Dástúr • 11 Aqpan, 2024

Sollal men Naýryz meıramdarynyń aıyrmashylyǵy nede?

190 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Aı kúntizbesi boıynsha keletin bıylǵy Shyǵys Jańa jyly –Sollal merekesi 10 aqpanǵa týra keledi, dál osy kúni jasyl aǵash aıdahar jyly kúshine minse, bizde naýryz aıynda naǵyz ulý jyly bastalady. Eger elimizde Jańa jyldy úsh ret qatarynan qarsy alatyn ult bolsa, ol – Qazaqstan koreıleri. Birinshisi – kádimgi grıgorıan kúntizbesindegi jańa jyl, ekinshisi – Sollal, úshinshi – Naýryz.

Sollal men Naýryz meıramdarynyń aıyrmashylyǵy nede?

Osylaısha, bıyl da ózderin qaljyńdaǵanda «tórtinshi júz» dep tanystyratyn Qazaqstan koreıler qaýymdastyǵy Almatyda aýqymdy mereke uıymdastyryp, Shyǵys Jańa jylyn aıta-aıta júrerlikteı atap ótti. Respýb­lıka saraıynda ótken meıramǵa eki myńnan astam qonaq, birneshe júzdegen óner maıtalmandaryn jınady. IýNESKO-nyń mate­rıaldyq emes mádenı mura­lar tizimine engen koreı ult­tyq áni «Arırannyń» 60 shaqty nus­qasy, 3 600-deı túri bolsa, sonyń bir ǵana varıasııasyn tórt birdeı – «Rodına», Bı­dangıl, «Edelveıs», «Ra­dýga» hor ansamblderi oryndasa, «NamSon» halyqtyq bı an­sambli, «NamSon» balalar hory, «Hassak» etnofolklorlyq ansambli, «Saran», «Bıdýlgı» ansamblderi, «Namson family» koreı óneri stýdııasy, «Insam» shoý-toby men Respýblıkalyq memlekettik akademııalyq koreı mýzykalyq komedııa teatry kórermenderine tamasha kóńil-kúı darytqan naǵyz dýmanǵa bóledi.

Aıtqandaı, Almatydaǵy Ko­reı mýzykalyq komedııa teatr­y Qazaqstanda da ǵana emes, álem­degi eń alǵashqy etnıkalyq jáne Koreı túbeginen tys jerdegi jalǵyz memlekettik ári erekshe taǵdyrly teatr ekendigin aıta ketý kerek.

Al eki myń jyldyq tarıhy bar Sollal meıramyna qaıta oralatyn bolsaq, ol eń basty ári qoǵamdyq mańyzdy mereke retinde 1989 jyly ǵana resmı tir­kelgendikten, Koreıanyń ózinde sońǵy 15-20 jylda aýqymdy deńgeıde toılana bastaǵan. Degen­men koreı halqynyń úlkenderi Aı kúntizbesi boıynsha keletin jańa jylyn umyttyrmaý úshin ot­basynda dáriptep, dástúr jo­ralǵylaryn jasap otyrǵan desedi.

Yqylym zamandarda Sollal meıramy birneshe apta qatarynan toılanyp, onyń alǵashqy jáne sońǵy kúni asa mańyzdy bol­ǵan­dyqtan, jastar bıik qyrattarǵa, tóbege júgirip shyǵyp, kim birinshi tolǵan Aıdy kórse – sol adam jyl boıy baqytqa keneledi degen yrym bar. Al qazirgi zamanaýı Koreıa bul meıramdy úsh kún qatarynan toılaıdy jáne otbasylyq mereke bolǵandyqtan, árbir adam týǵan úıine, áke-sheshesine asyǵady. Ádet-ǵuryp boıynsha aldymen chhare – ótken-ketken ata-babalardy eske alý rásimine arnalǵan das­tarqan jaıylady. Ekinshi rásim – sebe. Úlkender mereke kúni tańerteń mindetti túrde kishkentaı balalarǵa sebedon taratqan kezde eresekter betin ońtústikke, hanbokı (ulttyq kıim) kıgen bala-shaǵa soltústikke qarap turady. Balalar jasyna qaraı, úlkeninen bastap ıilip sálem berip, ata-ájeleri bata, rızashylyq retinde aqsha taratady. Osydan keıin ǵana úı ishi úshinshi rásimge oralyp, arýaqtarǵa jaıylǵan dastarhan basyna jınalyp, dúnıeden ótken kisilerden densaýlyq, otbasynyń amandyǵyn surap, dámnen aýyz tıedi. Sollal merekesin qysqasha sıpattaǵanda osyndaı. Áıtpese, bul merekede shamandar men kóripkelder sáýegeılik jasap, astyqtyń tú­simine, taǵy basqa da boljamdar jasaıtyny, basqa da ulttyq oıyn­dar týraly qyzyqty baıandaı berýge bolady.

