Ǵylym • 21 Aqpan, 2024

Sapasyz kómir de kádege jaraıdy

523 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Ál-Farabı atyndaǵy Qa­zaq ulttyq ýnıver­sıte­tiniń ǵalymdary tó­mengi surypty kómirden bıo­­tyńaıtqysh aldy. Qa­zaq – nemis – qytaı ha­lyq­­aralyq qoldanbaly mıkro­bıologııa ǵylymı zert­hanasynyń mamandary iske asyrǵan jobanyń ereksheligi – tuzdanǵan topyraqty qalpyna kel­tirý men sapasyz kómirdi kádege jaratý.

Sapasyz kómir de kádege jaraıdy

Ǵalymdar jasaǵan bıo­tyń­aıt­qysh suıyq jáne untaq kúıinde óndiriske shyǵady. Mun­daı bıologııalyq tyńaıt­qysh daqyldardyń ónimin arttyryp, qorshaǵan ortaǵa eshqandaı zalal keltirmeıdi.

«Qazir topyraqtyń tuzdanýy álemde ekologııalyq ózekti máselege aınalyp otyr. Onyń saldary adam densaýlyǵyna, ósimdiktiń ónimdiligine keri áserin tıgizedi. Sony joıý úshin túrli hımııalyq ádis qol­danylady. Bul ádis tıimdi nátıje kórsetkenimen, qorshaǵan ortaǵa zııan. Jańa bıologııalyq  ónim tek ekonomıkalyq turǵydan emes, sonymen qatar aýyl sha­rýa­shylyǵy salasy úshin qaýip­siz ári tıimdi. Tuzdanǵan jáne qarapaıym topyraqta mıkro­organızmderdiń qalypty mıkroflorasy bolady. Biz sol mıkroflorany bólip alyp, sonyń kómegimen tómengi sapaly kómirdi bıosolıýbılızasııalaý arqyly gýmındi zat bólip alyp, alynǵan ónimdi tyńaıtqysh retinde engizemiz. Keıin tyńaıtqyshty tuzdanǵan topyraqpen aralastyrǵanda oń nátıjesin kórýge bolady. De­mek topyraqtaǵy tuzdyń kon­sen­trasııasy azaıyp, qalyp­ty nor­maǵa keledi», deıdi Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń kishi ǵylymı qyzmetkeri Bekzat Kamenov.

Búginde patent alý jáne kommersııalandyrý jumysymen aı­­nalysyp jatqan ǵalymdar al­da­­ǵy ýaqytta qorshaǵan ortaǵa zııan­­syz, daqyldyń ónimin ósirý­ge yq­pal etetin jańa ónimdi na­ryq­­­qa shyǵarýdy jos­parlap otyr.

 

ALMATY