Jarystyń ashylý jáne jabylý saltanaty 78 338 kórermenge eseptelgen «Stad de Frans» stadıonynda ótedi. Buǵan qosa bul jerde jeńil atletter saıysqa túsedi. Sondaı-aq «Park de Perns», «Parı-La-Defans Arena», «Rolan Garros», «Parıj-Bersı», «Iv dıý Manýar», «Zenıt», «Marsel-Serdan», «Le-Býrje», «Sen-Denı», «Jan-Býen», «Sena», «Velodrom», «Versıýr-Marn», «Gran-Pale», «Versal» jáne taǵy basqa záýlim keshender «jan alysyp, jan berisken» aıqastardy qabyldaýǵa daıar. Negizgi básekeler Parıjde ótkenimen, keıbir jarystar Marsel, Lıon, Týlýza, Nıssa, Sent-Eten, Bordo jáne Nant qalalarynda uıymdastyrylady.
Qazaqstan quramasy Parıj Olımpıadasynda barynsha zor tabysqa jetýge tıis. Sebebi 2021 jyly Tokıoda alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynda jerlesterimiz tym súreńsiz óner kórsetip, jankúıerlerin jerge qaratty. Qytaı elinde olar nebári 8 qola medaldy ıelenip, jalpy komandalyq esepte 83-oryndy qanaǵat tutty. Buǵan deıingi jazǵy oıyndardyń tarıhynda Qazaq eliniń órenderi dál osyndaı múshkil kúıge túsken joq edi. Sol olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin bul joly sportshylarymyz baryn salady dep úmittenemiz.
Parıj Olımpıadasynda óner kórsetýdi maqsat tutqan sportshylar aldaǵy aılarda lısenzııalyq týrnırlerde baq synaıdy. Osy oraıda qazaq jankúıerleri boksshylar men balýandardyń básekesin taǵatsyzdana kútip otyr. О́ıtkeni tórtjyldyqtyń basty dodasynda eń kóp oljaǵa kenelip, Qazaqstan sportynyń abyroıyn asqaqtatyp júrgender de – solar. Byltyr birqatar irikteý saıysy ótti. О́kinishke qaraı, bul jarystarda qanjyǵamyz maılanbady. Boks pen kúrestiń úsh túri boıynsha bir-bir joldamaǵa ǵana qol jetkize aldyq. Bul jaǵdaı qalyń qazaq jurtynyń kóńiline selkeý túsirgeni anyq. Endi aldaǵy saıystarda Alashtyń ór minezdi órenderi senim údesinen shyǵý úshin baryn salýǵa tıis. Al dzıýdoshylardy Grand-Slem jáne Gran-prı týrnırleri kútip tur. Fransııanyń bas shaharyna kimderdiń baratyny sol jarystyń qorytyndysy boıynsha anyqtalady.
* * *
Osy jyldyń 19 qańtary men 1 aqpan aralyǵynda Ońtústik Koreıanyń Kanvondo shtatyna qarasty Kanyn qalasynda jasóspirimderdiń qysqy Olımpıadasynyń jalaýy jelbireıdi. Bul jarysta 50 memleketten kelgen 1 800 jas óren baq synaıdy dep kútilip otyr. Olar sporttyń jeti túri boıynsha 81 júlde jıyntyǵyn sarapqa salady. Qazaq eliniń sportshylary bıatlon, konkı, tramplınnen sekirý, short-trek, shaıbaly hokkeı, shańǵy, kerlıng, shańǵy qossaıysy, frıstaıl jáne taý shańǵysynan saıysqa túsedi.
Jasóspirimderdiń qysqy Olımpıadasynyń tusaýy 2012 jyly Aýstrııanyń Insbrýk qalasynda kesildi. 67 memlekettiń qatysýymen ótken jarysty 1 kúmis jáne 2 qola medalmen qorytyndylaǵan otandastarymyz jalpy esepte 23-orynǵa turaqtady. 2016 jyly Norvegııanyń Lıllehammerinde qos qolany qanaǵat tuttyq. Nátıjesinde, 26-satyǵa jaıǵastyq. 2020 jyly Shveısarııanyń Lozannasynan quralaqan oraldyq. Bul da qazaq sportynyń quldyrap bara jatqanynyń aıqyn bir kórinisi ispettes edi. Endi Kanynda eńse tikteımiz dep oılaımyz.
* * *
Ulý jyly Astanada eki birdeı dúbirli dodanyń jalaýy jelbireıdi. Alǵashqysy – bokstan áıelder arasyndaǵy álem chempıonaty. Osydan segiz jyl buryn tórtkúl dúnıeniń ár qıyrynan jınalǵan bylǵary qolǵap sheberleri Arqa tósinde bas qosqan edi. Sol kezde burymdylarymyz 4 altyn men 2 qolany oljalap, komandalyq esepte jeńiske jetti. Bıyl da sol kórsetkishti qaıtalaýdy kózdep otyrmyz. Onyń ústine elorda tórinde ótetin jarystyń júlde qory da mol. Bul 4,8 mln dollardy qurap otyr. Tarqatyp aıtsaq, bas júldeni oljalaǵandar 200 myń dollardy ıelenedi. Sondaı-aq kúmis jáne qola medaldy moınyna ilgen boksshylardyń da esepshotyna qomaqty qarjy aýdarylady.
