- Baqytjan Ásembekuly, áńgimemizdi Kóliktegi PD qyzmetiniń basym baǵyttary qandaı degen saýaldan bastasaq?
- Barshańyzǵa málim, ishki ister organdarynyń qyzmeti qoǵamdyq tártip pen qaýipsizdikti, azamattardyń konstıtýsııalyq quqyn qorǵaýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Qazirgi tańda, Departamenttiń qyzmet kórsetý aýmaǵyndaǵy temir jol torabynyń uzyndyǵy 21 myń shaqyrymnan asady. Respýblıkamyzda 20 áýejaı, 1047 jolaýshylar men júk tasymaldaýǵa arnalǵan stansııalar jáne 305 temirjol vokzaldary bar. Kólik polıseıleri osy aýmaqta qyzmet etedi. Jalpy, qylmyspen kúresý, aldyn alý, qylmystardy izin sýytpaı ashý – qyzmetimizdiń eń ózegi desek bolady. Sonymen qatar quqyqbuzýshylyqqa múldem tózbeýshilik qaǵıdatyn qalyptastyrý, zańǵa qaıshy áreketter men qylmys jasaǵany úshin jazanyń bultartpastyǵyn iske asyrý zor basymdyqqa ıe. Bul baǵytta Departament ózge quqyq qorǵaý qurylymdarymen ózara tıimdi ári úılesimdi jumys isteýde.
- Kólik obektilerinde jıi jasalatyn quqyq buzýshylyqtar týraly aıtsańyz?
- Jasalatyn qylmystardyń basym kóbi - bótenniń múlkin urlaýmen baılanysty. О́zińiz bilesiz, vokzaldar men poezdarda adamdar legi kúni-túni tolastamaıdy. Máselen, 2023 jyly temirjol jáne áýe kóligin paıdalanǵan 33 mln astam azamattyń qaýipsizdigi qamtamasyz etildi. Kóp jaǵdaıda, urlyqtar jolaýshylardyń óz múlikterine salǵyrt qaraýy saldarynan oryn alady. Sondyqtan azamattardyń kópshilik shoǵyrlanǵan jerlerde óz zattaryna óte muqııat bolǵandary abzal.
- Jyljymaly quramnan zattardy top bolyp urlaý, buzaqylyq, esirtki zattaryn zańsyz tasymaldaý boıynsha faktiler oryn aldy. Naqty mysal keltirseńiz?
- Aıtalyq, Pavlodar oblasyndaǵy zaýyttan Qytaı halyq respýblıkasyna jóneltilgen jalpy salmaǵy 370 tonnadan asatyn ferroqorytpa ónimin urlaǵan quramynda 5 adamy bar qylmystyq top ustaldy. Keltirilgen zalal 374 mln teńge.
Qaraǵandyda temir joldyń ústińgi qurylysy materıaldaryn urlaýmen aınalysqan uıymdasqan qylmystyq top ustaldy. Olar 83 mln teńge shyǵyn keltirgen. Astana áýejaıynda jolaýshylardyń júk sómkelerinen 15 mln teńge aqsha jymqyrǵan 6 adam ustaldy. Joǵaryda atalǵan qylmystyq isterdiń barlyǵy sotta qaralýda.
- Ǵasyr dertine aınalǵan esirtki qylmysynyń aldyn alý boıynsha júrgizip jatqan jumystaryńyz nátıjesiz emes shyǵar?
- О́tken jyly Departament pen onyń jelilik bólinisteriniń birlese jasaǵan is-qımyldarynyń arqasynda esirtki qylmysyna qatysty quqyq buzýshylyqtardyń 400-den astam faktisi anyqtalyp, 430 kg-ǵa jýyq ártúrli esirtki zattary tárkilendi. Sondaı-aq esirtki kontrabandasynyń 6 faktisine tosqaýyl qoıyldy.
Mysaly, jedel-izdestirý is-sharalaryn júrgizý barysynda О́zbekstannyń 25 jastaǵy azamaty ustalyp, odan jalpy salmaǵy 4,88 gramm bolatyn «mefedron» esirtki zaty salynǵan 11 býma tabylyp, tárkilendi. Tekserý kezinde quqyqbuzýshynyń esirtki jasyrýshy-kýrer ekendigi jáne Telegram-chattaǵy top basshysynan esirtki zattary jasyrylǵan koordınattardy alyp, olardy Aqtóbede taratyp júrgeni anyqtaldy. Sot úkimimen sheteldik azamat 10 jyl merzimge bas bostandyǵynan aıyrý jazasyna kesildi.
- Azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin taǵy da qandaı is-sharalar júrgiziledi?
