Islam dininde aǵza múshelerin aýystyrýǵa ruqsat berile me?

Qazaq halqy marqumǵa aq jaýyp, barlyq jón-joralǵylar boıynsha jer qoınyna tapsyrýǵa asa mán bergen. Sondyqtan da máıittiń sońǵy haline saı onyń aǵzalarynyń túgel bolýyna den qoıatyn tanym bar.

Dese de, biz Bolat Jámishevtiń usynysyna asyl dinimiz Islamda qandaı qarar baryn bilmekke Qazaqstan Musylmandary dinı basqarmasy Dinı ońaltý bóliminiń meńgerýshisi Hasan Amanqulǵa júgindik.

Mamannyń «Islam dininde aǵzany aýystyrýǵa ruqsat berile me, «Qazaqstan halqyna» qory basshysynyń usynysy qanshalyqty oryndy» degen saýalymyzǵa qaıtarǵan jaýabyn qaz-qalpynda berýge bel býdyq.

«Alla elshisi (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Ýa, Allanyń quldary, aýyrǵanda emdelińder! Sebebi, Alla Taǵala árbir dertti shıpasymen qosa jaratty. Shıpasy joq dert – ólim men kárilik», degen (Ahmad rıýaıaty).

Osyǵan oraı musylman ǵalymdary adamnyń ómirin saqtaý nemese uzartý maqsatynda búırek, baýyr, júrek, ókpe, uıqy bezi sekildi aǵza múshelerin (aǵzanyń bóligin), tinderdi (tinniń bóligin) organızmniń basqa jerine nemese basqa organızmge aýystyryp salýǵa (transplanttaýǵa) ruqsat beredi. Mysyr pátýa ortalyǵy, Islam konferensııasy uıymy janyndaǵy Fıqh akademııasy jáne Kýveıttiń Din isteri mınıstrligi osy máselege qatysty pátýa shyǵarǵan, onda: «Aǵza múshelerin aýystyrýǵa tiri adamnan da, ólgen adamnan da ruqsat etiledi.

Qaıtys bolǵan adamnyń aǵzasyn transplanttaýǵa ruqsat berý úshin kelesi sharttar oryndalýy qajet:

1. Aǵza múshelerin aýystyrý - naýqasty emdeýdiń jalǵyz ǵana joly týraly bilikti mamannyń sheshimi bolýy;
2. Transplanttaý ádisi naýqastyń saýyǵýyna kepil beretini týraly dárigerlerdiń senim bildirýi;
3. Donor bolatyn adamnyń qaıtys bolǵanǵa deıin ruqsat berýi;
4. Organdaryn transplanttaýǵa ruqsat bergen donordyń medısınalyq ári dinı turǵydan da qaıtys boldy dep jarııalanýy;
5. Donorlyq organdardyń taýar sekildi satylýyna tyıym salynýy;
6. Naýqas adamnyń óz organyn aýystyrýǵa kelisim berýi.

Al tiri adamnyń aǵza múshelerin transplanttaý úshin qosymsha kelesi sharttar oryndalýy kerek:

1. Donordyń organdaryn alǵanda onyń densaýlyǵyna zııan kelmeıtini týraly bilikti dárigerler sheshim shyǵarý qajet.
2. Donor bolǵan adamnyń qandaı da bir organyn alý onyń ómirine eshqandaı qaýip tóndirmeýi tıis.
3. Adamnyń aǵzasyn saýda taýaryna aınaldyrmaý, odan birer paıdakúnemdikti kózdemeý shart», delingen.

Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy Ǵulamalar keńesi de 2015 jyly bul másele týraly osyndaı pátýa qabyldaǵan», dep jaýap berdi Hasan Amanqul.