Osy oraıda Prezıdent Joldaýynda birqatar tapsyrma berdi. Máselen, qazirgi tańda kreatıvti ındýstrııa ortalyqtary 3 iri qalada (Astana, Almaty, Shymkent) shoǵyrlanǵanyn, óńirler nazardan tys qalyp otyrǵanyna toqtaldy. Memleket basshysynyń paıymdaýynsha, daryndy azamattardy ózine tartatyn oryndar, ıaǵnı kreatıvti ındýstrııa nysandary barlyq oblys ortalyǵynda bolýǵa tıis. Onda kreatıvti adamdardyń óz ónimin kommersııalandyrýyna kómek kórsetilýi kerek.
Búginde Memleket basshysynyń kreatıvti ındýstrııany damytý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda qyzý jumys júrip jatyr. Máselen, jýyrda ǵana Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Ulttyq ekonomıka jáne Qarjy mınıstrlikterimen birge keshendi shara qabyldap, shyǵarmashylyq sýbektilerine salynatyn salyq jeńildetildi. Úkimet qaýlysyna sáıkes, 40 qyzmet túri arnaıy bólshek salyq rejimine ótti. Iаǵnı bıznes KTS, jeke tabys salyǵy, QQS tóleýden bosatyldy.
«Atalǵan qyzmet túrlerimen aınalysatyn sýbektiler endi biryńǵaı salyqty ǵana tóleıdi. Bul jeke kásipkerler úshin 2%-dan 4%-ǵa deıin, JShS úshin 8%-ǵa deıin bolady. Tek kompanııanyń jyldyq aınalymy 2,2 mlrd teńgeden aspaýy, al shtatta 200 adamnan kóp bolmaýy qajet. Salyqty jeńildetý kıno, beınekontent pen telebaǵdarlamalardy óndirýge jáne odan keıingi óndiriske, mýzykalyq shyǵarmalarǵa dybys jazý men basyp shyǵarýǵa, teatr jáne mýzeı ónerine, sáýlet jáne dızaınǵa, qolóner buıymdaryna, halyq shyǵarmashylyǵyna jáne kádesyılar óndirisine áser etedi», deıdi Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva.
Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Kreatıvti ındýstrııalar departamentiniń dırektory Gúlishan Nahbaevanyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta «Kreatıv hab «Halyqaralyq kreatıvti ındýstrııa ortalyǵy» korporatıvtik qoryn (budan ári – Qor) qurý boıynsha jumys júrgizilip jatyr.
«Qordyń negizgi maqsaty – qarjylyq qoldaý, talanttardy izdeý, ınfraqurylymdyq damý, sondaı-aq zııatkerlik qyzmet ónimderin eksporttaýǵa jáne kommersııalandyrýǵa járdemdesý arqyly kreatıvti ındýstrııalardy damytý bolyp tabylady. Búginde qordyń jumys isteý tetikteri men bolashaqtaǵy jospary talqylanyp jatyr. Kreatıvti ındýstrııa táýekeldiń joǵary deńgeıine baılanysty bıýdjet qarajatyn emes, venchýrlyq qarjylandyrýdy kózdeıdi», deıdi departament basshysy.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetine súıensek, búginde 133 myńnan astam adam kreatıvti ındýstrııa salasynda jumys isteıdi. Sonymen qatar 39 564 shaǵyn jáne orta bıznes tirkelgen. Halyqaralyq qolónershiler akademııasynyń prezıdenti, «Altyn orda» dızaın úıiniń negizin qalaýshy, sheber Yrza Tursynzada kreatıvti ındýstrııa qazaqta baǵzydan damyp kele jatqan ekonomıkanyń kóne salasy ekenin aıtady.
«Bizdiń halyq ózi jaratylysynan shyǵarmashylyqqa jaqyn. Máselen, qazaq úıdi alaıyq, alaqandaı úıde analarymyz tórdiń ornyn bólek, qyzdyń ornyn, ákeniń ornyn, as pen oshaqtyń ornyn bólek qoıyp, ishin qol eńbegimen áshekeılegen. Kıiz basý, alasha terý, kesteleý, quraq, oıý... sonyń báriniń modelin olarǵa eshkim bergen joq, óz qııalymen, shabytpen, ishki oıynan damytyp, alaqandaı qarashańyraǵyn bezendirgen. Naǵyz kreatıvti ındýstrııanyń baǵzy zamannan kele jatqan kórinisi osy», deıdi sheber.
