Qoqys úıilgen jerden shaıyndy sý kesheniniń basshysy men jergilikti aýyl belsendisi janýarlardyń óleksesin kórgen. Kúnniń ystyǵynda qolqany qabar ıisten eldi meken halqy zardap shegip otyr. Tazartý qondyrǵylary kesheniniń zerthanasynda qoqystan shyǵatyn ıistiń quramy tekserildi. Nátıjesinde, aýada zııandy zattar belgilengen mólsherden edáýir asyp ketkeni anyqtaldy.
Tıisti shara kórý úshin jergilikti turǵyndar júk kólikteriniń nómirlik belgilerin sýretke túsirip quzyretti organdarǵa jibergen. Nege ekeni belgisiz, qoqys úıilgen alańǵa baratyn jolǵa bireýler aryqtar qazyp, eden plıtalar tósegen. Jaǵymsyz ıis bir bólek, turmystyq qaldyqtar aýyl halqyna taǵy bir problema týyndatyp otyr. Bul – órttiń shyǵýy. Qoqys alańynda osyǵan deıin 2-3 ret órt bolǵan. Qyzyl jalyn Yntymaq-2 shaǵyn aýdanyndaǵy úıler men tazartý qurylysy keshenine qaýip tóndirip tur. Osyǵan baılanysty órt sóndirýshiler de sol mańaıdy qaıta-qaıta tekserip júr.
Buryndary Yntymaq-2 shaǵyn aýdanynyń halqyna káriz sýlary jınalatyn orynnan shyqqan ıis yńǵaısyzdyq týdyratyn. Qalany aýyzsýmen qamtamasyz etetin mekeme «Sý resýrstary-Marketıng» JShS osy problemany sheshý úshin qomaqty qarjy jumsap ydro Process bıotehnologııasyn engizdi. Ol – aǵyndy sýdaǵy artyq laı men jaǵymsyz ıisti joıatyn mıkroorganızmder. Osydan keıin jergilikti turǵyndar kúlimsi ıisten arylǵanyn aıtqan edi.
«Shaıyndy sýdan shyǵatyn ıis qazir joq. Biraq aýyldy mazalap turǵan problema zańsyz qoqys alańy bolyp tur. О́tkende sol jerge baryp qarasam, bir adamdy qaraýyl etip qoıypty. Qoqysty tógýge ruqsatty sol beretin kórinedi. Soǵan qaraǵanda bul jerdi bireýler satyp alǵan ba dep kúdiktenem. Shýlasyp júrip, qoqys tógýdi toqtatqandaı boldyq. Sol úshin qaldyqtar úıilgen jerdiń aınalasyn qazyp tastadyq. Bul jerdi bireý ıelenip alsa, erteń aınalamyz qoqys polıgony bolyp ketpeı me dep taǵy qaýiptenip otyrmyz», dedi Yntymaq-2 shaǵyn aýdanynyń turǵyny Serik Dúısenov.
«Sý resýrstary-Marketıng» kompanııasynyń baspasóz ókili Asqar Sátpaevtyń aıtýynsha, tazartylǵan shaıyndy sýlar jaǵymsyz ıis týdyrmas úshin qosymsha sharalar qabyldandy. Máselen, 2022 jyly Bórjar sý jınaqtaǵyshyna alǵash ret hlorella sebildi. Bul mıkroorganızmder shaıyndy sýdaǵy zııandy zattarmen qorektenedi, sóıtip, kóp mólsherde ottegi bólip shyǵarady. Eki jyl ishinde sý jınaqtaǵyshyna taǵy úsh ret hlorella jiberildi. Qazir jınaqtaǵyshtaǵy sý tap-taza, sonymen birge onda balyq ta ósirilip otyr.
A.Sátpaevtyń aıtýyna qaraǵanda, «Sý resýrstary-Marketıng» JShS tarapynan ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartý úshin kóp jumys atqaryldy. Biraq Bórjar sý qoımasynyń artynda shoshqa fermasy bar eken. Odan da kúlimsi ıis tóńirekke taraıdy. Aýany ólsheý barysynda atmosferaǵa ammıak shyǵaryndylarynyń shekti mólsherden birneshe ese asyp ketkeni anyqtalǵan. Osyǵan baılanysty shoshqa fermasynyń jaı-kúıin onyń sanıtarlyq, ekologııalyq normalarǵa sáıkestigin tıisti quzyrly organdar tekserse degen tilek bar.
ShYMKENT
