Quqyq • 29 Aqpan, 2024

Ǵalamtordaǵy qylmys

384 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

«Ańqaý elge – aramza molda» keıpine engen alaıaqtardyń aılasy «asqynyp» tur. Byltyr oblysta 747 ınternettegi alaıaqtyq qylmysy tirkelgen. Jergilikti turǵyndar alaıaqtarǵa 400 mln teńgege jýyq qarjysyn bergeni anyqtalyp otyr.

Ǵalamtordaǵy qylmys

Oblystyq krımınaldyq po­lısııa basqarmasy kıber qyl­mys­qa qarsy kúres tobynyń aǵa jedel ýákili Ashat Nurmanov­tyń aıtýyn­sha, alaıaqtardy ustaý ońaı emes. Ásirese bank salasy­na qa­tysty alaıaqtardy quryq­taý qıyndyq týdyrǵan.

«Byltyr ınternettegi alaıaq­tyqqa baılanysty 104 qyl­mys sotqa joldandy. Al 276 qyl­­mystyq is taraptardyń óz­ara keli­simine baılanysty qys­qar­tyldy. Jábirlenýshilerdiń arasynda áleýmettik mártebesi ártúrli azamattar bar. Onyń ishinde bıýdjet salasynyń qyzmetkerleri, memlekettik qyzmetshiler, zeınetkerler, tipti jeke kásipkerler de zardap shekken. О́tken jyly alaıaqtar atyraýlyqtarǵa shamamen 400 mln teńgege jýyq shyǵyn keltirdi», deıdi A.Nurmanov.

Onyń aıtýyna qaraǵanda, eń jıi kezdesetin aldaý túri – ınternet arqyly «joq taýarlardy» satý nemese qyzmet kórsetý ke­zinde aldyn ala aqy tóletý. Bank qyz­metkerleriniń atynan qońy­raý soǵatyn alaıaqtar da kóbeıgen. Onlaın-qaryzdy resimdeý arqy­ly jasalatyn qylmystyń úlesi úshinshi orynda tur. Sondyqtan qu­qyq qorǵaýshylar turǵyn­­dar­­ǵa árqashan saq bolý qajet­tigin, kez kelgen qońyraý men habar­lan­­dyrýǵa aldanyp qalmaýdy eskertedi.

Alaıaqtardyń aılasy alýan túrli bolyp otyr. Máselen, 27 jas­­­taǵy áleýmettik jelidegi pa­raq­­shalarda páterdi jalǵa berý jó­nin­de habarlandyrý jarııalaǵan. Osy habarlandyrýdan 20-ǵa jýyq turǵyn zardap shekken.

«Krımınaldyq polısııa bas­qarmasynyń qyzmetkerleri «Hi-Tech» is-sharasy kezinde kúdik­tiniń «Krisha.kz» paraq­sha­synda páterdi jalǵa berý jó­ninde jalǵan habarlandyrý berip kelgenin anyqta­­dy. Ol habarlasqan turǵyndardyń aldyn ala tólem retinde aýdarǵan qarjysyn alaıaqtyq jolmen ıem­dengen. Nazar aýdaratyn bir jaıt, kúdikti telefondaǵy daýysyn ártúrli únge ózgertip, birde jas qyz, keleside orta jastaǵy áıel bolyp sóılesken. Máselen, 37 jastaǵy turǵyn kúdiktimen WhatsApp messendjeri arqyly hat almasyp, aldyn ala 50 myń teńge aýdarǵan. Sońynda alaıaqqa aldanyp qalǵan. Tergeý kezinde kúdiktiniń osyndaı 3 qylmystyq iske qatysy bary dáleldendi», dep habarlady departamenttiń baspasóz qyzmeti.

Al kıber qylmysqa qarsy kúres tobynyń qyzmetkerleri áleý­­mettik jelide jumysqa orna­las­tyrý úshin jalǵan jarnama bergen kúdiktini anyqtady. Kú­dikti WhatsApp messendjeri ar­qyly «Denholm Zholdas» JShS-ǵa jumysqa ornalastyraty­ny jóninde jalǵan jarnama shyǵar­ǵan. Jarnama boıynsha 1970 jyl­ǵy er adam WhatsApp jelisi ar­qy­ly kúdiktimen hat almasqan. Kú­dikti er adamǵa jumysqa orna­lasý úshin aldyn ala tólem tóleý qajet­tigin aıtyp, Kaspi Gold qosym­sha­synda tirkelgen nómirdi usynǵan. Er adam sol nómirge áýeli 500 myń, keıin 300 myń teńgeni bólek aýdar­ǵan. Saldarynan jumys izde­gen azamatqa 800 myń teńge mate­rıaldyq shyǵyn kelgen. Jedel izdestirý is-sharasy kezinde Kaspi Gold qosymshasyna tirkelgen nó­mir­diń ıesi anyqtaldy. Ol óz ja­ýa­bynda atalǵan aqshany 1990 jyl­ǵy kúdiktige bergenin aıtypty.

Taǵy bir derekke toqtalsaq, Túrkistan oblysynyń turǵyny 2023 jyldyń aqpanynda Shymkent qalasynan arzan jıhaz usynyp, WhatsApp jelisinde mobıldi telefon nómirin qaldyrǵan. Bul jarnamaǵa atyraýlyq turǵyndar qyzyǵýshylyq tanytqan.

Atyraý qalasynyń turǵyn­dary bank qosymshasy arqyly ­6 aıǵa nesıe rásimdegen. Jarnama berýshige aldyn ala tólem retinde qomaqty qarjy aýdarǵan. Máse­len, Atyraý qalasynyń 1957 jyl­ǵy turǵyny Shymkent qalasy­nan 24 oryndyq aldyrýǵa tapsyrys bergen. Ol 6 aıǵa 675 996 teńge nesıe rásimdep, 833 myń teń­ge kóleminde aýdarym jasaǵan. Alaı­da tapsyrys bergen taýary jet­kizilmeı, satýshymen baılanys úzilgen. Keıinnen 66 jastaǵy qala turǵynyna 1 mln 508 myń 996 teńge materıaldyq shyǵyn kelgeni dáleldengen.

Oblystyq polısııa depar­tamenti krımınaldyq polısııa basqarmasynyń qyzmetkerleri osyǵan baılanysty jedel izdes­tirý is-sharasyn júrgizdi. Sóıtip, Túrkistan oblysynyń 1994 jylǵy turǵynyn anyqtaǵan. «Kúdikti­niń dál osyndaı alaıaqtyq jolmen Atyraý qalasynyń úsh turǵynyn aldap, jábirlenýshilerdiń 4 mln teńgesin ıemdengeni belgili bol­dy. Sotqa deıingi tergeý kezin­de 29 jastaǵy kúdikti óziniń qyl­mys ja­saǵanyn moıyndady. Aty­raý qalasynyń №2 sotynyń she­shi­mimen kúdikti qylmystyq quqyq buzý­shylyq úshin kináli dep ta­ny­lyp, 3 jyl merzimge bas bos­tan­dyǵyn shekteý jazasy taǵa­ıyndaldy», dep málim etti de­partamenttiń baspasóz qyzmetinen.

 

Atyraý oblysy 

Sońǵy jańalyqtar