Delegasııa issapardan kelgen soń, qala ákiminiń orynbasary Aıdyn Kárimov arnaıy brıfıng ótkizdi. Onda ol Shymkentten barǵan qonaqtar alǵashqy tanysýdy Sıandaǵy kólik-logıstıkalyq termınaldan (KLT) bastaǵanyn jetkizdi. KLT eki el prezıdentteriniń kelisimimen qurylǵan. Basty maqsat – elimizdi, Ortalyq Azııany, Eýropany kólik tranzıti arqyly Qytaımen baılanystyrý. Sıan Qytaıdaǵy tranzıttik hab sanalady. Eń úlken qurǵaq port ta osynda. Qytaı men Eýroodaq arasyndaǵy konteınerlik poıyzdardyń 40%-y KLT arqyly ótedi. A.Kárimovtiń aıtýynsha, logıstıkalyq termınal otandyq eksporttaýshylarǵa jańa naryqqa jol ashady. Sonymen birge júkterdi jetkizý merzimin aıtarlyqtaı qysqartady. Elimiz sol arqyly Eýrazııadaǵy tranzıttik hab retinde de óziniń ornyqty ornyn aıqyndaıdy.
Sapar barysynda Shymkent –Sıan qalalary kásipkerleriniń saýda-ekonomıkalyq forýmy ótti. Eki el isker toptarynyń arasynda V2V formatynda kezdesýler uıymdastyryldy. Forýmda densaýlyq saqtaý, IT, metallýrgııa, qoǵamdyq tamaqtaný, bilim, aýyl sharýashylyǵy, elektr jabdyqtary, qurylys materıaldarynyń óndirisi sııaqty salalar qamtyldy. Odan bólek, otandyq kásipkerler Qytaıdyń iri 6 kompanııasynyń ókilderimen kezdesti. Atap aıtqanda, «Jiangsu Xiandai Lighting Group Co., Ltd» kompanııasymen jaryqdıodty, landshaftty basqa da san alýan kóshe shamdaryn, sıgnaldyq baılanys, elektr, baqylaý tirekterin, jol qaýipsizdigi quraldaryn, elektromehanıkalyq jabdyqtardy, kún fotoelektrlik panelderdi óndirý boıynsha kelissóz júrgizildi. Sondaı-aq «Shaanxi Jingzhao carspan» kompanııasymen birlesip servıstik qyzmetten tolyq sıkldi avtomobıl qurastyrý zaýytyn qurýǵa deıin kelisimder jasaldy. Qazaqstan men Qytaı kásiporyndary arasyndaǵy yntymaqtastyq pen tájirıbe almasýǵa yqpal etýmen aınalysatyn «Qazaqstan – Qytaı kásiporyndar alıansy» uıymy aıasynda yntymaqtastyq platformasyn qurý, iskerlik saparlar uıymdastyrý, saýda-ekonomıkalyq forýmdar ótkizý, sol arqyly eki el ekonomıkasynyń órkendeýi men damýyna úles qosý máselesi talqylandy.
Budan bólek, «Xian Typical Elevator Co., Ltd.» kompanııa ókilderimen lıft óndiretin zaýyt salý jaıy qarastyryldy. Taǵy bir Qytaı kompanııasy «Shaanxi Foreign Trade Import and export Group Co., Ltd.» seriktestigimen kóterme saýda, tehnologııalary, azyq-túlik ımporty men eksporty, qoıma, kólik qyzmetteri, jetkizý tizbegin basqarý, halyqaralyq konteınerlik tasymal salalaryn damytýǵa qatysty ekijaqty yntymaqtastyq múmkindikteri saralandy. Sonymen birge «China Communications Construction Company Limited (CCCC) Tianjin Dredging Co., Ltd.» kompanııasymen port jáne sý joldaryn tereńdetý, jerdi melıorasııalaý, gıdrotehnıkalyq qurylystar men irgetastardy jobalaý, izdestirý, jobalaý, keńes berý, ekologııa, jabdyqtar óndirisi, jyljymaıtyn múlik, halyqaralyq tasymaldar sekildi jobalardy ilgeriletýge ýaǵdalasty.