- Elimizdiń árbir azamaty ózin qaýipsiz sezinýi tıis. Osyǵan sáıkes, kólik polıseıleri «Quqyqtyq tártip», «Qaýipsiz vokzal», «Temir jol-qaýiptiligi joǵary aımaq!» jedel-profılaktıkalyq is-sharalar aıasynda temir jol jıeginde ornalasqan eldi mekenderdiń turǵyndarymen jıyndar, al stýdentter arasynda leksııalar udaıy ótkizedi. Qaıǵyly oqıǵalardyń aldyn alý boıynsha jumystar «Qazaqstan temir joly» UK» AQ-men birlese otyryp júrgiziledi. Soǵan qaramastan, temir jol jaraqatyn alý faktileri áli de azaımaı tur. Ár adam óz ómiri úshin jaýapty deımiz. О́kinishke qaraı, kóptegen azamattar temir joldardy belgilenbegen jerden kesip ótýge beıim. Jazdy kúnderi balalar, shoıyn jolǵa shyǵyp oınaıdy. Qulaqqap kıgen keıbir jastar poezdyń dabylyn estimeýi saldarynan jazym bolǵan. Árıne, tyıym salynǵan jerlerden ótken azamattar tıisti ákimshilik jaýapkershilikke tartylady. Alaıda, bul ózekti máseleni aıyppul salý arqyly túbegeıli sheshý múmkin emes. Qaıǵyly oqıǵa bolmasyn desek, qaýipti aımaqtarda júrip-turý erejelerin qatań saqtaý qajet.
- Búgingi kúni ishki ister organdary qyzmetkerlerine qoıylyp otyrǵan talaptar qanshalyqty pármendi dep oılaısyz?
-«Elimizde «Zań jáne Tártip» qaǵıdatyn birjola ornyqtyrýda polısııa aıryqsha ról atqarady. Polısııa qashanda halyqqa úlgi-ónege bolýy kerek. Sonda ǵana jurt polısııaǵa senedi, ony qorǵan kóredi», dedi Prezıdentimiz Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev. Bul árbir polıseıge artylǵan óte úlken jaýapkershilik. Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý maqsatynda Ishki ister mınıstri, polısııa general-leıtenanty Erjan Sádenovtyń bastamasymen aýqymdy jobalar júzege asyrylýda. Basty maqsatymyz – zań men tártiptiń ústemdigin qamtamasyz etý. О́rkenıetti elder ekonomıkalyq qatynastardy retteýmen qatar, el zańdarynyń oryndalýyna da aıryqsha kóńil bóledi. О́ıtkeni, qoǵamdaǵy turaqtylyq pen temirdeı tártip qana eldi órkendetýdiń negizi. Ádiletti Qazaqstandy qurýdyń basty sharty da osy.
- Siz IIO-da uzaq jyldan beri eńbek etip kele jatqan kásibı maman, bilikti basshy retinde azamattardyń polıseılerge degen senimin arttyrýdyń alǵysharttary qandaı dep oılaısyz?
- Eń aldymen, polısııa qyzmetkerleriniń ózderi zań talaptaryn múltiksiz oryndaýlary tıis. Azamattyq qoǵamnyń polısııaǵa degen senimi saqshylardyń adal qyzmeti, kásibıligi, jeke quram arasynda tártipti nyǵaıtý jáne jemqorlyqty joıý arqyly artady.
Servıstik polısııa – bul polısııa qyzmetindegi klıentke baǵdarlanǵan tásil. Bylaısha aıtqanda, polısııaǵa júgingen árbir adamǵa zańdy, ýaqtyly, sypaıy ári sapaly qyzmet kórsetýdiń kepili degen sóz. Demek, halyqqa bılik ókili ǵana emes, senimdi kómekshi retinde de kózqaras qalyptastyrý qajet. Ishki ister organdary qyzmetiniń tıimdiligi artqan saıyn polıseılerdiń de abyroı-bedeli bıikteı túsedi.
Biryńǵaı aqparattyq keńistik quryp almaı qoǵam men polısııa dıalogyn jolǵa qoıý múmkin emes. Qazirgi kúni barlyq kólik obektilerinde QR-kodtar ornalastyrylǵan, solar arqyly azamattardyń 83% kólik polısııasyna senetinderin kórsetti. Buǵan qosa, azamattar kólik polısııasynyń qyzmetin jetildirý jóninde usynystar engizedi. Keıingi ýaqytta Departamentke arnaıy kelip, qyzmetkerlerge shynaıy alǵystaryn aıtyp jatqan azamattardyń sany kóbeıdi. Osynyń ózi-aq polısııa bedeliniń artyp kele jatqandyǵyn ańǵartady. Aldaǵy kezeńderde de bilim-biliktiligimiz ben barlyq kúsh-jigerimizdi el ıgiligine jumsap, ońtaıly sheshimder qabyldaıtyn bolamyz.
- Polkovnık myrza, Naýryz merekesine oraı oqyrmanǵa aıtar aq tilegińiz bar ma?
- Jańarý men jańǵyrýdyń basy sanalatyn Áz-Naýryz meıramy qutty berekeli bolsyn! Ulystyń Uly kúninde barshańyzǵa zor densaýlyq, shańyraqtaryńyzǵa shattyq tileımin.
Elimiz aman, Ulys oń, aq mol bolsyn!
Suhbattasqan Lázzat Nurmuqan
