Degenmen aıtaıyn degenimiz ol emes. Osyndaı qıyndyqqa qaramastan istiń retin taýyp, áreket etip jatqan erler de bar. Kókten túser jaýynǵa, jerden óner shópke ǵana táýeldi bolýdyń kúni ótken eken. Zamanaýı tehnologııany qoldanyp, sharýasyn rettep jatqan aýyl kásipkerleriniń mysaly sony kórsetti.
Qaztalov aýdanynyń Aqpáter aýyldyq okrýginde «Erqoja» atty sharýa qojalyǵy bar. Onyń jetekshisi – óńirge belgili kásipker, aýyl janashyry, Batys Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń depýtaty Samat Hasanov. Eńbek jolyn týǵan aýlynda qarapaıym jumysshy bolyp bastaǵan azamat keıin elektr energetıkasy salasynda joǵary bilim alǵan edi. Izdenimpaz kásipker aýyldaǵy aǵaıynnyń aýzyn aqqa, qolyn baqqa jetkizetin joǵary tehnologııa týraly kópten oılap júripti.
«Bizdiń óńirde 2019–2020 jyldary da erekshe qýańshylyq boldy. Tórt túlik malymyzǵa shóp tappaı tentirep kettik. Aýyldyń aınalasy aq taqyrǵa aınaldy. Amalsyz sonaý shalǵaıdaǵy Shyńǵyrlaý, kórshiles Tasqala aýdandarynan shóp shaýyp, tasydyq. Oılana kele, ekpe shóp egýge bel býdyq», deıdi Samat Hamzauly.
Fermer kóp izdendi. Áriptesterimen aqyldasty. Aqyry túrik eliniń tájirıbesine toqtady. Sóıtip, 2021 jyly jańbyrlatyp sýaratyn arnaıy tehnıkany alýǵa Túrkııa kompanııasymen kelisimshart jasasty. 2022 jyly Qaztalov nesıe seriktestigi arqyly satyp alynǵan «PIVOT» markaly jańbyrlatyp sýarǵysh agregaty tolyq quralyp, byltyr kóktemde iske qosyldy. Árıne, munyń bári aıtýǵa ǵana ońaı ǵoı. Máselen, osy qurylǵynyń jalpy qarajaty 146 mln teńge bolypty. Onyń ishinde 1 shaqyrym elektr jelisi, sý júretin qubyrlary bar. Jańbyrlatyp sýaratyn bir agregattyń ózi 40 mln teńge turady. Ol aınaldyra 500 metrge deıin alqapqa jańbyrlata sý shasha alady. «Erqoja» osyndaı agregattyń ekeýin bir-aq alǵan.
«Byltyr tym táýir ónim alamyz ba dep oıladyq. Biraq kıik esepsiz kóbeıip ketti ǵoı. Egistik ekken aýmaqty «elektr baqtashy» dep atalatyn symmen qorshaǵanbyz. Aqbóken ony buıym kórmeıdi eken. Qorshaýdy kez kelgen jerinen bytyrlatyp úzip, egisti taptap ketti. Bıyl sony eskerip, egistikke arnalǵan 250 gektar jerdi 7 shaqyrym arnaıy tormen qorshap, ár 5 metr saıyn baǵana qoıdyq. Tordy Almaty qalasynan tapsyryspen aldyrdyq», deıdi Samat Hasanov.
Iá, 2023 jyly aqbókenniń tym kóbeıip ketýi saldarynan batysqazaqstandyq biraz sharýa qojalyǵy qatty zardap shekti. Sonyń ishinde qaztalovtyq Samat Hasanovtyń «Erqoja» sharýa qojalyǵynda 160 gektar, Baýyrjan Muhanǵalıev basqaratyn «Ashat» sharýa qojalyǵynda 55 gektar ekpe shóp alqaby paıdasyz boldy. Memleket tarapynan ótemaqy surap, qansha qaǵaz toltyrǵanymen, nátıje shyqpady Bıyl «Erqoja» sharýa qojalyǵy 160 gektar jerge kópjyldyq sýdan shóbin egipti. Qudaıǵa shúkir, etken eńbektiń, tókken terdiń nátıjesi jaman emes. Shildeniń alǵashqy kúninen bastap shalǵynǵa oraq tústi. Buıyrsa, qara kúzge deıin eki, tipti úsh márte ónim alsaq dep úmittenedi kásipker.
Búginde shabyndyq alqabynda 2 kombaın, shóp taılaǵysh 2 traktor – barlyǵy 5 adam qyzý jumysta júr eken. Bul iske kásipkerdiń uldary da jumylyp, egistikti sýarý, tehnıkalardy ýaqtyly qaraýmen aınalysady. Samat Hamzauly mal azyǵyn daıyndaý isi jyl boıy júretinin aıtady. О́ıtkeni bıylǵy oraq maýsymy aıaqtalǵan soń keler jylǵa daıyndyq bastalady. Alqap qaıta jyrtylyp, aldaǵy jyldyń kóktemine daıyndalady.
«Biz ákemizge kómektesemiz. Ekpe shóp egý ońaı kóringenimen, onyń da ábigeri jetip artylady. Eginge kıik qana emes, dalada júrgen tórt túlik mal da qumar. Kóktemnen beri qyzǵyshtaı qoryp júrgen alqapqa shalǵy salyp, eńbektiń nátıjesin endi kórip jatyrmyz», deıdi kásipkerdiń ortanshy uly Beksultan Samatuly.
Árıne, joǵaryda aıtqandaı, aýyldaǵy aǵaıynnyń ázir sheshilmeı turǵan túıtkilderi de barshylyq. Mysaly, Batys Qazaqstan oblysynda elektr jelileri tozyp tur. Sál jel tursa, jaryq óshedi. Bul «Erqojanyń» jańbyrlatqysh agregattaryna da kedergi. «Kúnniń ystyǵyn, elektr jaryǵynyń jıi sónýin eskerip, egistikti túnde sýaryp júrdik. Bolashaqta elektr jelileri men baǵanalar jóndelip, aýystyrylsa» degen tilegin de aıtyp qaldy Samat Hasanov. El ishinde adal eńbeginiń jemisin jep júrgen azamatqa tabys tileımiz.
Batys Qazaqstan oblysy
