Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Sonaý Atyraýdan Altaıǵa deıingi keń dalany ejelden meken etip kele jatqan keńpeıil, qonaqjaı el óziniń tilin, dilin, dástúrlerin barynsha birkelki sıpatta saqtap qalýǵa tyrysty. Oǵan sebep bolǵan basty nárse – halqymyz árdaıym ózara týysqandyq úrdisterin ulttyq salt-sana arqyly ornyqty etken, bir-biriniń muń-muqtajyn túsinýge, bir-birine rýhanı dem berýge mán bergen. Sondyqtan dástúrli qoǵamnyń negizgi ustanymdary men qundylyqtaryn barynsha boıyna sińirgen el etıkalyq qalyptar men baǵdarlardy óziniń rýhanı álemine tuǵyr etken.
Halqymyzdyń kóńiliniń darqandyǵy men márttigi, iltıpaty men izgiligi, baýyrmaldyǵy men týysqandyǵy osyndaı tarıhı tamyrlardan, rýhanı sabaqtastyqtan bastaý alady. Qazir elimizde qazaq halqy men sandaǵan etnos ókili ıyq tirese, tatý-tátti tirshilik keship jatyr. Etnostardyń basym bóligi ótken ǵasyrdyń aýmaly-tókpeli kezeńinde taǵdyrdyń jazýymen qazaq jerine qonys tepti. Keńqoltyq qazaq dalasy kelgen jurttyń eshqaısysyn alalamaı, bárin baýryna basty, barymen bólisti. Olardyń mádenıeti, tili, dini men salt-dástúrine qorǵan boldy. Etnos ókilderi de yntymaq pen tatýlyqty tý etti, ony búkil qoǵamnyń damý irgetasy retinde qabyldap, salıqaly saıasat júrgizdi. Táýelsizdik jyldary elimizde Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylýy, kóptegen ulttyq-mádenı ortalyq qyzmetiniń jandanýy da – osynyń naqty aıǵaǵy. Assambleıanyń qoǵamdyq-saıası ınstıtýt retinde qalyptasyp, ulttyq birlik pen etnosaralyq qatynastardy damytyp, órkendetý jolyndaǵy qadamdary alys-jaqynnyń da nazaryn aýdaryp, qyzyǵýshylyǵyn týǵyzyp otyr.
Búginde qazaq jeri – kimniń de bolsa shabyty men jasampazdyǵynyń, paıym-parasatynyń, aqyl-sanasynyń, adamgershiliginiń qaınar bulaǵy. Qazaq jeri – uly sezimder men arman-maqsattarǵa jeteleıtin, qaıratqa qaırat qosatyn qasıetti meken. Týǵan elimizdi kórkeıtý, onyń aldyndaǵy adamdyq paryzymdy óteý – zor jaýapkershilik jáne abyroıly mindet. Týǵan jerge qurmet qart tarıh pen salt-dástúrge, til men dinge, atamekenge degen shynaıy taǵzymnan bastalady. О́zara syılastyq pen yntymaqtyń negizi de osynda.
Birlik, beıbit ómir turǵysynda bizge qashanda tartymdy, júıeli, sabyrly saıasat qajet. Qoǵamymyz aqyl men sabyrdy birlikke júgindirý arqyly tynyshtyǵy men tutastyǵyn berik saqtap keledi. Sondyqtan yntymaq – qol jetken jeńisterimiz ben jetistikterimizdiń altyn arqaýy, turaqtylyq pen tynyshtyqtyń kilti, Táýelsizdiktiń birden-bir tiregi ekenin ár kez esten shyǵarmaýymyz kerek.
Yntymaq kúni bizdi ulttyq qundylyqtarǵa oraltyp qana qoımaı, el ishindegi aǵaıyn men syrttaǵy baýyrlardy baılanystyrýshy kópir retinde qyzmet etedi. Osy oraıda el kóleminde mádenı, rýhanı áralýandyqty ultty uıystyrýshy tetikke aınaldyrýdy maqsat tutqan birqatar is-sharalar uıymdastyryldy.
Bul kúni jalpyulttyq telemarafon – elimizdiń túkpir-túkpirindegi turǵyndar men sheteldegi qandastardyń qatysýymen tikeleı efırdegi quttyqtaý estafetasy ótkizildi. Telemarafon – sheteldegi otandastarymyz ben dostarymyz úshin Naýryz meıramyn bizben birge atap ótýge jasalǵan tamasha múmkindik.
Elordada EKSPO halyqaralyq kórme ortalyǵynda Etnoaýyl ashylyp, onyń aýmaǵynda alys-jaqyn shetelderdiń (Túrkııa, Iran, Ázerbaıjan, О́zbekstan, Tatarstan, Tájikstan, Túrikmenstan, Qyrǵyzstan) úzdik sheberleriniń qatysýymen qolónershiler jármeńkesi jumys istedi. Bul jármeńke ǵana emes, ártúrli halyqtardyń mádenı dástúrlerin ózara baılanystyratyn erekshe sán-saltanat bolady.
Baǵdarlamada shyǵarmashylyq ujymdardyń merekelik qoıylymdary, ulttyq taǵamdar gastrofestıvali, ulttyq sport túrleri boıynsha buqaralyq jarystar, shyǵarmashylyqqa arnalǵan open space aımaqtarynyń jumysy (sýret salý, qysh óneri, dombyrada oınaý, qobyz, balalarǵa arnalǵan músin jáne t.b.) qarastyrylǵan. Dál osyndaı baǵdarlama basqa óńirlerde de iske asyrylady. Atalǵan sharalar etnıkalyq, tildik jáne dinı ereksheligine qaramastan, barlyq turǵyndardyń Naýryznamaǵa degen yqylasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Yntymaq kúni – elimizdegi ultaralyq jarastyq pen syılastyqtyń biregeı úlgileri men dástúr jalǵastyǵyn pash etip, mádenı muramyzdy, ulttyq qundylyqtardy ulyqtap, bir-birimizge degen qurmetimizdi taǵy bir tanytatyn taǵylymdy mereke.
