Oblystyq kardıohırýrgııa bólimine jylyna júzdegen adam at basyn burady. Dertine shıpa izdep kelgen naýqastarǵa meıirim-shýaǵyn tógip turatyn mamandar munda da barshylyq. Bólim meńgerýshisi, birinshi sanatty kardıohırýrg Muhamedııar Jaıpanovtyń aıtýynsha, áriptesteri anestezıolog Aqjan Myrzaqulov, kardıohırýrgter Muhıt Bıjanov, Marat Aqnııazov, Jálel Nurbol sekildi mamandarmen birlesip, jylyna júzden astam adamǵa operasııa jasaıdy eken.
«Bizge túrli dárejede júregine salmaq túsken naýqastar kún qurǵatpaı kelip jatady. Olardyń biriniń júzinen ómirge degen qushtarlyqty baıqasaq, endi biri taǵdyrdan baz keship ketkendeı kórinedi. Dárigerdiń mindeti – jany shyrqyrap aýyryp turǵan azamattarǵa jyly-jyly sóz aıtyp, olardyń boıynda ózine degen senimdilikti qalyptastyrý. Operasııadan qatty qaımyǵatyndar az emes. Biz maman retinde olardy qoldaýymyz kerek», deıdi Muhamedııar Tólegenuly.
Muhamedııar oblystyq aýrýhananyń bólim meńgerýshisi qyzmetine birden top ete qalǵan joq. 19 jyl buryn mektepti úzdik támamdaǵan tarazdyq túlek ata-anasynyń aqylyn tyńdap, dáriger mamandyǵyna ańsary aýdy. Sodan da bolsa kerek, S.Asfendııarov atyndaǵy joǵary oqý ornyna túsip, ony úzdik aıaqtady.
Qaı kezde de bilimin jetildirýdi maqsat tutqan M.Jaıpanov 2013 jyly Túrkııanyń Ystanbul qalasynda kardıohırýrgııa mamandyǵy boıynsha biliktilikti arttyrý kýrstaryn sátti aıaqtap, Jambyl oblystyq aýrýhanasynda kardıohırýrg bolyp jumys isteı bastady.
Izdenis izine túsken bilikti maman udaıy bilimin jetildirip otyrýdy ózine paryz sanady. Ol 2012-2016 jyldar aralyǵynda Almaty qalasyndaǵy úzdiksiz bilim berý medısınalyq ýnıversıtetiniń rezıdentýrasynda bilim alyp, ózine júktelgen baǵdarlamalyq mindetterdi sátti eńsergenin aıta ketken jón. Al 2016-2019 jyldar aralyǵynda Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetinde doktorantýrada oqýyn jalǵastyryp, 2017 jyly Máskeý qalasyndaǵy biliktilikti arttyrý ýnıversıtetinde aspırantýra dárigerleri arasynda kardıohırýrgııa salasy boıynsha tájirıbe almasý taǵylymdamasynan ótken.
Dárigerdiń aıtýynsha, operasııa jasaýdy 2014 jyly bastaǵan. M.Jaıpanovtyń tikeleı aralasýymen myńnan astam naýqastyń úmit oty qaıta mazdaǵan. Mamannyń iskerligimen shaǵyn ınvazıvti hırýrgııa ádisin iske asyrý jumysy der kezinde qolǵa alyndy. Qazirgi kezde ol basqaratyn bólim keıde jylyna júzden astam naýqasqa ashyq kardıohırýrgııalyq operasııa jasasa, keıbir jyldary júz elýden astam naýqastyń ómiri úshin kúresedi.
«Ákem de dáriger bolyp jumys istegen. Onyń anasy fransýz tilin úıretken, sondyqtan uly bes tilde erkin sóıleıdi jáne álemniń barlyq zamanaýı medısınalyq tehnologııasynan únemi habardar bolyp otyrady. Men de asqar taýymnyń aıtqan aqyly men naqylyn tyńdaı júrip, kásibı maman retinde qalyptastym. Ol kisiniń úıreteri áli de kóp», deıdi dáriger.
Oblystyq aýrýhananyń esiginen ımene engen naýqastardyń biri Muqań bastaǵan mamandardyń arqasynda ómirmen qaıta qaýyshqanyn aıtyp otyr. Ol Muhamedııardyń kásibıligin óte joǵary baǵalaıdy. Komandasyndaǵy azamattarǵa da aıtar alǵysy az emes.
«Júrekke túsken júk janymdy jegideı jedi. Operasııa jasatýdan aıtarlyqtaı qorqyp júrdim. Biraq bul qadamǵa barmasam ómir jibiniń kilt úzilýi yqtımal ekenin dárigerler talaı aıtty. Táýekelge barmaı is bitsin be? Is nasyrǵa shapqan kezde operasııa jasatýǵa týra keldi. Júzinen meıirim nury sebezgilegen Muhamedııar bastaǵan mamandar jyly sózin úıip-tókti. Osylaısha, boıymda senimdilik uıalatty. О́z isine adal mamandardyń aralasýymen basymda bolǵan qıyndyqtyń bári artta qaldy. Árıne, qazir tıisti em-domdy ýaqtyly qabyldap turamyn. Bastysy keýde tusymdaǵy judyryqtaı et burynǵydaı janymdy jegideı jegendi qoıdy», deıdi qala turǵyny Ǵalııa Ájim óz oıymen bólisip.
Jasandy qan aınalymy jáne júrek soǵýy bar koronarlyq arterııany shýnttaý, sol jaq qarynshanyń anevrızmasyn kesý (mıokard ınfarktisiniń asqynýy), qalpyna keltirý, júrek qaqpaǵyn mehanıkalyq jáne bıologııalyq protezdermen aýystyrý jáne qaqpaqsha plastıkalyq hırýrgııasy, eresekterdegi týa bitken júrek aqaýlaryn túzetý operasııalary sekildi kúrdeli operasııalardy sapaly atqarý árıne ońaı emes. Saqtyqty ári kásibılikti talap etedi.
Muhamedııar Jaıpanov praktıkalyq jumystarmen qatar ǵylymı baǵdarlamalarǵa da belsendi qatysady. Halyqaralyq ǵylymı jýrnaldar men jınaqtarda 20-dan astam ǵylymı-tájirıbelik jumysy jarııalanǵan. Birinshi sanatty kardıohırýrg halyqaralyq jáne respýblıkalyq ǵylymı konferensııalar men kongressterde birneshe ret baıandama jasaǵan. Áldeneshe márte oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń Qurmet gramotasymen jáne Alǵyshatpen marapattalǵan. Jańa ázirlemelerdi alý úshin ol birneshe ret shetelde, sonyń ishinde Izraılde, Túrkııada jáne eýropalyq klınıkalarda biliktiligin arttyrý kýrstarynan ótken.
Ol jan jarymen birge tórt balany tárbıelep otyrǵan úlgili otbasynyń arqasúıer azamaty. Gıppokrat antyn qabyldaǵan maman úshin adaldyq jolynan aınymaý – mańyzdy ustanym.
«Bizdiń jumys – kisi ómirin uzartý, naýqastardyń dertine shıpa tabý. Árbir azamatqa jasalǵan sátti operasııa – jeke adamnyń emes, jalpy ujymnyń jeńisi. Adam jalǵyz júrip jetistikke jete almaıdy. Qasymdaǵy azamattardyń kásibıligi men biliktiliginiń arqasynda jumysymyz alǵa basyp otyr. Sol úshin de basshylyqqa, qasymdaǵy áriptesterime aıtar alǵysym zor» deıdi ol.
Jambyl oblysy