Almatydaǵy merekege ora­latyn bolsaq, aldymen úlken kon­sert Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń Ánuranymen bastalyp, dúrk etip kóterilgen otandas­tarymyzǵa Qazaqstan koreıleri qaýym­das­tyǵynyń tóraǵasy, belgili kásip­ker Iýrıı Shın júrekjardy le­bizin arnady.

Iýrıı Germanovıch: «Jańa jyl – ótkenge esep berip, aldaǵy kúnderge jospar quratyn ýaqyt qana emes, qoshtasqan jylda bizge qoldaý bildirgen, kómektesken, barshamyzdyń ortaq úıimiz – Qazaqstannyń kórkeıýine, Ko­reıler qaýymdastyǵynyń damýyna úles qosqan árbir adamǵa alǵys aıtatyn kún!», deı kele, koreı tili men dástúrin umyttyrmaı, jal­ǵastyryp kele jatqan qan­dastaryna taǵzym etti.

Qazaqstan koreıleri qaýym­dastynyń jetekshisi bizdiń qoǵam­dyq jáne saıası ómirimizdiń turaqtylyǵyna eńbek sińirip otyrǵan jandarǵa, muǵalimderge, ǵalymdarǵa, dárigerlerge, polısııa, avıasııa qyzmetkerlerine, óner ıelerine, sportshylarǵa, óndi­ristegilerge, volonterlerge, eń sońynda, keleshegimizdi senip tapsyratyn jastarǵa deıin alǵysyn aıaǵan joq.

– Bizdiń árqaısymyz qazaq­standyqpyz, boıymyzda jetis­tikterimen birge kemshilikteri de bar qarapaıym adamdarmyz. Bir shańyraqtyń astynda týǵan árqaısymyzdyń Qazaqstan azamaty atanýǵa quqyǵymyz bar. Biz bárin birdeı qurmettep, árbir otandasy­myzdy baǵalaýymyz kerek. Biz ártúrlimiz, biraq teńbiz jáne birtutaspyz. Siz ben biz úshin, balalarymyzdyń, elimizdiń jarqyn bolashaǵy úshin elimizdi súıip, onyń ár qalasyna, ár aýy­lyna seneıik. Aýyzbirshiliktiń kúshimen elimizdiń abyroıyn asqaqtata bereıik. О́ıtkeni biz uly jaýyngerlerdiń urpaǵymyz! Uly dala, Uly el, Uly Qazaqstan, Sollal merekesi qutty bolsyn! – dedi Iýrıı Shın.

Quttyqtaýlar legin Ońtústik Koreıanyń Almatydaǵy kon­sýl­dyǵynyń Bas konsýly Pak Nechhon jalǵastyrdy. Saltanatty oqıǵa aıasynda «NamSon» koreı bı ansambline Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń pármenimen «Halyqtyq» (úlgili) kórkemónerpazdar ujymy ataǵy berilip, mártebeli syılyq ansambl jetekshisi Marına Kımge tapsyryldy.

Quttyqtaýlar sahnany er­tegideı álemge almas­tyrǵan, búkil mýzykalyq tehnolo­gııa­lardyń tabysyn toǵystyrǵan ǵalamat konsertke ulasty.

 

ALMATY 

Sońǵy jańalyqtar