Sondaı-aq ol kreatıvti ındýstrııa ıdeologııany nasıhattaýdyń jaqsy bir quraly bolyp otyrǵanyn da atap ótti.
«Biz – qolónershiler, qazaqtyń tól ónerin jańǵyrtamyz. Osy sııaqty kınolar da otandyq ónimdi nasıhattasa eken deımin. Kreatıvti ındýstrııany damytý turǵysynda ıdeologııalyq jaǵyn da eskerýimiz kerek. Jaryqqa shyǵatyn, halyqqa usynylatyn kez kelgen týyndy nemese ónim janama túrde otandyq ónimdi únsiz bolsa da jarnamalap ótýi kerek», dedi Y.Tursynzada.
Kınodaǵy jastar shyǵarmashylyǵyn jáne kompıýterlik tehnologııany damytý jónindegi «Startkino» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Arman Álimjanov búginde jaryq kórip jatqan tarıhı kınolardyń kóbisi memlekettiń qoldaýymen shyǵyp jatqanyn aıtty. Sondaı-aq kınoteatrlarda usynylyp jatqan komedııalyq fılmder óz qarjysyna túsiriledi. Al atalǵan platforma jastar arasyndaǵy avtorlyq jáne mobıldik kıno baǵytynda jumys jasap jatyr.
«Bizdiń jobalardyń osy kúnge deıin kásibı naryqqa shyqpaýynyń bir sebebi, ózimizdiń tapqan qarajatymyzdan artyq qoldana almaı otyrmyz. Máselen, bir jobanyń bıýdjeti onyń shyǵyndarynan – jalaqy salyǵy men jalpy salyqtardan, kerekti jabdyqtardan artylmaıdy. Endi bıyldan bastap kreatıvti ındýstrııaǵa salyq jeńildetildi. Bul az bolsa da jańadan bastap kele jatqan jas prodakshn stýdııalarǵa óte jaqsy múmkindik. Biraq bul tetikti tereńdete damytý úshin sarapshy keńes qurý qajet. О́ner salasynda analıtıka júrgizetin, statıstıkalyq tujyrymdar jasalatyn shyǵarmashylyq reestr kerek. Bul platformada respýblıkanyń ár túkpirindegi túrli prodakshndardyń deńgeıi men jetistigi aıqyndalyp otyrady, ortaq alańda bir-birimen tájirıbe almasady. Eń bastysy, báseke damıdy», deıdi A.Álimjanov.
Al «Base» prodıýserlik kompanııasynyń dırektory Baýyrjan Seıfýllın jańa qaýly aqsha aınalymy qomaqty iri kompanııalar úshin tıimdi ekenin atap ótti.
«Bul salaǵa alǵash kelgende shyǵyn óte kóp boldy. Qazir tájirıbe jınaqtaǵan soń tabys pen shyǵyn bir qalypqa tústi. Jalpy, jumysty árqashan zań men erejege saı júrgizemin. Bıyl kreatıvti ındýstrııaǵa jaqsy kóńil bólinip jatyr. Jeńildetilgen salyqtyń, ásirese qomaqty qarjymen jumys isteıtin úlken kompanııalarǵa ıgiligi kóp bolmaq. Iаǵnı kreatıvti salada júrgenderdiń bári aýqymdy kásipke ıe emes», deıdi B.Seıfýllın.
Qazir keı memleketter óziniń shıkizatyn nemese ónimin satýdan góri, azamattarynyń «aqylyn» satýdan orasan paıda keletinin túsindi. Sol arqyly ekonomıkasy da úzdiksiz alǵa jyljyp otyr. Keıingi jyldary qazaq tilinde kontent jasaýshylardyń da, kórermenderdiń de artqanyn eskersek, kreatıvti ındýstrııanyń elimizde de múmkindigi mol. Aldymen, salyǵy jeńildetildi, endi ár tarapqa tıimdi jospary men joly, baǵyty men erejesi bekı tússe, ulttyq ekonomıkaǵa quıylar altyn bulaq bolary sózsiz.