Azamattyq qoǵam men memleket arasyndaǵy kópir

Memleket basshysynyń bas­tamasymen qurylǵan Ulttyq quryltaı ınstıtýty – «Halyq únine qulaq asatyn memleket» qaǵıdatynyń naqtyly kórinisi jáne azamattyq qoǵam men memleket arasyndaǵy kópir qyzmetin atqarady. Quryltaı arqyly qu­zy­retti sarapshylar óz bas­ta­malaryn jáne azamattardyń tilek­terin memlekettik organ­darǵa tikeleı jetkizýge múmkindik alady.

Ulttyq quryltaı qyzmetiniń ma­ńyzdy aspektileriniń biri – azamat­tardyń ál-aýqatyn artty­rýǵa jáne ómir súrý sapasyn, onyń ishinde jappaı kásipkerlik arqyly jaqsartýǵa baǵyttalǵan bastamalar. Mysaly, Jastar saıa­saty tujyrymdamasy sheń­be­­rinde jas kásipkerlerge jyl­dyq 2,5% jeńildikpen nesıe berý engizildi. Sondaı-aq eńbekshilerdiń eldiń damýyna, órkendeýi men ál-aýqatyna qos­qan úlesin tanýǵa erekshe na­zar aýdarylady. Adal ári jasampaz eńbek qoǵamnyń negizgi qundylyǵyna aınalýǵa tıis. Osy jumys sheńberinde quryltaı músheleriniń kómegimen Qoǵamda eńbek qundylyǵy ıdeologııa­syn ilgeriletýdiń 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospary bekitildi, Eńbek kúnin merekeleýdiń jańa tásilderi qabyldandy.

Ulttyq quryltaı azamattyq qoǵam men qundylyqtar júıesin damytý boıynsha túrli is-shara­lar­ǵa bastamashylyq jasaı oty­ryp, qazirgi qoǵamnyń syn-tegeý­rinderine belsendi túrde den qoıady. Sonyń bir mysaly, otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qımyl jáne balalar men áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi túzetýlerge bastama jasaldy. Túzetýlerdiń kópshiligi Qazaq­stan­da áıelder men bala­larǵa qatys­ty qylmystar úshin jaýap­tylyqty qatańdatýǵa baǵyt­­tal­ǵan.

Ulttyq quryltaı múshe­le­riniń usynystary negizin­de Na­sha­qorlyqqa jáne esirtki bız­ne­sine qarsy kúrestiń 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jos­pary bekitildi. Sonymen qatar Oqýshylar men jastar ara­synda elektrondy temeki – veıpti tutynýdyń aldyn alý jó­nindegi 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy, 2023-2024 oqý jylyna arnalǵan bala­lardyń qumar oıyndarǵa jáne kompıýterlik oıyndarǵa (lýdo­manııa) táýeldiliginiń aldyn alý boıynsha jol kartasy qabyl­dan­dy.

Aqparattyq tehnologııa­lar­dyń damýy aıasynda azamattardyń medıa keńistiktegi qaýipsizdigi stra­tegııalyq mańyzǵa ıe. Osy turǵyda, Aqparattyq doktrınany iske asyrý jónindegi 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan is-qımyl jospary bekitildi. Bala­lar­dy qalaýsyz kontentten, kıber­býllıngten jáne basqa da aqparattyq qaýipterden qor­ǵaýdy qamtamasyz etýge baǵyt­tal­ǵan «Balalar – ınternet – medıa qaýipsizdik» jol kartasy qabyldandy.

Elimizde Volonterlikti da­my­týdyń 2021-2023 jyldar­ǵa arnalǵan jol kartasy qa­byl­danǵan. Volonterlikti qol­­­daý azamattyq qoǵamnyń da­mýy­­na yqpal etedi, óıtkeni erik­ti­ler ártúrli qoǵamdyq jáne qaıy­rymdylyq bastamalarǵa bel­sendi qatysyp, azamattardyń senimi men qoǵamdyq problemalardy sheshýge degen yntasynyń artýy­na yqpal etedi.

