Áli solaı. Úlkender jaǵy qazirgi jastardy «bir jyldyq balabaqshaǵa baryp keldi» dep keıde muqatyp jatady. Rasymen azat eldiń armııasynda jastarǵa keremet jaǵdaı jasalǵan ba? Kim bilsin... Áıteýir keıingi jyldary Jambyl oblysy aýmaǵyndaǵy áskerı bólimshelerde jaǵdaı ýshyǵa beretin boldy.
2022 jyly áskerge barýdan jaltaryp, esepke alý qujattaryn búldirgenderdiń sany el boıynsha 30 myńnan asqan degen derek bar. «Jel turmasa, shóptiń basy qımyldamaıdy». Áskerdegi álimjettik týraly áńgime az aıtylyp júrgen joq. Táýelsiz eldiń áskerinde bári keremet bolsa, jastar nege Otan aldyndaǵy boryshyn óteýden qashady degen zańdy saýal týyndaıtyny anyq.
Janarynda ot oınaǵan jastar áskerge Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge baratyny, rýhyn kótergisi keletini anyq. Eńsesin tik kóterýge ketken oǵlan armııadan kók jasyq, minezsiz bolyp oralǵysy kelmeıdi. Alaıda bári biz oılaǵandaı emes sekildi.
Áskerdegi sarbazdardyń ólimi týraly derekterdi oqyǵanda jan túrshigedi. Mundaı oqıǵalardyń Jambyl oblysy aýmaǵynda jıi tirkele bastaǵany kimdi de bolsyn, oılandyrmaı qoımaıtyny daýsyz. Shóldala shekara zastavasyndaǵy oqıǵa kádimgideı shý týǵyzǵany jadymyzdan óshken joq. Sarbaz Bekbol Mırashtyń ólimi qoǵamdy qatty dúrliktirdi. 2022 jyly bolǵan oqıǵa da jurttyń esinde. Kámelet jasyndaǵy mańǵystaýlyq sarbaz Álibek Qalbaı Gvardeıskidegi áskerı aýrýhanada mert bolǵan edi. Áskerde birneshe kún ǵana bolǵan sarbazdyń ólimin qoǵam aýyr qabyldaǵany ras.
Áskerge saý bolyp barǵan sarbaz sal bolyp qalǵysy nemese jantásilim etkisi kelmeıtini anyq. Aıtar bolsaq mysal az emes. Qazbalaýdyń keregi qansha?
Taǵy da Qordaı. 19 jastaǵy qostanaılyq oǵlan áskerı boryshyn óteýge kelip, es-túsin joǵaltqan. Balasynyń jansaqtaý bólimine túskenin estigen anasynyń júregi atqaqtap, áleýmettik jelide janushyra beınejazba qaldyrǵan. Janna Janáliniń shyrqyraǵan úni bılikke jetti. 9 maýsym kúni bolǵan oqıǵaǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev nazar aýdardy. Prezıdenttiń keńesshisi – Baspasóz hatshysy Berik Ýálı máseleniń Prezıdent baqylaýyna alynǵanyn áleýmettik jeli arqyly jetkizdi.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Jambyl oblysy Otar aýlyndaǵy áskerı bólimde merzimdi qyzmetin ótep jatqan sarbazdyń komaǵa túsýine qatysty anasynyń áleýmettik jelilerde jarııalaǵan úndeýimen tanysty. Memleket basshysy bolǵan oqıǵanyń mán-jaıyn muqııat zerttep, kináli adamdardy jazalaýdy talap etti. Prezıdent Qorǵanys mınıstrine armııada mundaı jaǵdaıǵa jol bermeý qajet ekenin eskertip, tergeý amaldaryn baqylaýǵa alýdy tapsyrdy», dep jazdy ol áleýmettik jelidegi jeke paraqshasynda.
