«Taza Qazaqstan» • 25 Sáýir, 2024

Taza qala – tabıǵat aınasy

300 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazir je­ti­sýlyqtar qala mańyn qo­qys­tan tazartyp ja­tyr. Osy rette Taldyqor­ǵandaǵy Qyzyl tas – Tas­baqa tas jerinde «Tal­dyqorǵan – petro­g­lıf­ter eliniń astanasy» atty qaıyrymdylyq EKO fes­tıvali ótti.

Taza qala – tabıǵat aınasy

Atalǵan festıvalda «Jer kúni – Umaı» halyqaralyq meı­­ra­myna arnalǵan velosherý uıymdastyrylyp, aǵash kó­shet­­teri otyrǵyzyldy. Odan keıin aýmaqty qoqystan tazartý ju­­mystary qolǵa alyndy. Jalp­y, ekofestıvaldyń maqsaty – eko­logııalyq qundylyqtar men má­denı murany nasıhattaý. Odan bólek, Jetisý óńirinde ekolo­gııalyq týrızmdi damytýǵa baǵyt­taldy.

Igilikti is-sharaǵa qala ákimi Ernat Bázil qatysyp, EKO festı­valdy uıymdastyryp jatqan árbir janǵa, tabıǵat janashyrlary men eriktilerge alǵysyn bildirip, aǵash otyrǵyzý rási­mine qatysty. Sonymen qatar ob­lys­tyq mádenıet, arhıv jáne qujattama basqarmasy jáne bas­qarmaǵa qarasty mekeme qyz­met­kerleri de belsene qa­ty­syp, aǵash kóshetterin egýge jár­dem­desti. D.Raqyshev atyn­daǵy fı­larmonııa ánshileri konserttik baǵdarlamamen jınalǵan qaýym­nyń kóńilin kóterdi.

Ekofestıval aıasynda qa­tysý­­shy­larǵa Qyzyl tas – Tas­baqa tas petro­g­lıf­terine ekskýrsııa jasalyp, mádenı orynnyń tarıhy aıtyldy. Ashyq aspan astynda óńir qolónershileriniń kórmesi qoıyldy. Artynan túrli baıqaýmen jalǵasyn taýyp, jı­nalǵan qaýymdy bir serpiltip tastady.

Aıta keteıik, jıyn aıasynda Tasbaqa tas aýmaǵyna myńnan asa adam jınalyp,  200 dana aǵash kósheti otyrǵy­zyl­dy. Qazir óńirde  «Taza Qazaq­stan» respýb­lıkalyq ekologııalyq ak­sııasy­nyń aıasyndaǵy «Jasyl aımaq» aptalyǵy bas­taldy. Bir kúnde oblys kóleminde 1400-den asa aǵash otyrǵyzyldy.

Oblystyq energetıka jáne TÚKSh basqarmasynyń málimetine súıensek, kógaldandyrý sharalary oblystyń barlyq aýdan-qalasynda belsendi júrgizilip jatyr. Búgingi bir kúnniń ózinde 1401 túp aǵash otyrǵyzylǵan. Olar negizinen japyraq tuqymdas, qyl­qan­japyraqty jáne jemis aǵash­tary.

Máselen, Kerbulaq aýdany Saryózek aýlynda turǵyndar 850 túp qaraǵaı ekse, Aqsý aýdany Esebolatov, Qarasý aýyldarynda barlyǵy 150 túp alma aǵa­shy otyrǵyzyldy. Sol sııaqty Sarqan aýdany Almaly, Amangeldi aýyldyq okrýgterinde shyrsha, alma, bórtegúl aǵashtary egildi. Budan ózge aýdan-qa­lanyń barlyǵy da aptalyqqa bel­sendi qatysyp, kóshet otyrǵyzýmen qatar aǵashtardyń túpterin aǵartyp, parkter men skverlerdiń, mekeme-uıymdardyń aýma­­­ǵyna tazartý jumystaryn júr­­­­­gizdi. Bul jumystar apta boıy jal­­­­­­ǵa­­sady.

Aıta keteıik, óńir boıynsha «Qaz­sý­shar» fılıaly bıyl 173,1 sha­qy­rym kanal­dy tazartyp, 54 gıdro­teh­nıkalyq qury­lysty jáne 10 gıdro­posty jón­deýdi josparlap otyr. Búgin­de kanal­dyń 40 shaqyrymy tazartyldy, 1 gıdro­teh­nıkalyq nysan salyndy jáne 4-eýi jóndeldi.

Sonymen qatar 1060 sharýa qojaly­ǵy­men sý berý týraly kelisimsharttarǵa qol qoıyldy. Sharýalar 20 myń gektarǵa jýyq alqapty sýarý úshin 174 mıllıon tekshe metr sý alady.

 

Jetisý oblysy 

Sońǵy jańalyqtar