Konferensııa aıasynda «Zeınolla Sánik atyndaǵy mádenıet qorynyń» demeýshiligimen Zeınolla Sánik atyndaǵy baspagerlik-redaktorlyq ortalyq ashyldy.
Jazýshy, folklorshy, baspager, etnograf, aýdarmashy Zeınolla Sániktiń shyǵarmashylyq murasyn zertteý men nasıhattaýǵa arnalǵan alqaly jıyndy fakýltet dekany Temirǵalı Kópbaev júrgizdi.
Ushan-teńiz murasy oqyrmanǵa jol tapqan qalamgerdiń ómiri men shyǵarmashylyǵy haqynda oı tolǵaǵan rektordyń ǵylymı-ınnovasııalyq jónindegi prorektory Jamıla Aıtjanova: «Zeınolla Sánik – qazaqty súıýdiń jarqyn úlgisin kórsetken tulǵa. Búginde jazýshy eńbekteriniń ǵylymı aınalymǵa enýi stýdentter men zertteýshiler úshin kóptegen derekterdi ashýǵa múmkindik beredi. Qara shańyraqta jazýshy atyndaǵy qordyń demeýshiligimen ortalyqtyń ashylýy stýdentterdiń zamanaýı tehnologııalardy, baspa isindegi jańa ádisterdi ıgerýge yqpal etetin bolady», dep atap ótti.
Jıyn barysynda zamanýı jabdyqtalǵan ortalyqtyń ashylýyna qoldaý kórsetken otbasyna – jazýshynyń jubaıy Shámshibaný Hamzaqyzyna, uly Qanat Zeınolaulyna ýnıversıtet basshylyǵy alǵys aıtyp, qurmet kórsetti.
«Ǵulama jazýshy Zeınolla Sániktiń Qytaı elinen ákelgen etnografııalyq dúnıeleri, ápsanalary, oılary, aýdarǵan shyǵarmalary, tól eńbekteri qazaq rýhanııatynyń baılyǵyna aınaldy. Qazaqtyń mańdaıaldy Qabdesh Jumadilov, Jaǵda Babalyquly, Dánesh Raqyshevtaı tulǵalary alpaýyt eldiń jeteginde ketpeı, jınaqtap elge alyp kelgen baı murasyn qazaqtyń ıgligine paıdalanýǵa tabys etti. Muraǵa qaldyrdy. Qalamgerdiń shyǵarmashylyq qoryndaǵy qundy eńbekteri óskeleń urpaqtyń ulttyq muralarymyzǵa qanyǵyp ósýine yqpal etip, órkenıetimizge áli de talaı jyldar azyq bolatyny anyq», dedi Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Mereke Qulkenov.
Alqaly jıyn ary qaraı aqyn Ulyqbek Esdáýlet, «Atamura» korporasııasynyń prezıdenti Raqymǵalı Abraruly, M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Kenjehan Matyjanov, taǵy da basqa zııaly qaýym ókilderiniń ózekjardy pikirlerimen jalǵasyn taýyp, jazýshynyń shyǵarmalaryndaǵy kórkemdik izdenister týraly fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Gúljahan Orda, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Dúısengúl Jahan baıandama jasady. Jazýshynyń shyǵarmashylyq murasy, baspagerlik qyry, redaktorlyq sheberligi týraly oı bólise kelip, jıynǵa qatysýshylar ulttyq baspa isiniń damýy, elektrondy kitap naryǵyndaǵy ózekti máselelerdi de ortaǵa saldy.
Osy oraıda elimizdegi baspa isi, redaktorlyqty sheber meńgergen qalamgerdiń rýhanı murasyn nasıhattaýda atqarylyp jatqan ıgi istermen bólisken «Zeınolla Sánik atyndaǵy mádenıet qorynyń» tóraǵasy, aqyn Serik Qalıev: «Jazýshy, baspager Zeınolla Sánik qyryq jyldan astam ýaqytyn ulttyq qundylyqtardy ulyqtap, el ishindegi folklordy jınap, ony baspada kitap etip shyǵarýǵa arnady. Sheteldegi qandastyrymyz arasynda aqyn-jazýshylar kóp bolǵanymen, redaktor-baspager bolǵan tulǵalar neken-saıaq. Sondyqtan da qalamgerdiń qashanda baspagerlik, redaktorlyq qyry aıshyqtalyp, tulǵasyn bıiktetip turatyn. Sheteldegi qazaq baspa isiniń damýyna, der kezinde qundy dúnıelerdiń kitap bolyp jaryqqa shyǵýyna ushan-teńiz sińirgen eńbegi sonyń aıǵaǵy», dep atap ótti.
Tarıhı otanyna 2000 jyldary oralǵan jazýshy Zeınolla Sánik ómiriniń sońyna deıin qalamgerlikti qarý etip, zertteýlermen, baspagerlik ispen aınalysty. Zertteýshiler búginde tulǵa murasyn jazýshylyq, zertteýshilik turǵydan qarastyra kelip, baspagerlik, aýdarmashylyqtaǵy eńbekteriniń ǵylymı negizine zer salyp keledi.
1935 jyly Tarbaǵataı aımaǵyna qarasty Shaǵantoǵaı aýdanynda dúnıege kelgen qalamger orta mektepti bitirgennen keıin 1953-1958 jyldary Beıjińde Kommýnıstik jastar odaǵy ortalyq komıtetiniń mektebinde tálim alyp, jastar odaǵynda eńbek etti. О́miriniń segiz jylyn «halyq jaýy» qamytyn arqalaı júrip ótkizgen jazýshy Úrimjidegi «Jastar baspasynda», «Halyq baspasynda», «Shyńjań jastar órender» baspalarynda redaktorlyq, aǵa redaktorlyq qyzmetterin rýhanııatqa, jastar boıynda qundylyqtardy dáripteýge baǵyttady. Qazaqtar kóp qonystanǵan aýdandarǵa shyǵyp, dastandar, shejireler, batyrlar týraly ańyzdardy, jyraýlardyń shyǵarmalaryn jınap, jazyp alyp, aýdarǵan eńbekteri Qytaıdaǵy talaı qazaq balasynyń rýhanı azyǵyna aınaldy. 1978 jyly aqtalǵannan keıin baspa isin qatar ala júrip, eki tomdyq «Qazaq balalar» ertegisin jazdy. Búginde qalamger qalamynan shyqqan «Taý juldyzy», «Qarakereı Qabanbaı», «Qazaq etnografııasy», «Qazaqtyń turmys-salt bilimderi», «Dala mádenıeti týraly tolǵanystar», «Tabıǵat tálimi», «Han batyr Qabanbaı», «Qaıraqbaı», «Basbaı», «Sergeldeń», «Iz», «Tuǵyryl han – Demejan batyr», «Súleımen bı», sondaı-aq 15 tomdyq shyǵarmalar jınaǵy ulttyq ádebıet qorynyń mazmunyn baıytyp turǵany anyq.
Is-shara aıasynda stýdentter arasynda uıymdastyrylǵan baıqaý qorytyndysy jarııalanyp, «Úzdik baspasóz jarııalanymy», «Úzdik ǵylymı jumys», «Dızaın óneriniń úzdik týyndysy» atalymy boıynsha 20-dan astam stýdent Zeınolla Sánik atyndaǵy arnaıy shákirtaqynyń ıegeri atandy.
Jıyn sońynda jazýshynyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «О́mirinen úzik syrlar» kitap jáne fotosýretter kórmesi ótti.
ALMATY
