Jańa jylda kimderdiń jalaqysy ósti?

Jospardyń máni

Esterińizde bolsa, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev halyqqa Joldaýynda azamattardyń tabysyn arttyrý maqsatynda 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap, eń tómengi jalaqy mólsherin 85 myń teńgege kóterýdi tapsyrǵan edi. Bul shara 1 mıllıon 800 myń adamnyń, onyń ishinde bıýdjet salasynda eńbek etetin 350 myń azamattyń ál-aýqatyn arttyrýǵa septigin tıgizetini anyq.

Al jalpy jalaqyny ósirý­ge qansha teńge qajet ekenin eks Qarjy mınıstri Erulan Ja­maýbaev 2024 jyly azamattardyń jalaqysy kóterýge qansha teńge bólinip otyrǵanyn aıtqan edi. Onyń aıtýynsha, halyqtyń tabysyn arttyrý baǵdarlamasy aıasynda azamattardy jumyspen qamtýǵa 2024 jylǵa 3,5 trln teńge josparlanǵan. «Onyń ishinde 1,5 mln-nan asa jumyskerdiń ja­la­qysyn kóterýge 2,5 trln teńge qarastyrylǵan. О́ńirlik jumys­pen qamtý kartalaryna 724 mlrd teńge kózdelgen. «Aýyl amanaty» jobasy sheńberinde 100 mlrd teńge bólinip, 18 myńǵa jýyq jumys ornyn ashý jospar­lanyp otyr», deıdi ol. Sonymen qatar memlekettik qoldaý kórsetýge shamamen 380 mlrd teńge kózdelgen, bul 11 myń jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi.

Tárbıeshi, ǵalym hám ormanshy

2024 jyly balabaqsha tárbıe­shileriniń jalaqysyn 30 paıyzǵa kóterý úshin bıýdjetten 96 mlrd teńge qarastyryldy. 242 mlrd teńge ǵylymdy qarjylandyrýǵa baǵyttalyp otyr. Bul 616 je­tek­shi otandyq ǵalymdardyń jala­qysyn arttyrady. Al mem­lekettik tabıǵı jáne orman qor­ǵaý qyzmetkerlerine qosym­sha aqy tóleýge 15 mlrd teńge kóz­delgen. Sondaı-aq Úkimettiń aza­mattyq qorǵaý organdary qyz­­metkerleriniń, áskerı qyz­met­­shilerdiń jekelegen sanattary men joǵary áskerı oqý oryn­dary oqytýshylarynyń ja­la­qysyn kóterýdi josparlap otyrǵany málim boldy. Jal­­py, energoblokqa 2,6 trln teńge kó­lemindegi shyǵyndar engizilgen.

Azamattyq qyzmetkerdiń aılyǵy artady

Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstrligi aza­mattyq qyzmetshilerge, mem­lekettik bıýdjet qarajaty ese­­bi­nen ustalatyn uıymdar­dyń qyzmetkerlerine, qazyna­lyq kásiporyndardyń qyzmet­ker­lerine eńbekaqy tóleý júıe­sine ózgerister engizý týraly Úki­met qaýlysyn daıyndady. Atap aıtqanda, biliktilik sanat­taryna qoldanylatyn koef­fı­sıentterdi arttyrý qarasty­rylyp otyr. Azamattyq qyzmet­shilerdiń quramyna bilikti ju­mys­shylar kiredi. Máselen, koeffısıentterdiń ulǵaıýy 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap eń tómengi jalaqynyń 85 myń teńgege deıin kóterilýine baılanysty qarastyrylǵan. Eńbek zańyna sáıkes, birinshi razrıadty jumyskerdiń eńbek, ujymdyq sharttardyń talaptarynda jáne jumys berýshiniń aktilerinde kózdelgen aılyq jalaqysynyń eń tómen mólsheri aılyq jalaqy­nyń eń tómen mólsherinen kem bol­maýǵa tıis. Qaýly 2024 jyl­dyń 1 qańtarynan bastap kúshine endi. Qujat 30 qarashaǵa deıin qoǵamdyq talqylaýǵa túsken edi.

