Almatyda «Energııa tıimdiligi is júzinde» taqyrybynda ótken konferensııada respýblıkadaǵy, sondaı-aq dúnıe júzindegi energııa tapshylyǵy, únemdeý máseleleri talqylandy.
Jıynǵa Almaty qalasy ákimdiginiń ókilderi, Danııa, Túrkııa, Reseıden kelgen sarapshylar, respýblıka aımaqtarynan energetıka salasynyń mamandary qatysyp, ǵalymdar, joǵary oqý oryndarynyń oqytýshylary pikirlerimen bólisti.
Byltyr Birikken Arab Ámirlikterinde ótken BUU Klımattyń ózgerýi jónindegi konferensııada Parıj kelisiminiń maqsattaryna jetý úshin búkil álemde energııa tıimdiligin arttyrý qarqynyn eki ese údetý kerek degen qorytyndy jasaldy. Qazaqstanda energııa tıimdiligin arttyrý barlyq sektorlarda qolǵa alynǵan deýge negiz bar. Alaıda álem elderimen tájirıbe almasýda Danııa sııaqty elder úlgisine arqa súıeý mańyzdy. О́ıtkeni Danııa álemde turaqty damýdyń úlgisi retinde tanymal eldiń birine aınalyp otyr. Jıyn barysynda Danııa Elshiligi mıssııasy basshysynyń orynbasary Kasper Korsgaard memleketter arasyndaǵy yntymaqtastyq aıasynda jasyl ekonomıkany damytý tıimdiliginiń artyp kele jatqanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, jańǵyrmaly energııa kózderine, tıimdi tehnologııalarǵa jáne belsendi saıasatqa qatysty berik ustanymnyń nátıjesinde bul el klımattyń ózgerisimen kúreste jańa tehnologııalyq jetistikterdi paıdalanyp keledi.
Túrkııadaǵy, Taıaý Shyǵystaǵy, Afrıkadaǵy jáne Ortalyq Azııadaǵy Danfoss aımaqtyq prezıdenti Zııad Al Bavalız búgingi tańda qoljetimdi sheshimderdiń kómegimen energııa tıimdiligin arttyrý Qazaqstan úshin kómirqyshqyl gazynyń aýaǵa taralymyn azaıtýdyń eń ońaı ári únemdi joly bolyp tabylatyndyǵyn atap ótti. Sonyń bir mysaly retinde qazirgi kezde Astanadaǵy Ortalyq meshitte qondyrylǵan Danfoss kompanııasynyń ozyq tehnologııasynyń arqasynda energııa tıimdiliginiń ózgergenin aıtýǵa bolady. Nátıjesinde jyl saıyn 8 298,01 Gkal jylý energııa únemdelip jatyr. Bul jalpy jylý tutynýdy 17,5 paıyzǵa azaıtyp, jyl saıyn 55 myń AQSh dollarynan astam qarjy únemdeledi.
Konferensııada sarapshylar artyq jylýdy tıimdi paıdalaný barysyna nazar aýdardy. Ortalyq Azııadaǵy Danfoss dırektory Dmıtrıı Troshanov atmosferaǵa tońyzytqysh, dvıgatelderden taraıtyn jylýdy tıimdi paılalanýǵa bolatynyn atap ótse, Ortalyq Azııa bólimshesiniń aǵa menedjeri Sanat Bókenbaev energııany únemdi paıdalaný men jasyl energetıkany damytýda jańa tehnologııalar múmkindiginiń joǵary ekenin alǵa tartty.
«Jylýdy der kezinde strategııalyq maqsatta paıdalana alatyn bolsaq, qazba otyn jáne elektr energııasy sııaqty asa qundy energetıkalyq resýrstardy almastyrýǵa ábden bolady. Nátıjesinde qarajat únemdeledi ári parnıktik gazdardyń taralýy azaıady. Mysaly, iri saýda ortalyqtarynda, derekter bazasynda, zaýyttarda, sý tazartý qondyrǵylarynda, metro stansalarynda, kommersııalyq ǵımarattarda osyndaı artyq jylýdy zaýytty jylytýǵa, ystyq sýmen qamtamasyz etýge, ortalyqtandyrylǵan jylý júıesi arqyly turǵyn úıler men ónerkásipte paıdalanýdyń múmkindigi joǵary», deıdi D.Troshanov.
Qazirgi kezde ıntellektýaldy jetistikterdiń jańa býyny, iC7 ónimderiniń áleýeti joǵary. Osy oraıda BOCK tárizdi energııa únemdi kompressorlar elimizdegi kásiporyndar men mekemelerge energııa únemdi sheshimder engizýge jáne turaqty damý salasyndaǵy maqsattarǵa qol jetkizýge yqpal etedi.
Sarapshylardyń pikirinshe, dúnıe júzinde SO2 40 paıyzy ǵımarattarǵa tıesili. Qazaqstanda kómirqyshqyl gazynyń taralýy ortasha álemdik kórsetkishten 70 paıyzǵa joǵary. Iаǵnı, elimizde energııany kóp qajet etetin aýyr ónerkásip salasy bolsa, elektr energııasyn óndirýde kómirge táýeldiliktiń joǵary ekeni baıqalady. Alaıda «Jasyl ekonomıkaǵa kóshý» tujyrymdamasy 2050 jylǵa qaraı elektr energııasynyń 50 paıyzyn «balamaly nemese jańǵyrmaly» kózderden óndiretin bolady. Osy oraıda sarapshylar aýaǵa taraıtyn zııandy qaldyqtardy azaıtatyn, elektrlendirýge septigin tıgizetin sheshimder, jasyl ekonomıkany damytýdaǵy zamanaýı sheshimderdi keńinen talqylady.
