Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan-Sıngapýr bıznes forýmynda sóz sóıledi

Memleket basshysy óz sózinde Qazaqstan Sıngapýr stılindegi ekonomıkalyq reformalar júrgizetin, mol múmkindikter usynatyn jáne ekonomıkasy qarqyndy damyp kele jatqan el ekenin aıtty.

«Elimizde erkin naryqty damytýǵa, ınnovasııany yntalandyrýǵa jáne bilimge negizdelgen ekonomıkaǵa kóshýge baǵyttalǵan aýqymdy reformalar bastaldy. Bul reformalar eń joǵary halyqaralyq standarttarǵa, sonyń ishinde EYDU standarttaryna saı keledi. Jaqynda men ulttyq ekonomıkany aıtarlyqtaı yryqtandyrýǵa negiz qalaıtyn mańyzdy Jarlyqqa qol qoıdym. Qazaqstan aımaqtaǵy ınvestısııa tartatyn negizgi ortalyq bolyp qalýy úshin jańa ınvestısııalyq sıkldy iske qostyq. Strategııalyq maqsatymyz – 2029 jylǵa qaraı shetelden 150 mıllıard dollar tikeleı ınvestısııa tartý. Biz ınvestorlarǵa keshendi memlekettik qoldaý kórsetý jáne shuǵyl sheshim qabyldaý qanshalyqty mańyzdy ekenin jaqsy túsinemiz. Osy maqsatta strategııalyq, ınvestısııalyq jobalarǵa jetekshilik etetin quzyreti joǵary Investısııalyq keńes qurdyq», dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan men Sıngapýr geografııalyq jaǵynan alshaq ornalasqanyna qaramastan, saıası jáne ekonomıkalyq turǵyda senimdi seriktes elder ekenine ári solaı bolyp qala beretinine nazar aýdardy.

«Biz Ońtústik-Shyǵys Azııadaǵy jetekshi seriktesimiz – Sıngapýrmen berik qatynastardy joǵary baǵalaımyz. Byltyr ekijaqty saýda kólemi 1,8 mıllıard dollardy qurady. Sıngapýrdyń Qazaqstanǵa quıǵan ınvestısııasy 1,7 mıllıard dollardan asty. Taıaý jyldary bul kórsetkish eselene túsedi dep sanaımyz. Osy oraıda ekijaqty seriktestikti damytý úshin berik quqyqtyq negizdiń bolýy asa mańyzdy. Biz Investısııany kótermeleý jáne ózara qorǵaý týraly úkimetaralyq kelisimdi ratıfıkasııaladyq. Bul qujat ınvestısııalardyń joǵary deńgeıde qorǵalýyn qamtamasyz etedi», dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy yntymaqtastyqtyń birqatar perspektıvti baǵytyn aıqyndap berdi. Prezıdent qalany damytý sektoryn birinshi baǵyt retinde atady. Sondaı-aq Qazaqstanda múlde jańa ári ıntegrasııalanǵan megapolıs salý bastamasyn óte mańyzdy joba dep sanaıdy.

«Bul joba bolashaqta «Ortalyq Azııadaǵy Sıngapýrǵa» ári halyqaralyq jetekshi bıznes-habqa aınalýdy kózdeıdi. Osy maqsatqa bólingen myń sharshy kılometrge jýyq aýmaq Arnaıy ekonomıkalyq aımaq rejıminde damıdy. Sıngapýrlyq Surbana Jurong kompanııasy atalǵan jobanyń keshendi josparyn ázirlegenin erekshe atap ótkim keledi. Forým aıaqtalǵan soń, barlyq múddeli tarappen osy máseleni talqylamaqpyn. Sıngapýr bıznesi keleshegi zor bul bastamaǵa belsendi atsalysady dep úmittenemin», dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń Sıngapýrǵa asa mańyzdy shıkizat pen tabıǵı resýrstardy jetkizýge daıyn ekenin aıtty.