* * *
Ekinshisi – sambodan erler men áıelder arasynda ótetin álem chempıonaty. Bul jarysta da kezinde Qazaqstanda dúrkirep turyp ótken. Áli esimizde, 2005 jyly Astanadaǵy dodada jerlesterimiz 1 altyn, 3 kúmis jáne 6 qolany enshilep, jer jahandaǵy eń myqty komandalardyń sanatyna qosyldy. Mine, endi arada 19 jyl ótkennen keıin beldi balýandar qaıta Alash topyraǵynda aıqasyp, kimniń myqty, kimniń osal ekenin anyqtaıdy.
Jaz aılarynda Germanııada fýtboldan Eýropa chempıonatynyń jalaýy jelbireıdi. Qazirdiń ózinde atalǵan jarysqa qatysatyn komandalardyń basym bóligi belgili. Al taǵy birneshe eldiń aıaqdop sheberlerin alda asa mańyzdy matchtar kútip tur. Solardyń qatarynda Qazaqstan quramasy da bar. Jasyratyny joq, osy irikteýde jerlesterimiz keremet óner kórsetip, jarys kestesinde úshinshi orynǵa turaqtady. Buryn-sońdy ondaı kórsetkishke qol jetkize alǵan joq edik. Bul jaǵdaı san mıllıon jankúıerdiń el fýtbolyna degen senimin qaıta oıatty. «Eýro-2024» dodasyna joldama alý úshin jerlesterimizge áýeli Grekııany utý qajet. Ejelgi Ellada eliniń ókilderin eńsergen jaǵdaıda Grýzııa men Lıýksembýrg arasyndaǵy básekede jeńiske jetken komandalardyń birimen sheberlik baıqasamyz.
* * *
Kúzde Tashkentte fýtzaldan álem chemponatynyń shymyldyǵy túriledi. Irikteý týrnırin óte keremet ótkizgen Qazaqstan quramasy óz tobynda jeke-dara kósh bastady. Bul az deseńizder, jarysta barlyq básekelesten basym túsip, 100 paıyzdyq kórsetkishke qol jetkizdik. 2021 jyly Lıtvada uıymdastyrylǵan dúbirli dodada otandastarymyz jeńis tuǵyryna synyq-súıem ǵana jetpeı, tórtinshi orynǵa taban tiregen edi. Bálkim, О́zbekstannyń bas shaharynda baq juldyzymyz janyp, júldeli oryndardyń birine ıelik etermiz.
* * *
Búgingi tańda barsha jankúıer Qazaqstannyń úsh sportshysynyń ár qadamyna aıryqsha nazar aýdaryp otyrǵany anyq. Birinshisi – Shavqat Rahmonov. Aralas jekpe-jektegi eń beldi promoýshen UFC-de óner kórsetip júrgen 29 jastaǵy qandasymyz osy kúnge deıin 18 márte oktagonǵa shyǵyp, barlyq qarsylasyn aıqyn basymdyqpen jeńdi. Rahmonovqa qarsy shyqqan eki sportshy ǵana úshinshi raýndqa deıin shydady. Qalǵandary báseke bastalǵan tusta nemese bel ortaǵa jetpeı jer qushyp jatty. Qazirgi kezde ol jartylaı orta salmaqtylardyń reıtınginde úshinshi orynda tur. Endi biz Shavqatty chempıondyq tuǵyrdan kórgimiz keledi. Ulý jylynda qazaqtyń qaısar uly UFC-diń chempıony atansa, barsha Alash jurty bórikterin aspanǵa atyp qýanatyn edi.
* * *
Ekinshi myqtymyz – Jánibek Álimhanuly. Qazirgi kezde ol Qazaqstannyń kásipqoı boksshylary arasynan jalǵyz ózi álem chempıony atanyp otyr. Tipten, bir emes, eki birdeı beldi nusqanyń (IBF pen WBO) altyn belbeýi – dál osy jigittiń ýysynda. 30 jastaǵy Jánibek óziniń spottyq mansabynda áli jeńilistiń kermek dámin tatqan emes. Ol 15 jekpe-jektiń 10-yn nokaýtpen aıaqtady. «Qazaq Style» degen janama esimdi tańdaǵan Álimhanulynyń kózdegeni – orta salmaqta absolıýtti álem chempıony ataný. Sol josparyn júzege asyrý úshin qazaq boksshysy kýbalyq Erıslanı Lara (WBA-nyń chempıony) men amerıkalyq Djermall Charlony (WBC-tyń chempıony) soqqyǵa jyǵýy kerek. Sonda Jánibektiń esimi álemdik sport tarıhynda altyn áriptermen jazylyp qalary haq.
* * *
Úshinshi úzdigimiz – Elena Rybakına. Qazaqstan tennısshileriniń buryn-sońdy qoly jetpegen bıikterden kóringen otandasymyz bul kúnderi álemniń tórtinshi raketkasy atanyp otyr. Keıingi eki-úsh jylda ol birqatar dúbirli dodada daralanyp, nebir myqtylarǵa san soqtyrdy. Bıylǵy maýsymda Rybakına «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy týrnırler men basqa da asa iri jarystarda tabysty óner kórsetse, onda Elena úshin tórtkúl dúnıeniń teńdessizi atanýǵa tamasha múmkindik týyndaıdy.
