Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Mınıstrdiń aıtýynsha, agroónerkásip salasyna júrgizilgen taldaýǵa salalyq bıznes-qoǵamdastyq ókilderi de qatysqan. Sonyń nátıjesinde birqatar júıeli másele men kedergi bolyp turǵan faktorlar anyqtalypty. Sonyń birinshisi – statıstıkanyń burmalanýy. Bunyń saldarynan sala boıynsha durys eseptelmegen derekterge súıene otyryp, sheshim qabyldanyp kelgen.
– Biz endi senimdi derekterge súıenip, zaman talabyna saı esepteýdiń jańa tásilderin qoldanýymyz qajet. Osy baǵytta jumysty bastap ta kettik. Arnaıy komıssııa quryldy. Komıssııa múshelerine aýyl sharýashylyǵyndaǵy derekterdi retke keltirý mindeti júkteldi. Ekinshi másele – ósimdik sharýashylyǵyndaǵy ártaraptandyrý negizinen qaǵaz júzinde júredi. Úshinshi másele – qoldanylatyn agrotehnologııalardyń deńgeıi men aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartý qarqynynyń tómendigi. Osylardyń nátıjesinde bizdegi ónimdilik tómen jáne óndirilgen ónimniń quny joǵary, – dep málimdedi mınıstr.
A.Saparov sondaı-aq sýarmaly eginshiliktiń áleýeti tolyq paıdalanylmaıtynyn, mal sharýashylyǵy ónimdiliginiń tómendigin de basa aıtyp ótti. Atalǵan máseleler oń sheshimin tabýy úshin aldaǵy josparly jumystardy aıtyp berdi.
– Memleket basshysy atap ótkendeı, aýyl sharýashylyǵy úshin eń ózekti másele – salanyń tolyqqandy qarjylandyrylmaýy. Bul joǵaryda atalǵan kóptegen máseleniń negizgi tamyry. Qaryzǵa beriletin qarjynyń tapshylyǵyna baılanysty fermerler tyńaıtqyshtardy, ósimdikterdi qorǵaý quraldaryn tıisti mólsherde paıdalanbaıdy, eskirgen tehnıkamen jumys isteıdi. Bul saladaǵy tıimdilik pen ónimdiliktiń tómendigine birden-bir sebep. Máseleni tolyǵymen sheshý úshin fermerlerdi óz ýaqytynda qoljetimdi nesıe qarajattarymen qamtamasyz etý mańyzdy. Prezıdent tapsyrmasy boıynsha bıyl aýyl sharýashylyǵyna qarajat tartý boıynsha úlken jumys júrgiziletin bolady. Buǵan bıýdjet qarjysy ǵana emes, basqa da kózderden, onyń ishinde ekinshi deńgeıli bankterdiń kapıtaly da qarastyrylady, – dedi ol.
Mınıstrdiń sózinshe, jyl saıyn kóktemgi egis jáne kúzgi jıyn-terim jumystaryna jeńildetilgen 1,5 trln teńge nesıe bólinip, bul qarjy qajettilikti tolyq qamtamasyz etýge baǵyttalýǵa tıis. Sondaı-aq 450 mlrd teńge qarajat aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartý jónindegi tapsyrmany oryndaý úshin 8-10 paıyzben jeńildetilgen lızıngke baǵyttalady. Al ınvestısııalyq jobalardy qarjylandyrýǵa 800 mlrd teńge qajet. Qazir qarjylandyrý kózderi qaıta pysyqtalyp jatqan kórinedi.
– Bul qarajattyń barlyǵy qaıtarymdy. Durysy, fermerler qoljetimdi nesıe alýy úshin jumys istep jatyrmyz. Jalpy otandyq aýyl sharýashylyǵyn kóterý – ortaq mindetimiz. Bul baǵytta jalǵyz mınıstrlik qana emes, oblys ákimdikteri de Prezıdent tapsyrmasyn oryndaý úshin agroónerkásip keshenin damytýǵa barynsha qoldaý kórsetýlerge tıis. Al jeńildikpen nesıe, jalpy memlekettik qoldaý alǵan fermerler naqty nátıje kórsetýi kerek. О́ndiris kólemin ulǵaıtyp, ónimniń qunyn kótermeýge tıis. Bul – eldegi sharýashylyqtardyń básekege qabilettiligin de arttyrady, – dedi mınıstr.