Foto: gov.kz
Jurtshylyqty jarylqaǵan bastamaǵa kásibı zańgerler, sonyń ishinde tájirıbeli, bedeldi notarıýstar, prokýrorlar qatysady. Sondaı-aq tergeýshiler, sot oryndaýshylary, polısııa qyzmetkerleri, kámeletke tolmaǵandarmen jumys isteıtin qyzmetkerler, ádilet organdary, kóshi-qon polısııasy, bank ombýdsmeni de jumyldyrylady. Aksııa elimizdiń barlyq qalalary men eldi mekenderinde jyl saıyn ótedi.
– Bıyl da naýqan týraly áleýmettik jelidegi jarnamalardan kórdim. Jyl saıyn qatysamyn. Byltyr aksııa aıasynda múlikti bólýge qatysty zańgerlik keńes aldym. Barlyǵyn saýatty túrde túsindirdi. Ádette jaqsy zańgerlermen keńesý kóp aqshany talap etedi, – dedi Taraz qalasynyń turǵyny Aıgúl Amantaeva.
Byltyr sarapshylar neke, otbasy, muragerlik, turǵyn úı, qylmystyq, eńbek, azamattyq quqyq, sot sheshimderin oryndaý, densaýlyqqa keltirilgen zııandy óteý, ákimshilik quqyq buzýshylyq jáne taǵy basqa salalarǵa qatysty kóptegen suraqqa jaýap bergen.
Bir qýantatyny, aksııa azamattardy qabyldaý merzimin shektemeıdi. Eń sońǵy kelýshige deıin jalǵasa beredi. Qabyldaýdy memlekettik organdardyń ókilderi júrgizedi. Tolymdy ári naqty usynystardy alý úshin ózińizben birge iske qatysty qujattardy alyp kelýińiz qajet.
Jalpy, búginde halyqtyń quqyqtyq saýatyn jetildirýge arnalǵan is-sharalar legi jeterlik. Onyń taǵy biri – «Qaryzsyz qoǵam» jobasy. «Amanat» partııasy iske qosqan bastamanyń ıgiligin 65 myń adam, bıyl 49 myń adam kórgen. Qatysýshylardyń jartysyna jýyǵy bilikti qarjy jáne zań mamandarynyń kómegin alǵan. Arasynda shottyń buǵattalýynan bastap qaryzdy qaıta qurylymdaý, sottan tys bankrottyq rásimdeý, kollektorlarmen jumys sekildi 20 baǵytta kómek júrgizilgen. Sondaı-aq qarjy sarapshylary bıznes-jospar jazý, otbasylyq bıýdjetti qolǵa alýdy da úıretken.
«Qaryzsyz qoǵam» jobasynyń jetekshisi Aqmaral Bekmurzaevanyń sózinshe, bul jobanyń maqsaty – elimizdegi mektepterde, kolledjderde jáne joǵary oqý oryndarynda qarjylyq saýat oqýlyqtaryn ázirleý.
– Másele tabys kóleminde emes, oılaý júıesinde ekenin túsinip, qatysýshylardy tutyný psıhologııasynan únemdeý psıhologııasyna baǵyttap jatyrmyz. О́ıtkeni qarajatty durys josparlaý, durys basqarý tásilderi bolmasa, adam qansha tabys tapsa da, jetkize almaıdy. Sondyqtan oqýlyqtardy jazarda 543 myń adamǵa saýalnama júrgizilip, qazirgi «Qarjylyq saýat» pániniń barlyq kemshilikteri anyqtaldy. Mysaly, keı mektepterde qarjy salasyna qatysy joq tarıh, qazaq tili, dene shynyqtyrý muǵalimderi sabaq beredi eken. Oqý materıaldary qyzyq emes. Muny mektepte júrip-aq mobılograf, kontentmeıker, SMM bolyp tabys tabatyn oqýshylar aıtady. Krıptovalıýtaǵa, ınvestısııalyq qorlar men naryqtarǵa qyzyǵatyn urpaq ósip keledi. Soǵan laıyqty ustazdar men oqýlyqtar áli joq. Biz Oqý-aǵartý mınıstrligimen birlesip, oqýlyq jazatyn ádisnamalyq top qurdyq. Bul top Fınlıandııa men Estonııa tájirıbesin alýǵa arnaıy baryp, Yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy. PISA reıtınginde Fınlıandııa men Estonııa qarjylyq saýat boıynsha álemde jetekshi oryn alady. Bul elderde bala kezinen aqshany qalaı jumsaý keregi, qaýipsizdik qory úıretiledi, – dedi ol.
