Kórme • 07 Aqpan, 2024

Birtúrli kórme

170 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Kez kelgen elde dástúrli sýret galereıalary men sáýlet eskertkishterinen bólek kórgen adamdy tań-tamasha qylatyn erekshe kórmeler bar. Ereksheleri ǵana umytylmas eksponatqa aınalyp jatady. Sonyń biregeıi – «Telefon qoılar» kórmesi.

Birtúrli kórme

Nemistiń óner teoretıgi Frıdrıh Shellıng «músin – tasta qatyp qal­ǵan áýen» deıdi. Kórmeni de zatqa qonǵan ún nemese oı desek bolady. Sý­retshi Jan Lıýk Korne eski qa­lalyq telefondarǵa uly ónerdiń qa­sıetin qondyra bildi. Ol «Telefon qoılar» degen kórme uıymdastyryp, kórgen janǵa erekshe sezim syılady. Sýretshi ózgeshe «qoılardy» telefon kábilderinen jáne eski telefondardan jasap shyǵarǵan.

Kórme jansyz zatqa til bitire alýymen erekshelenedi. Qarapaıym dú­nıe­den kórermen kózaıymyna aınal­ǵan músin tehnologııanyń qan­shalyqty jyldam damyp kele jatqanyn jáne eski zattardy qalaı tıimdi paıdalanýǵa bo­latynyn kórsetedi.

Qazir symy bar stasıonarlyq telefondar qoldanystan shyqty. Olardyń barlyǵy derlik Qytaıǵa qaıta óńdeýge ketti, biraq keıbiri erekshe fransýz sýretshisi Jan Lıýk Korneniń qolyna tústi. Frankfýrttaǵy baılanys mura­jaıyndaǵy kórme ónertanýshylar tarapynan «birtúrli kórme» degen baǵa alǵan. 32 basy bar túrli-tústi qoılar kórmesi únemi jańaryp tura­dy. Olardyń aıaqtary telefon tut­qa­larynan, bastary apparattardyń ózinen, al qalyń qoı terisi buralǵan symdardan jasalǵan. Avtor sıfrlyq dáýirde úderistiń qanshalyqty jyldam jú­retinin kórsetkisi kelgen.

Jahan jyldam jańarady, bir orynda turmaıdy. Sát saıyn jańa tehnologııalar paıda bolyp, eskilik esik tabaldyryǵynda qalyp jatyr. Biraq osy kórmedegi «qoılar» sekildi, dúnıe óz­gerse de bir qalypta tura beretin ósh­pes, ólmes dúnıeler taǵy bar. Sýret­shiniń aıtqysy kelgeni de – osy.