«2040 jylǵa qaraı sırek kezdesetin metaldarǵa degen álemdik suranys tórt ese artatynyn eskere otyryp, shamamen barlanbaǵan 5000 ken orny bar Qazaqstan osy áleýetti birlese damytý úshin senimdi seriktes bola alady. Biz Qazaqstandaǵy mys jáne fosfat ken oryndaryn barlaýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵan Indorama kompanııasymen uzaqmerzimdi yntymaqtastyq ornatýǵa úlken úmit artamyz», dedi Prezıdent.

Memleket basshysy elimizdiń jańartylatyn energııa salasyndaǵy zor áleýetine qyzyǵýshylyq artyp kele jatqanyn atap ótip, Sıngapýr kompanııalaryn ekologııalyq taza energııa óndirý, atalǵan salada tehnologııa jáne tájirıbe almasý úshin seriktestikti keńeıtýge shaqyrdy.

«Sıngapýr qoqys jaǵý arqyly qýat óndiretin ozyq qondyrǵylarymen jáne qaldyqtardy basqarý jónindegi ınnovasııalyq tehnologııalarymen tanymal. Bizdi qaldyqtardy retteýdiń osy ınnovasııalyq tásili qyzyqtyrady ári atalǵan saladaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa nıettimiz», dedi Prezıdent.

Memleket basshysynyń aıtýynsha, geografııalyq alshaqtyq pen baılanystyń nasharlyǵy uzaq jyldar boıy eki memlekettiń ekonomıkalyq yqpaldastyǵyn tejep keldi. Búginde jahandaný men damyǵan ınfraqurylymnyń arqasynda elder arasyndaǵy ózara baılanys burynǵydan áldeqaıda jaqsardy. Bul rette Qasym-Jomart Toqaev otandyq «Qazaqstan temir joly» kompanııasy men sıngapýrlyq PSA International kompanııasy arasyndaǵy Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytynyń nemese «Orta dálizdiń» áleýetin paıdalanýǵa baǵyttalǵan sınergııalyq seriktestikti mysalǵa keltirdi.

«Atalǵan baǵyt Eýrazııa keńistigindegi yntymaqtastyqty múldem jańa deńgeıge shyǵara alady. Bul – Ortalyq jáne Shyǵys Azııadan Eýropaǵa shyǵatyn eń tóte ári ornyqty jol. Sıngapýr kompanııalary men qarjy ınstıtýttary bul saladaǵy bıznes pen ınvestısııanyń múmkindikterin zerttep, aıtarlyqtaı paıdaǵa kenele alady dep sanaımyz. Vetnamdyq SOVICO Group kompanııasynyń Qazaq Air avıakompanııasyn jekeshelendirýin quptaımyn. Bul Qazaqstan men ASEAN elderi arasyndaǵy áýe qatynastaryn jandandyrýǵa múmkindik beredi», dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzy zor ekenine nazar aýdardy. Sıngapýr kompanııalaryna birlesken agroınnovasııalyq ortalyqtar qurý, dáldigi joǵary eginshilik jáne sý resýrstaryn barynsha tıimdi paıdalaný baǵyttarynda birlese jumys isteý usynyldy.

Prezıdent bıotehnologııa jáne medısına salalarynda yqpaldastyq jasaý úshin mol múmkindik bar dep sanaıdy.

«Bizdiń eldiń farmasevtıka salasy – óńirdegi eń qarqyndy damyp kele jatqan naryqtardyń biri. Pfizer, Roche, GE Healthcare jáne Philips sekildi álemdik jetekshi kompanııalar dári-dármek pen medısınalyq qural-jabdyqtardyń jergilikti óndirisin ashýdy josparlap otyr. Biz birlesken zertteýlerdi, sondaı-aq dáriler men bıopreparattar óndirisin qarjylandyrý úshin «Báıterek» ulttyq holdıngi men Forebright kompanııasynyń ınvestısııalyq qor qurý josparyn quptaımyz», dedi Memleket basshysy.

Prezıdent sıfrlyq sektordy ónimdilik pen ekonomıkalyq ósimniń artýyna áser etetin taǵy bir perspektıvti baǵyt retinde atady.