Sý salasyndaǵy serpilis

7 aqpanda ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Mem­leket basshysy sý salasyna asa nazar aýdaryp, baǵyt-baǵda­ryn aıqyndap berdi. Bul rette bıylǵy 1 qańtardan bastap sý salasy qyzmetkerleriniń eńbekaqysy orta eseppen 25%-ǵa óspek. Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligi tıisti sharalardy ázirlep jatyr. Buǵan qosa elimizdiń ár óńirinde sý resýrstaryn bólý jáne ony paıdalanýdy baqylaý máselelerimen aınalysatyn bólimder ashylyp, jańa jumys oryndar paıda bolmaq.

«Sý salasynda qyzmet etý­diń tartymdylyǵyn arttyrý qa­jet. Eńbekaqyny kóterý – osy baǵyttaǵy mańyzdy qadamdar­dyń biri. Árıne, jumys istep júrgen kadrlardy salada ustap qalyp qana qoımaı, ýaqyt talabyna saı mamandardyń jańa tolqynyn daıyndaý da mańyzdy. Mınıstrlik tıisti usynystar engizý boıynsha jumys istep jatyr», dedi Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstri Nurjan Nurjigitov.

Kenshi, kitaphanashy jáne jýrnalıst

Osy jyldan bastap qaýipti óndiris oryndarynda jumys isteı­tinder áleýmettik tólem alady. Jańa zań jobasyn Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriligi ázirledi. Bul metal­lýrgııa, energetıka, taý-ken sek­toryndaǵy jumysshylarǵa qa­tysty. Tólemaqy 55 jasqa tolǵandarǵa 200 myń teńge kóle­minde beriledi. Kenshilerdiń jala­qysy da ósýi múmkin. Eń tómengi tabys 300-400 myń shamasynda bolady. Al búginde qaýipti óndiris oryndarynda 490 myńnan asa adam jumys isteıdi.

Májilis depýtaty Juldyz Sú­leımenovanyń aıtýynsha, 2023 jyly kitaphanashylar men muraǵat isi mamandarynyń ja­laqysy 20 paıyzǵa artty. Son­daı-aq 2027 jylǵa qaraı olar­dyń eńbekaqysy eki ese kóbeıedi.

«Qazir 25 jyl ótili bar ki­tap­­­ha­nashylardyń jalaqysy or­ta eseppen 140 myń teńgeni qu­­­raıdy. Jalaqysy kóteriletin qyz­metkerler sanatyna kirmeı qal­ǵandyqtan, bilim men mádenıet salasyndaǵy kitaphanashy, qo­sal­qy qyzmetshiler jaǵdaıyn aıtyp habarlasty. Endi kitaphana qyzmetshileri men muraǵat isi ma­mandarynyń jalaqysy 20%-ǵa artty», dedi Májilis depýtaty.

Mádenıet jáne aqparat vı­se-mınıstri Qanat Ysqaqovtyń má­limdeýinshe, memlekettik BAQ quraldarynda eńbek etetin qyz­metkerlerdiń aılyǵy ósedi. Mem­lekettik BAQ quralynda ju­mys isteıtin jýrnalısterdiń jala­qysy byltyr 30 paıyzǵa, bıyl 30 paıyzǵa artty, al 2025 jyly 20 paıyzǵa kóbeımek.

Bul qyzmetkerlerdiń jala­qysyn 2027 jylǵa qaraı eki ese ósirý josparlanyp otyr. 2023 jylǵy II toqsanda elimizde aılyq jalaqynyń ortasha máni 2022 jylǵy tıisti toqsanǵa qara­ǵanda, 17,1%-ǵa ósip, 365 502 teńge boldy. 2022 jyldyń II toq­sa­nymen salystyrǵanda ortasha aılyq jalaqynyń eń joǵary ósýi aqparat jáne baılanys salasynda – 36%, kólik jáne jınaqtaýda – 24,6%, aýyl, orman jáne balyq sharýashylyǵynda – 23,7%, kóterme jáne bólshek saý­dada 21,8% kóleminde baıqal­dy. О́nerkásipte ortasha aılyq jalaqy – 20,4%-ǵa, densaýlyq saqtaý jáne halyqqa áleýmettik qyzmet kórsetý salasynda 15,6%-ǵa ósti. Salalyq qurylymda eń joǵary ataýly jalaqy qarjy jáne saqtandyrý qyzmetinde ortasha respýblıkalyq deńgeıden – 2 ese, taý-ken óndirý ónerká­sibi – 1,9 ese, aqparat jáne baılanysta – 1,5 ese, ǵylymı jáne tehnıkalyq qyzmette 1,3 ese joǵary bolyp tirkeldi.