Almatydaǵy áskerı klınıkalyq gospıtalǵa túsken sarbazdyń jaǵdaıy máz emes ekenin mamandar da aıtyp otyr. Olar tıisti medısınalyq kómek kórsetilip jatqanynyn tilge tıek etken. Alaıda naýqastyń jaǵdaıy aýyr ekenin jasyrmaǵan.
Qordaıdaǵy jaǵdaıǵa qatysty Qorǵanys mınıstrliginiń resmı ókili resmı málimdeme jasady. «2024 jylǵy 9 maýsymda Jambyl oblysynyń Qordaı aýdandyq ortalyq aýrýhanasyna Gvardeısk garnızonynyń merzimdi qyzmettegi áskerı qyzmetshisi shuǵyl jatqyzyldy. Bastapqyda ózin álsiz sezinip, qyzýy kóterilgen sarbaz Gvardeısk garnızonyndaǵy áskerı gospıtaldiń juqpaly aýrýlar bólimine jetkizilgen bolatyn.
Medısınalyq tekserýler men zertteýler áskerı qyzmetshiden ekijaqty polısegmentti pnevmonııa anyqtady. Naýqastyń jaǵdaıy aýyr dep baǵalanyp otyr. Qazir oǵan barlyq qajetti medısınalyq kómek kórsetilip jatyr. Sonymen birge ol jerde Qorǵanys mınıstrligi áskerı klınıkalyq gospıtaliniń quramyna anestezıolog, reanımatolog jáne terapevt dárigerler kiretin kóshpeli brıgadasy jumys istep jatyr.
Áskerı qyzmetshi emdeý mekemesine túsken kezde onyń denesinen kógergen nemese zaqymdaný izderi bolmaǵanyn atap ótý kerek. Merzimdi qyzmettegi sarbazǵa qatysty kelisimshart boıynsha áskerı qyzmetshi tarapynan bılikti asyra paıdalaný faktisi boıynsha IIM Áskerı tergeý basqarmasy qylmystyq is qozǵady. Tekserý júrgizilýde. Tergeý múddesi úshin basqa aqparattar jarııa etilmeıdi. Is Qorǵanys mınıstriniń erekshe baqylaýynda», delingen podpolkovnık Rýslan Jangýlınniń beınejazbasynda.
Resmı ókildiń málimdemesine qarap, Qordaıdaǵy oqıǵaǵa qatysty naqty aıyptalýshy azamat bar ekenin ańǵarý qıyn emes. Árıne, tergeý amaldary júrgizilip jatqandyqtan qalǵan aqparattyń qupııa saqtalýy – zańdylyq.
Resmı málimette sarbazdyń denesinde zaqymdaný izi bolmaǵany aıtylady. Biraq máseleniń qalaı órbigeni, kimniń aıypty ekeni, oqıǵanyń qalaı ýshyqqany aldaǵy ýaqytta belgili bolatyny anyq. Qalaı bolǵan kúnde de áskerde qaıǵyly jaǵdaıdyń jıi tirkeletini alańdatpaı qoımaıdy.
Ne desek te keıingi birneshe jyldyń bederinde qoǵam áskerdegi álimjettikke qatty alańdap otyrǵany aıqyn. Bir emes ár jyldary birneshe sarbazdyń ómirmen qosh aıtysqany qoǵamda kádimgideı rezonans týdyryp jatqany da shyndyq. Tájirıbeli jaýyngerler «dedovshına» áreketterine barmasa, jasóspirimder áskerden qashpas ta edi...
Iá, áskerden qashyp júrgenderdiń birazy armııadaǵy doq kórsetýden, ıaǵnı áskerdegi álimjettikten ımenetini anyq. Sarbazdarǵa kúsh pen qysym kórsetýdi tolyq joıatyn kez kele me? Kim bilsin.
Qordaı men Shóldaladaǵy jaǵdaıdan sabaq alatyn kez jetken shyǵar. Áıteýir áskerde jaǵdaı jıi ýshyǵa bermese eken deımiz. Úmit etken kóziniń nuryn qaı ata-ana ólimge qısyn...
Jambyl oblysy
