«Apa, kim ne dese, o desin, kún meniki boldy ǵoı» deýshi edi Kúnikeı sheshesine. Qazaq prozasy táı-táı basyp, aıaǵynan qaz tura bastaǵanda «Kún meniki» dep tutas bólimge kúlshe nandaı Kúndi syıdyryp jibergen Júsipbek qana shyǵar. Sol Júsipbektiń Kúnikeıi boıǵa jetip, ártúrli oıǵa ketip, súıip qalǵan kúni esińizde me? Áı, qaıdam?! Jan men rýh tunshyǵa bastaǵan myna zamanda ózińizdiń súıgen kúnińiz de umytylýǵa aınalǵan shyǵar. Eger umyta bastasańyz, Kúnikeıdi oqı otyra birge eske almaımyz ba?
«Kúnikeıdiń búgingi júris-turysynda, qozǵalysynda baıqaǵan adamǵa bir túrli jańa ózgeris bar sekildi edi. Álde kópten kútip júrgen armanyna qoly jetkendeı, álde aldynan bir qyzyq dáýren kútkendeı, ózin bir nársege arnaǵandaı, ol arnaǵanyna jan-tánimen sengendeı, áıteýir málimsiz bir kúsh boıyn bılep, qanyn kernep, erkin alyp, «meıliń» degizgendeı bir kúıge túsirip edi. Burynǵy «ózi» ózi emes, ózine birdeńe paıda bolǵan, jamalǵan ispetti. Qarap otyryp oılanady. Oıyna áldeneler keledi, biraq nege oılanǵanyna ózi de túsine almaıdy, ózine-ózi esep bere almaıdy. Nelikten búgin búıtip bıpazdanyp ketkenin de sezbeıdi. Oıy áldeqaıda qydyryp otyryp, shyny aıaq dep qasyqty aýzyna apardy, irimshik eken dep, tuzdy tistep qaldy. Sóıtti de saqyldap turyp kúldi» deıdi.
Endi ǵana boıjetken qyzdyń saqyldap kúlgeni... Túsinbegenge ersi, árıne. О́ıtkeni «burynǵy «ózi» ózi emes», ishine taǵy bir jan kirdi. Rýh bitti. Ekinshi tynys ashyldy degen ádirem qalsyn. Avtor «jamalǵan ispetti» dep tegin aıtyp otyrǵan joq. Bir júrektiń tusynan ekinshige oryn paıda boldy. Sol sezim qýatynan jan baıyp shyǵa keldi. Demek bir keýdeden ekinshisine talpynǵan sezim sizden alýshy emes, oǵan da, sizge de darytýshy esebinde. Adam sol arqyly rýhanı baııdy. Bul endi táńiriniń qudireti. Bireýdi jaqsy kórip, jan jylýyn bergen saıyn ishińiz ortaımaı, kisi balasynyń keńistigi ashyla beretini – Allanyń nyǵymeti. Basqasha aıtý múmkin emes. Jazýshy osy qudirettiń sýretin sózben salyp tur. Qudaıdan keletin sezimderdiń ómirdegi jandy beınesi. Biz áldeqashan umytqan, umytýǵa aınalǵan bul sezim – shyn mahabbattyń alǵashqy baspaldaqtary ǵana.
«Kúnikeı kúlip otyryp tomsaryp qalady, tomsaryp otyryp kúlip jiberedi, birese apasymen shartpa-shurt kelip qalady, birese jaıdarymsyp, apasynyń moınynan qushaqtaıdy, bir saǵattyń ishinde kúzgi kúndeı qyryq qubylady. Bir jerde baıyz taýyp otyra almaıdy: kiredi, shyǵady, jantaıady, aınaǵa qaraıdy, kestesin bir tigedi, bir qoıady... Saǵyz shaınaıdy, bizin tisteleıdi».
Bul Baımanmen birer kezdesip qalyp, keıin bir dastarqan basynda azdap sóılesip, qyz-bozbala oıyny arasynda bir-biriniń betinen ǵana súıisken Kúnikeıdiń uıqydan turyp, tańerteńgi shaıda keshken sezimderi. Boıjetkendi jer-kókke syıdyrmaı barady. Osydan soń baryp ol eseıip ketedi. Anyǵynda mundaı kúıdi Baıman da keshirgen-di, biraq ol sertten taıyp, tipti súıgenin de umytyp, Kúnikeı aýyryp qalǵanda, basqa qalyńdyq izdep ketkeni roman bastalǵanda aıtylady. Másele – sezimdi, súıispenshilikti, mahabbatty qasterleýde, baǵasyn bilýde. Qadirine jetpegen ekensiń, sen de soǵurlym qadirsizge aınalasyń. Desek te bul – basqa áńgime. Kózdegenimiz alǵashqy mahabbat jáne sol sezimderdiń áseri emes pe?
«Mıymdaǵy qııalymnyń qolymen,
Sanam qazir sherte alady kúı túrli.
Keshe ǵana dóreki edim, sodyr em,
Ǵashyq boldym – adam boldym súıkimdi.
Kóńilimniń aýanymen jónedim,
Sekildenip jelge basyn ıgen shóp.
Keshe ǵana asqaq edim, ór edim,
Ǵashyq boldym – adam boldym ımenshek» demeı me Jumataı Jaqypbaev. «Kúnikeıdiń jazyǵynda» bul bylaı sýretteledi:
«Kúnikeı kirip boqjamanyń buryshynda qystyrýly turǵan jupar sabynyn alyp shyǵyp, ıyǵyna deıin túrinip, áýeli tyǵyrshyqtaı jumyr bilegin kópirtip jýdy. Sonan soń sabyndy eki alaqanyna ezip alyp, betine, moınyna, qulaǵyna deıin battastyra jaǵyp, appaq qyp bir qoıdy, betindegi aq kóbikti áýes qyp, kópke deıin sý tıgizbedi. Sabyn sińdi-aý degen kezde betin, qulaǵynyń ishi-syrtyn, moınyn aınaldyra bıpazdap, baptap jýyndy. Sodan keıin bir buryshy synǵan, tórtburyshty qańyltyr aınasyn keregeniń basyna ilip qoıyp, qasyn kerip, kózin bajyraıtyp, tisin aqsıtyp, buǵaǵyn bultıtyp, taranyp-syıpanyp, súrtinip, shashtaryn sylap jatqyzyp, ashyq omyraýyna tartqysyn baılap jatqanda, apasy qarap: «Nemene, kún uzyn bıpazdanyp bolmaǵanyń?» dep shaıyn urttaı bastady. «Nege asyqtyń, apa?» dep Kúnikeı jyly-jumsaq jymıyp, shaıǵa otyrdy».
Eń bastysy, osy sezimderdi umytpaǵan. Ony umytqan ózi de umytylady.
