Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Osynaý sulý ólkege saıahatshylar tartýdy 2022 jyldan bastap «Baıtaq jer» jobasy qolǵa alǵan. Osyǵan oraı, elordada Ortalyq Azııanyń Eýrazııa qory (OAEQ), «Shevron», «Kazakh Tourism» kompanııalary birlesken dóńgelek ústel ótkizdi. Oǵan el aýmaǵynda týrızm salasyn damytýmen aınalysatyn kásipkerler, memlekettik mekeme qyzmetkerleri men sarapshy mamandar qatysyp, oı bólisti.
«2022 jyly OAEQ seriktes «Shevron» kompanııasymen birge «Baıtaq jer» jobasyn əzirlegen edi. Mamandarmen keńese kele ekotýrızm, etnotýrızmdi damytýǵa qolaıly aýyldardy kópshilikke tanytýdy josparlaǵan edik. Onyń bir baǵyty bıznes jobasyn iske asyra almaı júrgen aýyl turǵyndaryn qoldaý arqyly ishki týrızmniń kókjıegin keńeıtýge oraılastyrylyp otyr», deıdi jobanyń uıymdastyrýshysy Álııa Espaeva.
Onyń aıtýynsha, joba 2022 jyldyń kúzinde Aqmola óńirindegi Zerendi, Sandyqtaý, Qorǵaljyn aýdandarynda jumysyn bastaǵan.
– Bizdiń basty maqsat – týrızm salasynda jumys isteıtin Aqmola oblysyndaǵy aýyldyq kásipkerler men úkimettik emes uıymdardy qoldaý. Munyń aımaqtaǵy týrıstik ınfraqurylymdy damytýǵa jáne ekonomıkalyq jaǵdaıdy jetildirýge septigi zor», deıdi «Shevron» kompanııasynyń áleýmettik ınvestısııalar jónindegi keńesshisi Leıla Aıtmuhanova.
Jıynǵa qatysqan sarapshylar men kásipkerler Aqmola oblysyndaǵy aýyldyq jerlerdiń ekonomıkalyq belsendiligin, máselelerin talqylady. Sondaı-aq joba jetekshileriniń eleginen ekshelgen 22 kásipkerdiń 10-y jeńimpaz atanyp, olarǵa arnaıy sertıfıkat tabystady. Iаǵnı 10 kásipkerge 4-6 mıllıonǵa deıin mólsherindegi 2 jylǵa ósimsiz nesıe berildi.
«Olar bul nátıjege eki aıǵa sozylǵan qarqyndy oqytý baǵdarlamasy arqyly qol jetkizdi. Sonymen qatar jobanyń bilim berýdegi serigi «MOST» bıznes-akseleratory úshin bir kúndik oqytýda kásipkerlerdiń josparlaý, uıymdastyrý sapaly qarym-qatynas jasaý daǵdylaryn jetildirdi. Inkýbasııanyń II kezeńine deıin kásipkerler ózderiniń biligin tájirıbeli tálimgerlermen birlesip jumys isteý arqasynda edáýir jaqsartty», deıdi Á.Espaeva.
Qarjylandyratyn jobalar arasynda sporttyq balyq aýlaý, kıiz úı jasaý, demalys oryndaryn ashý jáne salt atty saıahat, t.b. bar. «Baıtaq jer» jobasyna byltyr Aqmola oblysynan 60-qa jýyq kásipker ótinish berip, oqytý baǵdarlamasynan ótken 6 qatysýshysy ósimsiz qaryzben óz jobalaryn júzege asyrypty.
Sondaı-aq jıynda kásipkerler saıahat salasyn damytýǵa qatysty óz oılaryn ortaǵa saldy. Máselen, kásipker Lázzat Batyrqojanyń aıtýynsha, bul joba aýyldyq jerlerdiń ekonomıkalyq áleýetin arttyrady, biraq oǵan da biraz ekonomıkalyq saýattylyq qajet.
«Baıtaq jer» jobasy biraz nársege kózimdi ashqany ras. Máselen, bıznesti ıntýısııamen júrgizip te kórdik. Alaıda onymyzdan kóp shıkilik shyqty. Oqý barysynda biz bıznes júrgizýge arnalǵan quraldar týraly mol maǵlumat aldyq. Bul joba arqyly aýyldyq jerlerge týrıster baryp, olardyń da, ózimizdiń de ekonomıkalyq jaǵdaımyzdy eselesek deımiz», deıdi kásipker Eldos Ospanov.
Al kásipker Juma Nurǵalıeva keıbir shalǵaı aýyldarǵa qatynaıtyn jol máselesi saıahat salasyn damytýǵa birshama kedergi keltirip otyrǵanyn jetkizdi. Sondaı-aq kásipker Qanat Tókesbaı, Elvıra Muqasheva joba aıasynda bıznesteriniń aýqymyn keńeıtip jatqanyn aıtty.
«Men jobanyń qatysýshy retinde qysqa tizimge kirdim. Bul biz úshin «Michelin» juldyzdy sapa belgisin alǵanmen birdeı boldy. Aqmola óńiri ejelden argarlyq aımaq. Máselen, jylqy janýary alǵash qolǵa úıretilgen jer de osy Aqmola ekeni belgili. Iаǵnı Botaı mádenıetiniń muralaryn da álemge tanytýǵa múmkindik mol. Menińshe, jalpy Aqmola óńirindegi eń ǵajap jerlerdi tanystyratyn biregeı jol kartasyn jasap, ártúrli saıahat uıymdastyrý arqyly da óńirge týrısterdi tartýǵa bolady dep esepteımin», deıdi Farıda Eleýsizova.
Qazirgi suranysta turǵan saıahattyń bir túri – etnotýrızm. Ol halyqtyń turmys-tirshiligin, salt-dástúri men mádenıetinen syr shertetin sala. Týrızmniń bul túrine qyzyǵýshylyq tanytatyn saıahatshylar úshin de Aqmola taptyrmas ólke.
«Bul óńirde ulttyq qaımaǵy buzylmaǵan aýyldardyń dástúrin, turmys-saltyn kórsetetin etnotýrızmdi de damytýǵa múmkindik bar. Onyń taǵy bir baǵyty retinde qazir qolóner sheberleriniń týyndylaryn tanytýǵa da kóńil bólinip keledi. Elimizdiń ár aımaǵynda memlekettiń qoldaýymen qolónershilerdiń kórmesin uıymdastyrý da dástúrge aınaldy. Sebebi qolóner kreatıvti ındýstrııanyń ajyramas bóligi sanalady», deıdi Altynaı Táńirbergenova.
Aqmola dese birinshi aýyzǵa túsetini de, oıǵa oralatyny da – Býrabaı. Biraq bul ólkeniń ǵajaby onymen bitpeıdi. Aýasynda arsha ısi bar aqseleýli aımaqtyń ár aýyly tunǵan syr. Al ony kórsem degen saıahatshylarǵa aýyldyq kásipker azamattar sapaly servıs jasap, nápaqasyn aıyryp jatsa quba-qup.