Aımaqtar • 30 Shilde, 2024

Jezqazǵan jańarǵaly jatyr

230 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Bıyl qala mártebesin ıe­lengenine 70 jyl tolatyn Jezqazǵannyń tarıhy ótken ǵasyrdyń 30-40-jyldarynan bas­taý alady. Muny nege aıtyp otyrmyz? О́ıtkeni qalada salynǵanyna ǵa­syrǵa jýyqtap qalǵan úıler barshylyq. Aýyzeki tilde «aǵash úıler» atanyp ketken bul úıler áb­den tozyǵy jetkenine qara­­mastan, áli kúnge deıin pá­teri joqtarǵa bas­pana bolyp keledi.

Jezqazǵan jańarǵaly jatyr

Dáýletti qalaǵa sáýleti ár bermeıtin ári turýǵa da jaramsyz bul úıler aldaǵy eki-úsh jylda tolyqtaı syrylatyn boldy. О́ıtkeni oblys ortalyǵynda renovasııa jobasy bastaldy.

– Negizi qalada turýǵa jaramsyz úılerdiń turǵyndaryn basqa jaılarǵa kóshirý 2021 jyly bastalǵan edi. Sol jyly 267 páterge baǵalaý júrgizilip, turǵyndarǵa ótemaqy tóleý kózdeldi. Bul maqsatqa bıýdjetten 1,5 mlrd teńge qaras­tyryldy. Nátıjesinde, 144 úı­diń turǵyndary jalpy somasy 970 mln teńgeni quraıtyn tıisti ótemaqylaryn aldy. Al qal­ǵan 116 úıge ótemaqy berilmedi. Nege? О́ıtkeni keı­bir páterlerdiń muragerlik máselesi durys sheshilmegen bolyp shyqty. Keıbir páterlerdiń naqty ıesin anyqtaý múmkin bolmady. О́temaqy mólsherin azsynǵan adamdar da boldy. Byltyrdan beri qaladaǵy apatty úılerdi buzyp, olardyń turǵyndaryn basqa jaılarǵa kóshirip jatyrmyz. Qalada úı qurylysyn júrgizý aýadaı qajet. О́ıtkeni suranys joǵary, – deıdi Jezqazǵan qalasynyń ákimi Qaırat Shaıjanov.

Ol qalada bastaý alǵan renovasııa jobasyna bıýdjetten eshqandaı qarajat jum­sal­maıtynyn aıtqanda sener-senbe­simizdi bilmeı qaldyq. Sonda qalaı? Sóıtsek, másele bylaı eken.

Qaladaǵy renovasııa jo­ba­syna qatysty qurylys ju­mystaryn júrgizýdi A.Baıdil­­daev basqaratyn «Sam­ǵa» fırmasy óz moınyna aldy. Fırma burynǵy aǵash úıler­diń turǵyndaryna qazir qan­sha kólemdegi páterde turyp jatyr, ózi salatyn úıden naq sondaı kólemdi tegin beredi. Al eger jańa páterdegi kólem burynǵydan asyp ketetin bolsa, sol artyq kólemniń ǵana aqysyn tóleıdi. Turǵyndar mundaı usy­nysqa tolyq qoldaý tanytyp otyr.

Qazir «Samǵa» qalanyń Abaı kóshesiniń boıyndaǵy birneshe shaǵyn saýda núktelerin satyp alyp, sol dúńgirshekterdi syryp tastap, 48 páterlik úıdiń qu­rylysyna kirisip te ketti. Bul úı 2025 jyly naýryzda paı­dalanýǵa beriledi. Sol kezde osy úıdiń mańaıyndaǵy «aǵash úılerdiń» turǵyndaryna jańadan salynǵan úıden páter­ler beriledi. Olar burynǵy páterlerin «Samǵaǵa» ótkizedi. Al fırma sol úılerdi syryp tas­taıdy da, ornyna taǵy da jańa úıler salady.

– Qurylys júrgizý úshin eń keregi – jer. Bul máseleni biz qalanyń ortalyǵyndaǵy eski úılerdi syrý, buzý arqyly she­shýdi uıǵardyq. Qabyldanǵan sheshim qalaǵa da, turǵyndarǵa da, fırmaǵa da paıdaly boldy degen oıdamyz. Bul joba aldaǵy úsh jyldy qamtıdy, – deıdi Qaırat Abdollauly.

Sonymen, Jezqazǵan jańar­ǵaly jatyr. Joba boıynsha barlyǵy 23 úı buzylady. Bu­larda 184 páter bar. Olardyń bar­lyǵyna sol syrylǵan oryn­darǵa salynatyn 48 nemese 60 páterlik 6 úıden jańa páterler beriledi. Al qalǵanyn fırma naryq baǵasymen satady.

Izdene bilse, kez kelgen tyǵy­ryqtan shyǵýǵa bolatyny jóninde kóp aıtylady. Jez­qazǵandaǵy renovasııa jobasy – osynyń naqty kórinisi ispetti. Áıtpese kóptegen jyl boıy aıtylyp, biraq naqty sheshimi tabylmaı kele jatqan ótkir máseleniń túıinin bıýdjetke eshqandaı salmaq túsirmeı-aq tarqatýdyń jolyn taýyp, sol jobany iske asyrýǵa kirisýdi basqasha qalaı baǵalaýǵa bolady?

Jezqazǵan qalasy

Sońǵy jańalyqtar