Jemqorlyqqa qarsy kúres qorytyndysy

Agenttik tóraǵasy Ashat Jumaǵalı óz baıandamasynda Sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasat tujyrymdamasynyń iske asyrylýy, azamattardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa jáne eldi damytýǵa baǵyttalǵan sharalar, sondaı-aq Memleket basshysynyń birqatar tapsyrmalarynyń oryndalýy týraly habardar etti. Sybaı­las jemqorlyqqa qarsy qyzmettiń aldyn alý jumystary aıasynda bıyl 113 taldaý men monıtorıng júrgizilip, bilim, ǵylym jáne sport salasynda mańyzdy saraptama jasaǵan.

Bıýdjettik úderisterdi avtomattandy­rý­dyń jáne derekter bazasyn ıntegra­sııalaýdyń bolmaýynan bıýdjet qaraja­tyn josparlaý jáne ıgerý kezeńderin­degi júıelik táýekelder ásirese bilim salasynda anyqtalǵan. Sol úshin qazir qosarlanǵan qarjylandyrý, «joq jan­darǵa» tólemder, ústemeaqylar men tir­keýlerdi asyra baǵalaý faktileri alynyp tastaldy. Al ǵylym salasyna júrgizilgen taldaý ǵylymı jobalardy irikteýdiń ashyqtyǵyna, olardy iske asyrýdyń formaldylyǵyna, nátıjeler úshin jaýapkershiliktiń bolmaýyna, zertteý qorytyndylarynyń tómen suranysyna baılanysty eleýli táýekelderdi aıqyn­dady. Jobalardyń 90%-y belgilengen maqsattarǵa jete almaıdy, al zertteýler­diń 70%-y praktıkalyq mańyzy joq maqa­lalar men kitaptar jazýmen aıaqtalady.

«Joǵary jetistikter sporty» men «buqa­ralyq sport» arasyndaǵy qarjylandyrý teńgerimsizdigi, sondaı-aq onyń ashyqtyǵy sport salasyndaǵy teris paıdalaný úshin eleýli táýekelderdi týdyrǵan. Sondyqtan agenttik qarjylandyrýdyń ashyqtyǵyn, memlekettik qarajattyń tıimsiz jumsalýyn, ónim berýshilerdiń úlestestigin, satyp alý baǵasyn kóterýdi belgiledi. Osy kórsetilgen taldaýlardyń oryndalýyna baılanysty Prezı­dent Ákimshiliginiń baqylaýyndaǵy Táýekelderdi joıý týraly jol kartalary ázirlendi. Dári-dármektermen sapaly qamtamasyz etý máselesiniń ózektiligine baılanysty «SK-farmasııada» taldaý júrgizildi. Kompanııada anyqtalǵandaı, satyp alý júıeleri tıimsiz qurylǵan, qajetsiz «tósemder» jasalǵan, kóterme jetkizýshilerdiń karteldik kelisimi bar jáne olardyń qyzmetine tıimdi baqylaý joq. Agenttik jumysynda jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrýǵa jáne parasattylyq qundylyqtaryn nasıhattaýǵa erekshe kóńil bólinedi. Bıznesti qorǵaý sheńberinde Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet «Bızneske jol» jobasyn iske asyrýdy jalǵastyryp keledi. Bıyl 84 problemalyq keıs sheshildi, 9,5 myńǵa jýyq kásipkerdiń quqyqtary qorǵalǵan. Mysaly, Túr­kistan oblysynda fermerlerge sýdy qaıta satqan deldaldardyń qyzmeti toq­tatyldy. Agenttik bastamasyna sáıkes sý jetkizýshimen tikeleı sharttar jasaldy, bul aýyl turǵyndary úshin baǵany 2 ese­ge tómendetti.

Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmettiń óńirlik bólimsheleri bıyl problemalyq turǵyn úı jáne áleýmettik obektilerdi súıemeldeýdi jalǵastyrdy. Monıtorıngte 156 joba bar, olardyń 40-y aıaqtaldy. Sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alýmen bir mezgilde jazanyń bultartpaýshylyq qaǵıdatyn qamtamasyz etýge úlken kóńil bólingen. Jyl basynan beri 876 qylmystyq quqyq buzýshylyq tirkelse, onyń edáýir bóligi paraqorlyq, jymqyrý jáne laýazymdyq ókilettikterdi teris paıdalaný bolyp otyr. Aıtalyq, 592 adam áshkerelendi, onyń 107-si ártúrli deńgeıdegi basshylar bolsa, 329 adam sottaldy. Sonymen qatar agenttik qylmystyq toptardy, joǵary laýazymdy tulǵalardyń qatysýymen turaqty shemalardy áshkereleýge, júıeli jemqorlyqty anyqtaýǵa baılanysty sandyq emes, sapalyq kórsetkishterge baǵdarlanǵan. Bıyl aıaqtalǵan isterge qatysty 195 mlrd teńge óteldi. Al 2,5 jyl ishinde Qazaqstan halqyna 1,07 trln teńge qaıtaryldy.