Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Saılaý úderisine engen taǵy bir ózgeshelik – ákimderdi tikeleı saılaý. Turǵyndardyń jergilikti atqarýshy bılik basshysyn tańdaýǵa qatysýy olardyń erteńgi kúnge degen senimin oıatyp, qoǵamnyń ashyqtyqqa qadam basqanyn aıqyndaı túsedi. Basqa da óńirler sekildi Qyzylorda oblysynda da aýyl jáne kent ákimderin tańdaýdan bastalǵan naýqan aýdan ákimderin tikeleı saılaýmen jalǵasty. Pılottyq saılaý Syrdarııa jáne Shıeli aýdanynda zań aıasynda jáne ashyqtyq qaǵıdaty negizinde uıymdastyrylddy.
Saılanǵan ákimniń biri – Qazaly aýdanyndaǵy Qarasheńgel aýyldyq okrýgin basqaratyn Shoqan Qojantaev esimdi azamat. Qyzylordadaǵy «Bolashaq» ýnıversıtetin bitirgen ol eńbek jolyn jergilikti telearnadan bastaǵan. Biraz jyl kamera arqalap, óńirge qatysty talaı dúnıeni taspalady. Keıin de sol telearnada eńbek etti.
Keıingi 15-20 jylda jaıly tirshilik izdep, aýyldan qalaǵa aǵylǵan jurttyń qarasy qalyń. Bul qubylysty bireýler qazir josparsyz ýrbanızasııaǵa jatqyzyp júr. Al Shoqan ýrbandalýdyń osy shartyna qarsy kelip, qaladaǵy jaıly qyzmetin tastap elge ketti. Keıinnen aýyl ákimdigine jumysqa turdy. Qyzmette satylap kóterilgen tııanaqty jigittiń talabyn turǵyndar da qoldap, 2021 jyly aýyl ákimi etip saılady.
– «El senimin qaıtkende aqtaýym kerek» degen oıdyń ózi-aq adamǵa tynym bermeıdi. Saılaýaldy baǵdarlamańdy oryndaımyn dep basqa sharýany jıyp qoıatyn kezimiz kóp. Ákim bolý tańǵy 9-da baryp, keshke keńseni jaýyp, úıge qaıtyp ketetin jumys emes. Bireý sener, bireý senbes, keıde túski asqa shyǵatyn da ýaqyt tappaı qalasyń, – deıdi ol.
Qazalymen irgeles Aral aýdanynda Jańaqurylys atty aýyl bar. Kezinde osy aýyldy basqaryp, búginde sondaǵy ardagerler keńesine jetekshilik jasaıtyn Serdaly Shalbaev únemi el turmysyna qatysty máselelerdi kóterip keledi. Aqsaqaldyń aıtýynsha, saılanǵan ákim eldiń muń-muqtajyn áýelgi orynǵa qoıady. Biraq aýyldy basqaratyn azamattardy tańdaýda el arasyna jik túspeýin de oılaǵan jón.
– Qazirgi ákimimiz Elnur Elsheken degen jas jigit. Buǵan deıin de sharýa qojalyǵyn basqaryp, aýyldyń kem-ketigine kómek kórsetip turatyn. Sol járdemin áli jalǵastyryp keledi. Aýyl adamdarynyń azyn-aýlaq baqsha ónimderin egip alýy úshin jerin jyrtyp, jaǵdaıyn jasady. Ondaı talabyna qýanyp otyramyz. Eń batysy, el tirshiligin biledi, muń-muqtajynan habardar, – deıdi aqsaqaly.
Prezıdent pármenimen byltyr jyl basynda saılaý komıssııalary kásibı negizde turaqty jumys isteýge kóshkeni belgili. Nátıjesinde, qazir 31 komıssııa múshesi turaqty jumys atqaryp, burynǵy jyldarmen salystyrǵanda kadrlar quramy 1,7 esege ósti. Bıyldan bastap oblys, qala, aýdandyq saılaý komıssııalary men ýchaskelik komıssııa músheleriniń quramy jańadan jasaqtaldy. Byltyr oblysta 38 aýyl jáne kent ákimi saılansa, osy jyly 25 aýyl jáne kent ákimderiniń ókilettilik merzimi aıaqtalyp tur. Alda Aral aýdanynda – 3, Qazalyda – 5, Qarmaqshy aýdanynda – 7, Jalaǵash aýdanynda – 1, Syrdarııa aýdanynda – 2, Shıeli aýdanynda – 6, Jańaqorǵan aýdanynda 1 ákimdi turǵyndar tańdaıdy.
Azamattyq jaýapkershilik saılaýdan bastaý alatyny anyq. Bul rette Qyzylorda óńirindegi turǵyndardyń saılaýǵa qatysý deńgeıi joǵary. Ásirese saılaýǵa otbasymen birge barý dástúri qarqyn aldy. Munyń bári de – eldegi saılaý júıesiniń ornyqty ári úılesimdi damýynyń kórinisi.
Qyzylorda