Biraq qańtarda eldegi aılyq ınflıasııanyń ósimi 0,8%-dy quraǵan. Bul 2017–2021 jylǵy qańtardaǵy 0,6%-dy quraǵan tarıhı ortasha kórsetkishten joǵary eken. Jyldyq ınflıasııanyń ósýine jaýap retinde UB bazalyq mólsherlemeni birneshe ret kóterdi. 2022 jyly ol bes ret ózgerdi jáne jyl sońynda 16,75% bolyp rekordtyq deńgeıde belgilendi. О́tken jyldyń tamyz aıynan bastap retteýshi aqsha-nesıe saıasatyn jumsartýǵa kiristi.
Mamandardyń aıtýynsha, dezınflıasııaǵa, ıaǵnı onyń báseńdeýine jalaqynyń ósýi, aqsha massasynyń artýy, ulttyq valıýtamyzdyń turaqtalýy jáne bazalyq mólsherlemeniń túsýi sııaqty ishki faktorlar áser etedi. Syrtqy faktorlarǵa kelsek, bıyl qańtarda Reseıdegi ınflıasııa deńgeıi 7,44%-dy saqtap qaldy. FAO derekterinde (Azyq túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy) azyq-túlik baǵasynyń ındeksi 2024 jylǵy qańtarda jeltoqsandaǵy naqtylanǵan derektermen salystyrǵanda 1,2 tarmaqqa nemese 1,0%-ǵa tómendegeni aıtylǵan. Bul 2023 jyldyń qańtar aıymen salystyrǵanda 10,4%-ǵa tómendeýdi kórsetedi. 2024 jyldyń qańtarynda eýroaımaq elderindegi ınflıasııa 2023 jylǵy jeltoqsandaǵy 2,9%-dan 2,8%-ǵa deıin tómendedi.
Applied Economics Research Centre (AERC) Qazaqstandaǵy ınflıasııaǵa qatysty boljamyn jaqsartqanmen, 2024 jyldyń sáýirinen bastap ınflıasııanyń tómendeý qarqyny baıaýlaýy múmkin ekenin aıtyp otyr. Soǵan baılanysty AERC aqpan aıyndaǵy ınflıasııa deńgeıin aldyńǵy sholýdaǵy 9,10%-ǵa qarsy 9,04% (j/j) deńgeıinde boljaıdy. Inflıasııanyń tómendeýi qańtardaǵy naqty ınflıasııanyń tómendigimen jáne aqpandaǵy ınflıasııanyń shamaly joǵary baǵalanýymen baılanysty. Aıta keteıik, naýryz aıynan bastap joǵary bazalyq áser budan bylaı jyldyq ınflıasııa deńgeıin tómendetýge aıtarlyqtaı áser etpeıdi. Sondyqtan AERC ınflıasııanyń tómendeýi naýryz aıynan bastap birshama baıaýlaıdy dep kútedi.
AERC boljap otyrǵan shama – el Úkimetiniń ınflıasııaǵa qatysty kózdep otyrǵan mejesimen qaraılas ekenin baıqaımyz.
Sarapshylar ınflıasııa eki ese tómendese de azyq-túlik baǵasyna sondaı deńgeıde áser ete almaıdy deıdi. О́ıtkeni Reseıden keletin arzan taýarǵa tosqaýyl qoıa almaı otyrmyz, О́zbekstan men Qyrǵyzstannan jetken taýarlar da bizdiń paıdaǵa jumys istep jatqan joq. Al aýyldaǵy aǵaıyn ınflıasııa deńgeıin resmı oryndardyń málimetine emes, qaltasyndaǵy qarjy men bazardaǵy baǵaǵa qarap baǵalaıdy.
AERC boljamynda aldaǵy ýaqytta ınflıasııanyń dınamıkasy ishki jáne syrtqy ekonomıkalyq faktorlardyń ózara baılanysy jáne áserimen anyqtalatyny aıtylǵan. Demek «ınflıasııa ıildi me?» degen suraqqa jaýap berý áli erte. Ulttyq bank bir jyldaǵy ortasha ınflıasııa 7,5–9,5% sheginde saqtalady dep boljaıdy. Bul boljamnyń da joǵary shegin sáýirdegi ınflıasııa deńgeıi anyqtaıtyn bolady.
The Economist 22 aqpanda «Do not expect America’s interest rates to fall just yet: the risk of a second wave of inflation remains too great» degen taqyrypty aıǵaılatyp jarııalady. Ony sózbe sóz aýdarsaq, «Amerıkanyń paıyzdyq mólsherlemeleri tómendeıdi dep kútpeńiz: ınflıasııanyń ekinshi tolqynynyń qaýpi tym joǵary». Demek azyq-túlik ónimderi men shıkizat baǵasy tómendep jatqanymen, ınflıasııanyń sharyqtap ketý qaýpi áli seıilgen joq. «Inflıasııa óziniń sharyqtaý sheginen áldeqaıda tómen, biraq jeńilgen joq» degen pikirdiń basymdaý bolýyna osy faktor áser etip otyr...