Forým men ekijaqty kezdesýler nátıjesinde quny 17,6 mln dollar turatyn kelisimderge qol jetkizilgen. Olar:
• «Invest Shymkent» JShS men «China-Kazakhstan Enterprises Alliance Committee group» arasynda ózara túsinistik týraly memorandým;
• «KazFerroGroup» JShS men «Shanxi Heynan New Metallurgical Electric Equipment Co. LTP» kompanııasy arasyndaǵy ferroqorytpa peshin satyp alý týraly kelisim;
• «JT Food Expert» pen «Xi’an Gang Tong Tian Xia Dian Zi Shang Wu You Xian Gong Si» kompanııalarynyń birlesken tamaq ónimderin shyǵaratyn kásiporyn qurý týraly ýaǵdalastyǵy;
• «KazBioTech» JShS men «Alashankou city Haoyu Trading Co. Ltd»-nyń ósimdik maıyn satýǵa baılanysty ózara saýda sharty.
«Issapar aıasynda Sıan qalalyq partııa komıtetiniń hatshysy Fan Hýnveı myrzamen, qala meri E Nıýpınmen kezdestik. Júzdesýde saýda-ekonomıkalyq qarym-qatynasty jan-jaqty damytý boıynsha máselelerdi talqyladyq. Sondaı-aq yntymaqtastyq aıasynda ınvestısııa men saýda-sattyq salasyn kúsheıte berý máselesi de qozǵaldy», dedi A.Kárimov.
Bıylǵy 5 aıda megapolıstegi óńdeý ónerkásibindegi kásiporyndar 424,7 mlrd teńgeniń ónimin óndirdi. Bıyl 928,7 mlrd teńgege ınvestısııa tartý josparda tur. 239 kásipkerlik nysan biryńǵaı keshendi baǵdarlama sheńberinde jańa jobalarǵa memleketten qoldaý tapqan. 5 aıda farmasevtıka ónerkásibindegi ónim kólemi – 29,3 mlrd, tamaq ónimderi – 62,9 mlrd, daıyn metall buıymdary 29,7 mlrd teńgege ósti. Bıyl 897 mlrd teńgege 467 joba ıgeriledi. Sondaı-aq 2024 jylǵa 262 mlrd teńgeni quraıtyn 64 ınvestısııalyq joba pýly qalyptasqan.
Naqty sanǵa kóshsek, bıyl ónerkásip salasy boıynsha 16 jobany iske qosý kózdelip otyr. Atalǵan jobalardyń jalpy quny 88,5 mlrd teńgeni quraıdy. Jospar boıynsha 1,8 myń adam jańa jumysqa ornalasady. Jalpy, 2024-2028 jyldar aralyǵynda 220 jobany iske asyrý josparda bar. Oǵan 2,7 trln teńge ınvestısııa jumsalady. Nátıjesinde, 29 myń jańa jumys orny qurylmaq. Megapolıstiń ónerkásip salasynda bıyl alkogolsiz sýsyndar, keramıkalyq taqtalar, temirbeton buıymdary, shulyq, avtoklavty beton, sýtegi peroksıdi, toqyma emes materıaldar, polımerli buıymdar, asfalt beton, ylǵal maılyqtar, avtomobıl áınegi, aıaqkıim, karton qaǵazy basqa da osy sekildi tamaq pen turmysqa qajetti ónimder shyǵaratyn zaýyttar paıda bolady. Búginde Shymkentte kásiporyndar negizinen óndiristik alańdarda ornalasqan. Indýstrıaldy aımaqtardyń jalpy aýdany – 869 gektar. Onda 287 joba júzege asyrylyp otyr. Jobalardyń jalpy quny 229 mlrd teńgege teń. 8,5 myń adam osy ındýstrıaldy aımaqtarda eńbek etedi.
ShYMKENT