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, Qazaqstan Sıngapýr sııaqty Eýrazııa qurlyǵynda jetekshi tehnologııalyq jáne IT-habqa aınalýdy kózdeıdi. Naqtyraq aıtqanda, elimiz jańa ári keshendi IT-jobalar, ásirese jasandy ıntellekt salasynda mańyzdy bastamalar jasaý úshin R&D jobalar, startaptar, bilim sekildi túrli baǵyt boıynsha aýqymdy yntymaqtastyqty jolǵa qoıýǵa múddeli.

Qasym-Jomart Toqaev sózin qorytyndylaı kele, «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń ınvestısııa tartý isindegi artyqshylyqtaryna nazar aýdardy.

«Búginde AHQO alańynda álemniń 80 eliniń eki myńnan astam kompanııasy jumys isteıdi. Olar Qazaqstanǵa jáne búkil óńirge ınvestısııa tartýǵa yqpal etedi. Sıngapýrdyń 30-dan astam kompanııasy AHQO-nyń rezıdenti sanalady. Keleshekte olardyń sany arta túsedi dep senemin. Qarjy ortalyǵy Sıngapýrdyń Aqsha-kredıt basqarmasymen qarjy tehnologııasy, «jasyl qarjy» jáne ıslam bankıngi salalaryndaǵy ózara tıimdi seriktestikti damytý úshin tyǵyz qarym-qatynas ornatqan. AHQO-da Qazaqstan-Sıngapýr tikeleı ınvestısııa tartý qorynyń qurylýy eki eldegi birlesken kásiporyndardy qarjylandyrý úshin ońtaıly alań bola alady», dedi Prezıdent.

Forým aıaqtalǵannan keıin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń jáne Sıngapýr Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary – Ekonomıkalyq saıasat jónindegi úılestirýshi mınıstr Heng Sýı Keattyń qatysýymen kommersııalyq qujattarǵa qol qoıý rásimi ótti.  Mynadaı qujattarǵa qol qoıyldy:

1. «Qazposhta» AQ men SingPost arasyndaǵy Strategııalyq yntymaqtastyq týraly kelisim;

2. «KTZ Express» AQ men Global DTC arasyndaǵy Sıfrlyq dálizdi iske qosý týraly deklarasııa;

3. «Qazaqstan temir joly» UK» AQ, PSA KZ Pte Ltd, KPMC Ltd jáne G-trans Service arasyndaǵy Yntymaqtastyqty odan ári damytý týraly memorandým.

Budan bólek, bıznes forým aıasynda mynadaı qujattarǵa qol qoıyldy:

1. Forebright Capital Asia Private Limited, «Qazaqstan Investment Corporation» AQ jáne «BGI Hong Kong Tech Co., Limited arasyndaǵy Forebright Life Science Technology Fund týraly ınvestısııalyq kelisim;

2.  «Bırıýk Altyn» JShS men AlDigi Holdings Pte. Ltd kompanııasy arasyndaǵy kelisim;

3. Qazaqstannyń «Syrtqy saýda palatasy» JShS men Sıngapýrdyń óndiristik federasııasy arasyndaǵy О́zara túsinistik týraly memorandým;

4. «Caspian Group» AQ men China Regional Development and Planing Institute Co., Limited arasyndaǵy О́zara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly memorandým;

5. «Caspian Group» AQ men KPMG Samjong Accounting Corp. arasyndaǵy О́zara túsinistik týraly memorandým;

6. «Mandarin building» JShS, «Singapore International School Kazakhstan» JShS jáne Kinder World International Group arasyndaǵy Yntymaqtastyq týraly kelisim;

7. Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men Nomadic Innovation Hub kompanııasy arasyndaǵy О́zara túsinistik týraly memorandým;

8. Nomadic Innovation Hub pen Clockster arasyndaǵy ınvestısııalyq kelisim;

9. Nomadic Innovation Hub pen Snap hunt rekrýtıng platformasy arasyndaǵy ınvestısııalyq kelisim.