Taldaý jáne zertteý uıym­da­ry medısına, tehnologııa, ekonomıka syndy túrli salalarda qoldanýǵa bolatyn jańa bilim men tehnologııalardy qurýda sheshýshi ról atqarady. Osy oraıda Ulttyq quryltaı múshe­le­riniń usynymdary negizinde qabyldanǵan Taldaý jáne zertteý uıymdaryn damytý jónin­de­gi jol kartasy – ınnovasııalardy yntalandyrý, bilim men ǵylymdy damytý, sondaı-aq qoǵam men ekonomıkanyń ózekti problemalaryn sheshý úshin ma­ńyz­dy qadam.

Ulttyq quryltaı músheleri eldiń áleýmettik-mádenı damýyna, bilim berýge, ulttyq jáne má­denı murany saqtaýǵa da jiti nazar aýdaryp otyr. Atap aıtqanda, Qazaqstan Respýb­lıkasynda til saıasatyn damy­tý­dyń 2023-2029 jyldarǵa ar­nalǵan tujyrymdasyn bekitý eldegi kóptildilikti qoldaý men damytýǵa, qazaq tilin saqtaýǵa jáne ilgeriletýge negiz bolady. 7 tomdyq «Ejelgi dáýirden búgingi kúnge deıingi Qazaqstan tarıhy» akademııalyq basylymyn daıyndaý tarıhı murany saqtaý jáne eldiń ótkeni týraly bilimge qol jetkizýdi qamtamasyz etý úshin mańyzdy. «Biryńǵaı tár­bıe baǵdarlamasyn» ázir­leý, «Balalar kitaphanasy» baǵ­dar­lamasyn bekitý jáne 1 770 kitaptan usynylatyn kórkem ádebıetter tizimin qalyptastyrý mádenıettiń damýyna ceptigin tıgizedi.

Áleýmettik jáne ınjener­lik ınfraqurylymdy jań­ǵyr­tý esebinen «Aýyl – el be­sigi» jobasyn iske asyrý óńir­­lerdiń teńgerimdi damýy­na, aýyldyq aýmaqtardyń áleý­met­tik-ekonomıkalyq ále­ýe­tin nyǵaıtýǵa jáne qalalarǵa kóshi-qon aǵyndaryn azaıtýǵa jár­demdesedi.

Ulttyq quryltaı músheleriniń eldiń mádenı jáne zııatkerlik áleýetin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan bas­ta­malary da birshama. My­saly, «Kınematografııa týraly» zańǵa túzetýler ázirleý jáne fılmder monıtorınginiń bir­yńǵaı aqparattyq júıesin qurý kınematografııalyq ın­dýs­­trııa­nyń damýyna jáne óndi­riletin fılmderdiń sapasyn arttyrýǵa yqpal etedi. Sondaı-aq Parlamentte óńirlik rámiz­der­di retteý jónindegi zań jobasy qaralyp jatyr. «Áziret Sultan» tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıine «Ulttyq» mártebesin berý eldiń tarıhı jáne mádenı ıgilikteriniń mańyzdylyǵyn nyǵaıtady.

Ulttyq quryltaı – bul óz jumysyn túrli formattarda jú­zege asyratyn tutas qoǵamdyq ıns­tıtýt. Ulttyq quryltaıdyń resmı saıty jáne áleýmettik jeli­lerde akkaýnttary bar. «Habar» telearnasynda 2023 jyl­dan bastap túrli óńirlerdi qosýmen «Ult­tyq quryltaı» arnaıy baǵ­dar­lamasy kórsetilip keledi. Búgingi kúni 10 baǵdarlama efırge shyǵyp, onda eldiń damýyna yqpal etetin túrli bastamalar tal­qy­landy.

Quryltaıdyń birinshi jáne ekinshi otyrystarynda aıtylǵan Ulttyq quryltaı músheleriniń usy­nystaryn qaraýdyń qabyl­danǵan josparlary – memle­ket­tiń jurtshylyqtyń pikirine nazar aýdaratynynyń naqty dáleli. Bul usynystardy múd­deli memlekettik organdar tyń­ǵylyqty qarastyrdy. Cóı­tip, tal­qylanǵan ıdeıalar memle­ket­tik organdardyń el azamat­ta­ry­nyń suranystaryn iske asyrý jónindegi jumys baǵyttaryna aınaldy.