynyń qańqa súıekterine jarty ǵasyr boıy keshendi hám salystyrmaly zertteý júrgize otyryp, sol arqyly adamnyń qan júıesi, tis morfologııasy, maı búrmesi, tipti teri bederine deıin anyqtaýǵa bolatynyn alǵa tartyp, qazaq halqy osy ólkeni 50 ǵasyr boıy meken etkendigin ǵylymı turǵydan dáleldegen ǵalymnyń buǵan deıin shyqqan tom-tom kitaptaryna ǵylymı izdenisteri men zertteýleri arqaý bolǵan. Al sý jańa eńbektiń ereksheligi sol – avtor óziniń tulǵalyq qalyptasý jolyn, jan balasyna ashpaǵan syrlaryn, kóńildegi alańyn oqyrmanǵa jaıyp salady.
«Toqsan jasaǵan júrektiń aýyr tragedııasy – anasyz óskenim. Jartylaı jetim bop ómir súrýime sebep – qazaqqa aýyr azap syılaǵan 1931–1933 jyldardaǵy zulmatty ashtyq edi. Sondyqtan men anamdy óltirgen júıege ishteı qarsy bolyp, eshqashan kommýnıstik partııaǵa múshe bolǵan joqpyn. Dúnıe dıdaryn ashqan sátten bastap toqsannan asqan jasyma deıin aq júzin bir kórsem dep arman qylatyn anam keńes ókimeti tusyndaǵy kertartpa kezeńniń qurbany boldy. Meniń anammen birge sol jyldary tórt mıllıon qazaq ashtan qyryldy. Qoldan jasalǵan zulmat taǵdyrymyzǵa, tutas halyqtyń óne boıyna qandy iz qaldyrdy. Bastan ótkergen genosıdtiń saldaryn búginge deıin tartyp kelemiz. Impershil kózqaraspen óziniń sara joly, tereń tarıhy bar bútin bir ultty joıýdy maqsat tutqandardyń ozbyrlyǵy taǵdyrymyzdy tas-talqan etti. Biraq qazaq halqy ólispeı berispedi. Táýelsizdikke qol jetkizip, bar baılyǵyn, murasyn ózine qaıtardy. Biz de jas kúnimizde arman etken azattyqqa aman jetip, ultymyzdyń tarıhyn túgendep, sanaly urpaqqa ata-tegimizdiń osy qasterli topyraqqa elý ǵasyr boıy ıelik etip kele jatqanyn ǵylymı turǵyda dáleldedik. Bar ǵumyrymyzdy osy jolda sarp ettik», dep tolǵanady avtor kitaptyń alǵysózinde.
«Asharshylyqtan aman qalǵan bala», «Máıithanadan bastalǵan mansap», «Qýǵyndaǵy ǵalym», «Ǵylym sahnasynyń syrtynda», «Táýelsizdikke jetken ǵalym», «Tiregim bolǵan otbasym» dep atalǵan alty bólimnen turatyn kitapta Álkeı Marǵulan, Qanysh Sátbaev bastaǵan halqymyzdyń birtýar uldary týraly jarqyn estelikter, avtordyń kúıinishi men súıinishin sýrettegen móltek syrlar oqyrmandy tereń oıǵa jeteleıdi. Aýyldan Almatyǵa attanǵan sát, antropologııaǵa jasalǵan alǵashqy qadamdar da baıypty baıandalǵan.
